Чабакъ ферманы биринчи атламлары окъуна хайыр келтирип башлагъандыла

Тырныаууз шахарны эски кёлюню мурдорунда къуралгъан чабакъ ферма кесини уллулугъу бла сейир этдиреди. Келир заманда бу комплекс бизни суу жаныуар этден сора, икра бла да жалчытып турлукъду.
Иш тохтаусуз барып турур ючюн, 4629 квадрат метрде бассейнле орналадыла, сууну хазырлагъан бёлюм, бекре (осётр) чабакъ жыйылгъан кёлле, производстволу лаборатория эм башха энчи технологияла хайырланыладыла. Проектни «Асыл-Суу» организация бардырады. Аны баш инженери Къочхарланы Зейтун билдиргеннге кёре, бюгюнлюкде къурулуш ишлени биринчи кесеги тамамланнганды. Чабакъланы жаярча техника система да хазыр этилгенди.
Суу Тырныауузну комбинатыны насос станциясындан келеди. Бир тюрлю бузукълукъ болмазча кюн сайын болум тинтилгенлей турады. Комплекс, таулада хауаны энчилигине кёре, кючлю желлеге бла сууукълагъа чыдамлы болурча къуралгъанды. Керек болса, ток бла жалчытырча генератор, суу барырча резерв быргъыла да бардыла. Аны бла бирге чабакъланы жиберирча кёл да хазыр этилгенди.
Баш специалист Курбан Ахметханов комплексни къурау жаны бла ишле планнга кёре баргъанларын айтханды. «Производствода жангы амалла сингдириледиле. Сёз ючюн, суу тазаланнгандан сора аны экинчи кере да хайырланыргъа боллукъду. Астрахань, Краснодар, Невинномыск шахарлада мюлкледен тёлю берирча чабакъла сатып алгъанбыз. Аланы арасында осётрланы талай тюрлюлери бардыла», - дегенди ол.
Алгъын келтирилгенле да жангы жерде юйюрсюннгендиле. Бир къаууму уа икра да бергенди. Аны хайырындан жангы тёлю ёсгенди, ала шёндю энчи бассейнледе турадыла. Ала аз-аздан башхаларына кёчюрюле барлыкъдыла.
Бусагъатда сууну салкъыныракъ этерча холодильник орнатыр умут барды. Ол амал жылгъа бир ненча кере икра алыргъа онг берликди. Бир талай замандан а, бассейнлени бары да чабакъдан толсала, ала тышында гитче кёллеге кёчюрюллюкдюле.
Производствону энчилигини юсюнден айтсакъ, мында жангы технологияла кенг хайырланнганын белгилерге тийишлиди. Таза суу бла бассейнледан сора да,  кёлледе бир ненча кере тазаланнган суу хайырланыллыкъды. Иш кеси уа ючге бёлюнеди:  икра алыу, андан жангы тёлю чыгъарыу, аланы ёсдюрюу.
Проектни башчыларындан эмда инвесторларындан бири - Макытланы Борис айтханнга кёре, бюгюнлюкге предприятие жюз килограмм чакълы къара икра сатханды. Жылны ахырына дери энтта да эки жюз килограмм чыгъарыр умут барды. Мюлкде чабакъчыкъла сатып алыргъа сюйгенле да бардыла. Толу кючю бла комплекс 2020 жылда ишлеп тебирерикди.
Производство айный баргъанына кёре, энтта да бир корпус орнатыргъа белгиленеди. Анда уа жарашдырыучу цехле да боллукъдула. Келир заманлада жыл сайын беркени (осётрну) этинден 50 тонна эм юч тоннадан аслам икра чыгъарыргъа мурат барды.
Келир жыл мюлк хайыр келтирип башларыгъын сакълайдыла. Алай болса, кредитлени къайтарыргъа онг боллукъду, алты-жети жылдан сора уа предприятие кесине ишлеп башларыкъды.
Бусагъатда мюлкню тийресинде тапландырыу ишле бардырыла турадыла. План бла алайда энтта да эки кёл боллукъду. Аланы биринде адамлагъа хакъ тёлеп чабакъ тутаргъа, башхасында уа къайыкълада бла катамаранлада жюзерге эркинлик берилликди. Ашхана эмда сабийле ойнарча жер къурар умут да барды.

Анатолий Темиров.

Свежие номера газет Заман


25.05.2017
24.05.2017
23.05.2017
22.05.2017