Илму

Фольклор илмуну керти инсаны

Къайсы миллетни да тин, тил энчиликлерин, тарых жолун, маданиятын алып айтханда, аны бай хазнасын бирикдирип, мурдорлукъ этген халкъны кёлден чыгъармачылыгъы болгъаны баямды.

Аламны тинтиу адам улугъа къаллай хайыр келтиреди?

1969 жылда америкалы астронавтла Айгъа чыкъгъанларындан сора 21 ёмюрде аламгъа туристле хар кюн учарыкъларына,   ол угъай, Кюн системаны башха планеталарына  жетериклерине  ийнаннгандыла.

Сайлаууна ыразыды, жетишимлери кёллендиредиле

Илму жаны бла ышандыргъан жаш алимлерибизден бири Байкъазыланы Артур озгъан жылда «Синтез простых ароматических полиэфиров с кетоксиматными фрагментами и композиты на их основе» деген темагъа химия илмуланы кандидаты даражагъа диссертациясын жетишимли къоруулагъанды.

«Табийгъатда тюрлениуле бла байламлы магъаналы тинтиулеге мени ишим да къошулур деп ышанама»

Будайланы Хадисни жашы Алим  КъМР-ни Башчысыны 2021 жылда илмуда эм инновацияда саугъасы бла белгиленнген беш жаш алимни арасына киргенди.   Бу даражалы  саугъа биринчи кере берилгенин айтырчады.

Таулу тиширыула – къайда да жигерликни юлгюсю

Тиширыуланы кюнюню аллында биз илмуда уллу жетишимлеге жетген таулу къызларыбызны эсгерирге сюебиз. Сёзсюз, насыпха, ала асламдыла. Бу жол а биз «илмуланы доктору» даражагъа жетген къауум эгечибизни атларын сюйюп сагъынабыз.

Алимлени тюркологиягъа салгъан къыйынлары

Онтогъузунчу ёмюрде эмда жыйырманчы ёмюрню аллында Юлиус Клапрот, Василий (Фридрих Вильгельм) Радлов,  Эдуард Пекарский, Николай Катанов, Николай Ашмарин, Василий Богородицкий кибик, дагъыда кёп башха алимле-тюркологла тюрк тиллени тинтиуге уллу къыйын салгъандыла. Аланы хар бирини илмуда жолу, кюрешген ызы да сейирди, энчиди.

«Жашауда болгъан онгланы хайырланыргъа кюрешеме, жангычылыкълагъа ачыкъма»

Созайланы Алимни къызы Жамиля бла биз газет окъуучуларыбызны бир ненча жыл мындан алгъа танышдыргъан эдик. Ол Москвада Башчылыкъ этиуню къырал университетин бошап, аспирантураны тауусуп, илмуланы кандидатыны диссертациясын къоруулагъан эди.

Билими, фахмусу бла да айырмалы алимибиз

Малкъар халкъны илму жаны бла маданияты филологияны жетишимлери бла чекленмегени кертиди. Аны айтханыбыз: математика, физика, биология, химия дегенча илмула бла байламлы билимли профессорларыбыз, Россейден тышында да атлары ыспас бла айтылгъан адамларыбыз да аз тюйюлдюле.

«Ана тилге юйретиуню зыгытлары юйюрде чагъадыла»

ЮНЕСКО 1999 жылда бардыргъан конференцияны кезиуюнде 21 февральда Ана тиллени халкъла аралы кюнюн белгилерге деп тохташдырылгъан эди. Андан бери жыл сайын дунияны жер-жерлеринде жашагъан миллетле сагъынылгъан датада байрамла, къууанчлы тюбешиуле къурайдыла.

Тарых шартлагъа таянып айтханда уа, 21 февраль быллай магъаналы кюнню белгилер ючюн бошдан сайланмагъанды. 1952 жылда Бангладешде студентле ана тиллери – бенгалини – къырал тилледен бирине саналырын излеп, демонстрациягъа чыкъгъан эдиле.

АПК-да баш магъаналы проблемаланы сюзгендиле

Къабарты-Малкъар къырал аграр университетде «Аграр илмуда эм магъаналы проблемала: ишде эмда тинтиуледе хайырланылгъан энчиликле» деген ат бла экинчи Битеуроссей илму-сынам конференция бардырылгъанды.

Страницы

Подписка на RSS - Илму