Маданият

Хар адам да ариулукъну кесича кёреди: бирлени узун, толкъунча тёгюлген чачладан ахлары кетеди; башхаланы тенгиз бетли кёк кёзледен, ариу билекледен, бармакъладан эм кёп башха затладан. Бирсиле уа табийгъат берген ариулукъгъа эс бурмай, адамны бетинде аз эсленнген хыпыяр сабийлигини юсюнден хапар билдирген шартланы багъалайдыла.

Орус назмучуланы, кёчюрмечилени араларында Къулийланы Къайсынны шуёхлары кёп болгъандыла, алай а аланы бир къауумуна артыкъда ыразы эди поэт. Ол тизмеде тургъанладан бири Дмитрий Борисович Кедринди. Ол Къайсындан он жылгъа тамата болса да, ол шарт аланы араларында жан жууукълукъгъа чырмау болмагъанды.

Халкъыбызны кёлден чыгъармачылыгъы бай эм сейир болгъанын барыбыз да билебиз. Энчи жерни уа анда диалектледе сакъланнган аламат таурухла бла жомакъла аладыла десем, ётюрюк болмаз.

Ата-бабаларыбыздан къалгъан  хазнаны сакъларыкъ эмда байыкъландырлыкъ ёсюп келген тёлюдю. Аны арасында фахмулула, билимлиле болгъанлары уа, сёзсюз, бизни къууандырады. Атмырзаланы Сапарны къызы Танзиля аллай къызларыбыздан бириди. Ол бюгюн бизни къонагъыбызды.

Арт жыллада  Байчеккуланы Абидинни юсюнден азыракъ айтыла болур. Алай миллет бар къадарда, аны аты эсгериле, жырлары жырлана турлугъу да хакъды. Башха чыгъармаларын айтмай къойсакъ да, Къайсынны сёзлерине тагъылгъан «Туугъан жерим» деген чыгъармасы малкъар халкъгъа байракъчады.

Бу кюнледе Нальчикде Музыка театрда Россейни халкъларыны бирлигини жылына аталып халкъ коллективлени усталыкъларыны уллу фестивалы болгъанды. Анга республиканы битеу районларындан бла шахарларындан келечиле къатышхандыла.

Таулула бек иги билгендиле, толу жукъу адамны саулугъуну мурдору болгъанын. Аны бла байламлы «Жукъу тилекледен» бир талайы сакъланнганды.

Бирде аталаны бла балаланы аралары, аланы кесине жутаргъа боллукъча, ма аллай тюпсюз чынгыл болуп къалады. Лязиматда бла къызы Мариямда да алайды. Лязимат артыкъ кока сёзлю тюйюлдю, адамны жанына тиймез, алай кёзбаулукъ этип, керексиз жерде ыспас чыгъарып, аз затха да ыразылыкъ айтып, алдамаз. Анасы бу жашаугъа келишмегенча кёрюнеди къызына.

КъМР-ни Миллет музейинде  бу кюнледе  искусствону сюйгенлеге, аны бла бирге уа кеслери да ол ишге батханлагъа деп энчи кёрмюч ачылгъанды. «Гардарика Кавказа» фестивальны чеклеринде мастер-классла болгъандыла. Анда сынаулу художниклени башчылыгъында къонакъла  академиялы натюрмортла этерге юйреннгендиле.

Къарачайлыланы  бла малкъарлыланы жашауларында алгъышла, тилекле, ырысла уллу жерни аладыла. Буруннгулу адам кесини жашау халын тапландырырча ол заманда жюрютюлген тейрилеге табына, тёгерегинде адамланы эмда табийгъатда бола тургъан ишлени эсге ала, жашауун игилендирирге кюрешгенди. Заман оза баргъаны бла ол байламлыкъ