«Таулу тиширыуну сыфаты, къылыгъы да манга ариу юлгюдю»

Интернетни хайыры бла Москвада, башха уллу шахарлада  бардырылгъан концертледе ариу ёню  бла кёплени сейирсиндирген, кесин  сюйдюрген жырчы, актриса Алла Бойченкону кёпле таныйдыла.  Ол къауум заманны сахнагъа Камиля  деген ат бла чыгъып тургъанды.
Эстрада вокалдан сора да, джазны да аламат айтады. Аны репертуарында къарачай-малкъар тилде бизни адетлерибизге, культурабызгъа жораланнган жырла да бардыла. Аланы санында «Мариям», «Атлы барады», «Карачай и Балкария», тюрк тилде «Emanet» эм башхала.
Алгъаракълада ол, республикагъа келип, Бызынгыда «Мариям» деген жырына видеоклип жаздыргъанды. Бюгюн   Алла бизни ушакъ нёгерибизди. - Алла, окъуучуларыбызгъа кесинги юсюнгден айтсанг эди.
- Бюгюнлюкде юйюрюбюз бла Москвада жашайбыз. Алай эгечим, мен да мында туугъанбыз. Анам таулуду - Хурталаны Мариям, атам - Бойченко Сергей.  Экиси да музыка бла кюрешгендиле. Ташкентни театр институтун бошагъандыла. Танышхан да анда этген эдиле. Андан сора атам ГИТИС-ни да тауусханды. Экиси да бирге операда кёп жылланы жырлап тургъандыла.
Атам биз да ол ыз бла барсакъ сюйгенди. Алай сабий заманыбызда экибизни да жырлатып кёрюп, ариу ёнлеригиз жокъду деп къойгъан эди. Андан сора мен да школ заманымда кесими жыр усталыкъда сынап кёрмегенме. Эгечим Юлия уа музыка жаны бла кюрешген да этмегенди. Бюгюнлюкде политология, дипломатия жаны бла ишлейди.
Мен а актриса болургъа итинип, ГИТИС-ге хазырланнганымда, жырлай билгеними да ангылайма. Алай бла экзаменле берип, театрны бла эстраданы актрисасы деген белюмге  киреме.
- Сен талай заманны сахнагъа Камиля деген ат бла чыгъып тургъанса. Не бла байламлыды ол?
- Манга Камиля деп нёгерлерим онюч жылымдан бери айтадыла. Ол а кёбюсюнде ара шахарда ачылгъан къарачай-малкъар жаш тёлюню айныууна себеплик этген «Эльбрусоид» фонд бла байламлыды. Аллай биригиу болгъанын эшитгенимде, миллетибизни жаш тёлюсюн игирек таныргъа сюйюп, форумгъа Камиля деген ат бла жазып башлайма.
Жыйырма бир жылым толгъанда, фондха ишлерге чакъыргъан эдиле. Аллай онг бергенлерине уллу ыразылыгъымы айтыргъа сюеме. Талай заманны анда ишлеп, Къарачай-Малкъарны адетлери, культурасы, адамлары  бла да игирек танышханма. Аны себепли «Эльбрусоид» манга къачан да бир уллу, жарыкъ юйюрчады.
- Сен интернационал юйюрде ёсгенсе, орус, малкъар культураны да билесе. Къайсы жууугъуракъды санга?
- Анамы жанына бегирек тартылама, кесими таулугъа санайма. Анча заманны ара шахарда жашагъанлыкъгъа, жюрегим бери тартханлай турады. Жууукъларым мында аслам болгъаны себепли уа терк-терк келгенлей да турама.
Аллай сюймеклик  адамны жюрегинде айныйды. Не заманда да таулу тиширыуну сыфаты, къылыгъы манга эм ариу юлгю болгъанды. Аны  уяла билгени, кесин тау адетлеге кёре жюрютгенин да тюз сунама. Узакъда тургъанлыкъгъа,  ол чекледен чыкъмайма.  
- Сен миллет  эм  европалы макъамланы бирге  келишдирип, халкъ жырлагъа саласа. Ол оюм къалай жаратылгъан эди?
- Алгъаракълада «Мариям» деген ат бла альбом чыгъаргъанма. Анга уа  алты композиция киргенди. Аладан ючюсю орус тилде, ючюсю уа макъамлары тюрлендирилген  къарачай-малкъар халкъ жырладыла.
Сабий заманымдан бери афро-америкалы макъамлагъа тынгылап ёсгенме. Аны себепли аллай музыкагъа бюгюнлюкде да бек тартылама. Жырларымда да ол энчилик эсленмей къалмайды.  
Ол макъамланы уа биргеме окъугъан, Москва театрны солисткасы Александра Акманова жазады.  Къарачай-малкъар тилни билмегенликге, макъамланы  аламат келишдиреди. Манга тауча сёлеше билирге болушхан, жангы жырла да жазгъан а хунерли жаш поэтибиз Жаппуланы Юсюпдю.  Ала бла хаус, соло, диско, джаз стильлеге кёре жарашдыргъан тауча композицияларыбыз да бардыла. Андан сора да, ингилиз, тюрк, эбизе тилледе да  жырларым кёпдюле.
- Сен Венгрияда бардырылгъан «Курултай» деген фестивальгъа къатышып къайтханса. Ол не бла эсингде къалгъанды?
- Ол фестиваль хар эки жылдан бир кере болады. Кеси да битеу тюрк миллетлени бирикдиреди. Ол мени эсимде къаллыкъ жумуш болгъанды. Биринчиден, анда барыбызгъа да жарыкъ тюбеп, Венгрияны тюрк этносла бла къаллай байламлыгъы болгъаныны юсюнден, тарыхдан сейир шартланы билдиргендиле.
Андан сора сагъынылгъан халкъланы озгъан ёмюрледе кийген кийимлери бла шагъырейлендиргендиле, ат чаришле да кёргюзтгендиле. Анда аланы хар келечиси кесини жыр усталыгъын да баямлагъанды. Мен да Къарачай-Малкъарны искусствосу бла танышдырыргъа баргъан эдим. Фестиваль чыгъармачылыкъ бла кюрешген адамлагъа  культура жаны бла ёсерге иги себепликди.
- Бюгюнлюкде тюрлю-тюрлю эришиуле аслам бардырыладыла. Сени алагъа кёз къарамынг? Къатышыргъа уа сюйюучюмюсе алагъа?
- Тюрлю- тюрлю проектлеге къошулургъа, жангы затлагъа юйренирге сюйгенликге, конкурсланы артыкъ жаратмайма. Нек дегенде хар адам, аны фахмусу да   энчидиле. Аланы тенглешдирип, мунукъу игирек, аныкъы осалыракъ дегенни  ангыламайма, тюзге да санамайма. Аны ючюн конкурслагъа чакъырсала,  хазна бармаучума. Алай  адам не заманда да тутхан ишинде усталыгъын ёсдюрюрге итиннгенлей турургъа керек сунама.  Бир жетишимге жетип, махтау излеп, кеслерин башхаладан бийик кёргенлени уа ангыламайма.  
- Мындан ары умутларынгы юсюнден уа айтсанг эди.
- Бюгюнлюкде сабийлени театр искусствогъа юйретгеним себепли Нальчикде  да аллай дерсле бардырып, жашланы бла къызланы  ол усталыкъгъа итиниулюклерине къараргъа сюеме. Талай замандан а, онгум болуп, мында да студия ачаргъа  умутлума. Андан сора да, биринчи сольный концертими  мында кёргюзтюрге хазырлана турама.

 

 

Темуккуланы Аминат.

Свежие номера газет Заман


11.12.2017
08.12.2017
07.12.2017
06.12.2017