Жамауат

Жюрек ыразылыкълары, талпыныулукълары, жигер урунуулары бла  ахшы юлгю кёргюзтген, халал къыйынлары бла коллективни битеулю жумушуна аслам юлюш къошхан адамла къайда да бардыла. Ала не къыйын ишден да артха турмайдыла. Эрттеди, кечди деп бир заманда сагъыш да этмейдиле. Кеслерини сейирлеринден эсе къатындагъыланы саладыла сейирлерин бийик.

Бусагъатда  таулу тойланы асламысы ресторанлада, кафеледе озадыла. Анга бюсюремегенле кёпдюле. Бизни республикада билим бериу жаны бла уллу къыйыны болгъан, кёп жылланы Педагогика колледжни башчысы болуп тургъан хурметли Байчеккуланы  Нина адамны къууанчы юйюнде бардырылыргъа керекди, дейди. Сёзсюз, шахар фатарда той бардырыргъа къыйынды, алай элде ишленнген эркин шёндюгю юйледе  уа къаллай бир адам да сыйынырыкъды. 

Адам улу не заманда да ариулукъгъа итиннгенди, аны багъалай да билгенди.  Бу кеси да терен магъананы тутхан ангыламды. Уллу акъылманла айбатлыкъны жорукъларыны, аны жашырынларыны юсюнден ёмюрледе да сагъышланнганлай келедиле.  Алай тамашагъа уа не заманда да санда- чархда симметриялыкъ бла жашау кёплюкде инсанны къылыкъ энчилиги, жюрек оту саналгъанды. Хар тёлюню, ёмюрню бу жаны бла кесини юлгюсю. Бек биринчиден а, ол тиширыу бла байламлыды.  Ариулукъну халкъла аралы кюнюню аллында аны юсюнден хапар бардырыргъа излегенбиз.

Бир жыл Къабарты-Малкъарны делегациясы бла    Адыгеягъа барабыз.  Анда бизни сейирлик алмалары болгъан терек бахчагъа элтедиле.  Республикабызны ол замандагъы башчысы: «Бизде уа быллай алмала нек жокъдула?» -деп сорады. Министрледен бири уа: «Барды, Лячинкъаягъа баргъан жолну онг жанында быладан эсе ариулары, татыулулары да  ёседиле», -дейди.

Таулулада быллай сёз барды: «Хар элни да къой союуу башхады». Хау, юй турмушну, адетлени юслеринден айтханда, ол тюз да болур, алай ислам дин бла байламлы жорукъла уа Къуранда бир ненча ёмюр мындан алгъа тохташдырылгъандыла, Мухаммад файгъамбар, Аллахны саламы анга болсун, хар муслийманлы да аланы толтурургъа борчлу болгъанын шарт белгилегенди. Да сора адам ёлгенде, аны асырау бла байламлы адетле хар жерде да башха-башха некдиле, исламны излемлери, жорукълары нек сакъланмайдыла?

Нальчикни  «Эльбрус» издательствосунда  «Хорлатмаз адам эси. Эсгериуле бла суратлау чыгъармала»  деген  китап къауум жыл мындан алгъа дуния жарыгъын кёргенди. Биз аны юсюнден газетибизде толу хапар да билдирген эдик. Ол  малкъар халкъ Ата журтундан зор бла кёчюрюлгенли  70 жыл толгъаны бла  байламлы Кавказгъа  термиле жоюлгъан, киши жерини сууукълугъун сынагъан адамларыбызгъа эсгертмеди дерге эркинбиз.

Малкъар ауузларында

Онжети сабий ёсген Афашаговланы юйюрлерини юсюнден эшитмеген Къабарты-Малкъарда хазна адам болмаз. Галим бла Валентина, жаннетли болсунла, жашларын бла къызларын ариу къылыкълы, таза ниетли ёсдюргендиле. Мен аны бош алай угъай, билип айтама.

Тиширыуларыбыз адетлерибизге, диннге кёре кийинмейдиле, жыйрыкълары къысхады, жаулукълары жокъду деген дауланы терк-терк эшитирге боллукъду. Алай жаланда аламы бузадыла жамауатны, неда эр кишиледе да бармыды терслик? Муслийманла къалай кийинирге керекдиле? Файгъамбарла къаллай юлгю къойгъандыла? Бу соруулагъа бизге жууапланы «Мамырлыкъ» жандауурлукъ фондну башчысы Ахматланы Назир хажи береди:

Жашау халла

Огъары Малкъарны сыйлы къартларындан бири (ёлгенди, жаннетли болсун) редакциягъа терк-терк келиучю эди. Кёпню кёрген, кёпню билген эсли адам сейир хапарла да айтханды. Ма бу аладан бириди.