Маданият

Жюреги жыр бла биргеди

Миллетни атын иги бла айтдыргъанла не заманда да бизни ийнагъыбыздыла. Тырныаууз шахардан Байсолтанланы Инара аллай къызларыбыздан бириди. Сахнада кесини ариу сыфаты, жюрекни къозгъагъан жырлары бла ол байрамны татыуун, бетин да чыгъара биледи.

Ариулукъну сездире

Сокъурланы эм осал кёргенлени Къабарты-Малкъар Республикада библиотекаларыны ишчилери окъуучуларына не жаны бла да болушургъа кюрешедиле. Бу къауумну кёзлери кёрмегенликге, ала Нальчикде болгъан кёрмючлени юслеринден хапар эшитирге сюедиле. 

Тилни сакълауну къайгъысын кёре

Кёп болмай Къабарты-Малкъар къырал университетни социал-гуманитар институтуну доцентлери Бёзюланы Наима бла Хулчаланы Мариям «Россейни миллетлерини маданият эм тил байлыкъларын сакълауда билим бериуню магъанасы» деген экинчи битеуроссей конференциягъа къатышхандыла.  

Къууанчха къууана, жарсыугъа жарсый билген поэзия

Июльну ариу кюнлеринде Къабарты-Малкъарны, Къарачай-Черкесни да халкъ поэти Зумакъулланы Мустафаны къызы Танзиля, уллу адамлыгъы, адеплиги, жумушакълыгъы, сабырлыгъы, ариулугъу да болгъан инсан, юбилейин белгилерикди.

Миллионлукъ журналда Танзиляны жыйымдыгъыны энчилигини юсюнден

Зумакъулланы Танзиляны 1972 жылда «Советский писатель» басмада  «Молчание» деген жыйымдыгъы чыкъгъан эди. Анга къыралда кенг белгили адабият кесаматчыла, журналистле да аслам эс бёлген эдиле. Алай бла Совет Союзда 2 миллиондан аслам тираж бла чыкъгъан «Смена» журналны 1973 жылда 6-чы номеринде таулу назмучу тиширыуну хатыны энчилигини юсюнден айтхылыкъ литературовед Геннадий Красухин жазады. Аны статьясыны аты «Звучащее молчание» эди. Анда автор Танзиляны тизгинлеринде терен магъаналы сёзлеге бла айтыулагъа эс бёледи. 

Музыкагъа сюймеклик - ата-бабаладан

Хар адамны да кёлю бла сюйген, жаратхан бир энчи иши болады. Дауурбас къагъа билген да тынч жумуш тюйюлдю, макъамны иги ангылап, анга кёре ритмни келишдирген да энчи хунерликди. Малкъарланы Маратны тойлада кёрмеген, аны дауурбас къакъгъанын да жаратмагъан хазна адам болмаз. Ол тойланы ариу оюну бла жарыкъ этген жашларыбызыдан бириди. Марат бла ушакъ этгенбиз, сизни да аны бла шагъырей этерге сюебиз .

«Жазгъан адамныча, битеу дунияда бола тургъан тапсыз ишле бири къалмагъанлай къыйнайдыла жюрегими»

Поэт, «Эльбрус» китап басманы малкъар адабият бёлюмюню таматасы Табакъсойланы Хасанны жашы Мухтарны «Чарс», «Чарх оюн», «Мен билеме» дегенча назму жыйымдыкълары малкъар адабиятны тарыхында кеслерини даражалы жерлерин алгъандыла эмда, сёзсюз, окъуучуланы жюреклерине жол тапхандыла. Жырчы жырындан танылыр дегенлей, Мухтарны чыгъармалары да туугъан жерге, аны адамына сюймекликге жораланнган жарыкъ тизгинлери бла айырмалыдыла. Мухтар бла кёп болмагъанлай тюбешип, жашауну, чыгъармачылыкъны юсюнден ушакъ этгенбиз.

 

Аны поэзиясы уа бюгюн да биргебизге жашап турады

Шайыр арабызда болмагъанлыкъгъа, биз аны ариу ауазын эшитгенлей, сёзюню бирикдирген кючюн сезгенлей, осуятын эсибизде тутханлай, назму тизгинлерин къатлап-къатлап окъуйбуз.  Кеси кетгенликге, аты унутулмагъан инсаннга сауду, ол бизни арабыздады дерге боллукъбуз.

Онбеш атагъа дери

Бу хапарны мен Орусбийланы Солтан-Бекни къызлары Гюлжандан  бла Дауумхандан, жашы Сафар-Алийден эшитип жазгъанма. Орусбийланы бир-бир адамларыны юслеринден башха авторла, ол санда белгили малкъарлы жазыучу Абайланы Кючюкню жашы Мусос да жаза тургъандыла. Биз а кесибизни хапарыбызда ол тукъумну юсюнден толуракъ айтыргъа сюебиз. Хапарны окъугъан заманда бир-бир затла башха авторла жазгъаннга келишмезге да боллукъдула.

Сабийни аманатха берип, артда сокъураннганла

Таулулада эрттеден келген тёреледен бири: эгеч эгечге неда къарындашха сабийни бериудю, бирини юйю сабийледен толуп, башхасыныкъы уа къуру болса. Баям, ол иги адет да болур, нек дегенде алгъын таулула хар юйдегили болгъан жашха жангы отоу ишлеп, бир талай юйюр бир арбазда кечиннгендиле, туудукъла да аппаланы-ынналаны къатларында ёсгендиле. Бир тыпырны, бир тайпаны адамлары барысы да бир уллу юйюрча жашагъандыла. 

Страницы

Подписка на RSS - Маданият