Маданият

Бу хапарны окъусанг, таза да жашауда къабыл кёрюлген бир-бир алгъышланы, къаргъышланы эсинге тюшюрюп, сейирге къаласа. Хапарны автору хурметли къарындашыбыз Темуккуланы Адил аны бизге жазып жибергенинде да, окъуп сагъышланнган эдик. Бюгюн да ол хапарны жангыдан басмагъа салабыз. 

Къабарты-Малкъардан «Шагди» деген миллет тепсеу ансамбль алгъаракъда Къытайда ётген «Алтын майдан» халкъла аралы конкурс-фестивальда «Айырмалыланы арасында биринчи» саугъагъа эмда беш номинацияда биринчи даражалы дипломлагъа тийишли болгъанды, деп айтылады КъМР-ни Правительствосуну интернет-порталында.

Бизни бюгюннгю жашауубузда алгъын ёмюрлени маданияты, къыйматлары къайтарыла, алагъа энчи даража бериле баргъаны, сёзсюз, къууандырады. Эски таш мекямларыбыз, сауут-сабабыз, кийимибиз, юй кереклерибиз, аз болсала да, сакъланнгандыла эмда жашаугъа къайтарыла турадыла. Аладан бириди кийиз басхан усталыгъыбыз да.

- Фаття, сюйюмчю, сюйюмчю манга, жашынг Асиятны къачыргъанды!

- Ойнапмы айтаса? Оу кюнюм! Тура эдим жата, къайдан чыкъды хата, дегенлей. Бир тап жашап тура эдик, ким кёз этди эсе да…

Инсанны дуниягъа кёз къарамын къурауда, игини амандан айырыргъа, адамлыкъны ариу ниетлерине, жюрек тазалыкъгъа юйретиуде уллу жерни адабият алады. 

Бу хапар озгъан ёмюрню ортасында башланнганды. Зуриятны атасы Керим аты айтылгъан къуллукъчу эди. Алай ол андан эртте ёксюз къалгъан эди. Школну бошап, медицина факультетни биринчи курсунда окъуй тургъанында уа анасы да ауушады. Сора аны ана эгечи кесине алып окъутады, эрге да береди.

Россейни Композиторларыны союзуну келечиси Малкъондуланы Ахмат музыканы сюйгенлеге аламат саугъа хазырлагъанды. Кесини ТГ-каналында билдиргеннге кёре, «Ива» деген симфонияны энди Нальчикде да эшитир онгубуз боллукъду. 
 

Къарачай-малкъар халкъны сейир магъаналы тепсеулеринден бири «Хардарды», бу материалда аны юсюнден толуракъ айтыргъа излегенме. Къудайланы Мухтар да кеси заманында къарачай-малкъар тепсеулеге жоралап хазырлагъан ишлеринде аны юсюнден тынгылы жазгъанды.

Табийгъатны ариулугъун ачыкъ кёрюрча бирде къатына жууукъ келип къараргъа керекди. Аны тамашалыгъын бир жолгъа кёрюп къояр амал жокъду. Таулада айланнган заманда, бийик жерге ёрлеп къарасанг, кёзюнге иги кесек сейир, айбат жер илинеди.

Бюгюннгю кюнде бизге арабыздан кетген кёп ахшыларыбызны излерге тюшюп турады. Деу таула кибик инсанларыбыз, жарсыугъа, бир бек эртте атланнгандыла керти дуниягъа, къалай жетмейди аланы насийхатлары, акъыл сёзлери бизге бюгюнлюкню къыйыныракъ кюнлеринде. Тёппеланы Алим да аллай инсанларыбыздан бири эди, акъылы ауур, оюму терен, сёзю уа баргъан. Аны чыгъармачылыкъ жолу бла школ жылларымда шагъырейленнгенме. Къабарты-Малкъар къырал университетде студент кезиуюмде уа аны «Сыйрат кёпюр», «Ташыуул»  деген романларын  окъуп, анда сыфатланы теренликлерине бир кере сейирге къалып сагъышланмагъанма.