Билгичле, обурла, хыйлачыла…Вангагъа ушагъанла бармыдыла? Битеу къыраллада да бардыла аллай жерле. Сёз ючюн, Болгарияда Рупите элни къатында къабырлагъа дунияны кёп жерлеринден келедиле. Рупите Кожух деген жер эрттегили вулканны тешигиди. Шёндюге дери да андан исси суу бюркюп чыгъады. Ахыр жыллада битеу дуния билген Ванга вулканны тамагъында жашагъанды, адамлагъа да алайда къарап болгъанды. Былайны нек сайлагъансыз, деп соргъанларында: «Манга огъаргъыдан былайда жаша деп билдиргендиле, былайы манга кюч-къарыу береди, бир кезиуледе былайда уллу от чыгъып тургъанды, бу сыртны тюбюнде кёп жашырынлыкъ да барды», – дегенди. Кимге да баямды, жер башында болгарлы билгич Вангача адамла бек аз болгъанлары. Нальчикни уа хар кварталында кеслерин аллайгъа санагъан юч-тёрт адам барды. Ол жалгъан билгичлеге халкъ жюрюйдю, ахчаларын, заманларын да къората. КъМР-ни Муслийманларыны дин управлениясыны башчысыны орунбасары Отарланы Хызыр айтханнга кёре, билгичлик бла кюрешиу ислам динде бек уллу гюняхды, къадарын билирге баргъаннга, аны айтыргъа кюрешгеннге да. «Билгичге барып, анга къадарын ышаннган, андан болушлукъ излеген адам тобагъа къайтыргъа керекди. Жаланда Аллахха ышаныгъыз, андан болушлукъ сакълагъыз», – дейди ол. Ётюрюк билгичликни бизнес этерге кюрешгенлени айтмасакъ, не десек да, анда-мында сейирлик, озгъан, келлик заманланы да кёрген адамла боладыла. Сёзсюз, Ванга аладан бири эди. Аны айтханына кёре, хауа эм жер тебиуле битеу планетаны къалтыратырыкъдыла, аны хатасындан дуния тюрленирикди. Бусагъатда битеу къыраллада да алимле экологияны юсюнден айтханлай турадыла, битеудуния уруш болмаса да, экология палахла биз таныгъан дунияны гунч этерге боллукъдула. Чыранла эрип башлагъандыла, сууукъ жерле жылыдан-жылы боладыла, тенгизле кирленнгендиле, заводланы, фабрикаланы хаталарындан. Адам улу эссизлиги, жутлугъу бла, жаланда ахча излегени бла тёгерегинде битимлени, жаныуарланы, жерни кесин да тюп этип баргъанын Ванга айтханлай тургъанды. Кесибизден да къала болурму? Нальчик шахарда жашагъан бир «билгич» алгъын школда ингилиз тилден устаз болуп ишлеп тургъанды, артда уа картла салып башлагъанды. Аны юсюнден кеси былай айтады: «Устаз болгъан заманымда биринчи эрим бла жашай эдим. Ол ичгичи эди. Аны кёп жерлеге элтип, бакъдырыргъа кюрешгенме, алай бир зат да тюрленмегенди. Жашчыгъым атасын кеф болуп тургъанлай кёреди деп, жюрегим бек къыйналыучу эди. Андан айырылгъанымдан сора да, не сейир, ким бла шуёхлукъ жюрютюп башласам да, ол ичгичи болуп чыгъа эди. Ма ол заманда психологиядан китапланы окъуп башлайма. Таро картла психология илмуну кесегидиле. Алгъа школда устаз тенглериме картла салгъанма. Артда аланы шуёхлары келип башлайдыла. Ол кезиуде жашауум тюрленеди. Школдан кетип, билгичлик бла кюрешип башлайма. Хар келгенни жанын эшитирге кюрешеме. Психология жаны бла билимим бек болушады. Алгъын къуру жиляп туруучу эдим, энди жилямайма. Экинчи кере эрге баргъанма, ол ичгичи тюйюлдю. Бусагъатда насыплыма, деп айталлыкъма. Билемисиз, гитчелигимден да актриса болургъа сюе эдим. Ол умутум да толгъанды. Жашым Москвада окъуйду да, мен да кёбюсюнде анда турама. Останкиногъа юйюмеча жюрюйме. Сериаллада ойнайма, бериулеге къатышама». Амалсызданмы, жапсарыуну излепми? Нальчикде бир башха «билгични» хапарындан: «Манга бир тиширыу келеди. Ол, ракдан ауруп, химиотерапия бла багъылыуну бошап, бек къыйналгъан кезиую эди. Бу адам къалай жашагъанын айтханында, сейир этгенме. Юйюрюнде эгечлерине, къарындашларына болушханлай, аланы жарсыуларын жалчытыргъа кюрешгенлей, кесине уа ахырысы бла да эс бурмай тургъанды. Мен анга: «Сиз кесигизни къыйнап жашайсыз. Адам кесин да бир кесек сюерге керекди. Сюйгенигизни ашагъыз, кийигиз, жашагъыз, сиз да адамсыз! Адамны жаны къыйналгъанлай турса, ол аурумай къалмайды. Сизни жаныгъыз а къыйналгъанлай турады. Кесигизни къууандырыргъа, къууанып жашаргъа юйренигиз. Ракдан ауругъанлай, адам ёлюп къалмайды, башха тюрлю жашап башласагъыз, ёмюрюгюз узунуракъ боллукъду»,– дейме. Ол тиширыу манга эки жылдан сора, келип, жюрек ыразылыгъын билдиргенди». «Не ючюн ийнанама» Сейирге къалама, ахчам болмагъанын айтама. Ол а ахча да, фатар да чыгъарыкъларын къайтарып айтады. Дууала да береди окъургъа. Не сейир, андан сора сабий бир да жыгъылмады. Жууукъ заманда уа адамларым, оноулашып, манга деп ахча жыйдыла, фатар сатып да алдыла. Андан бери бек кёп заман озгъанды. Бек барлыкъ эдим башха соруула бла ол адамгъа. Алай алгъаракъда ёлгенди, деп эшитгенме. Жаннетли болсун». Карина: «Студент жылларымда бир жаш бла тюбеше эдим. Бир жол тенг къызым бла билгичге барып, бизни тюбешиулерибиз не зат бла бошаллыкъдыла деп сорама. Ол а: «Айырыллыкъсыз», – дейди. Ийнанмайма. Ол а: «Ийнанмаймыса? Алыкъа, сиз айырылгъандан сора да, биз бир кере тюбеширикбиз», – дейди. Бир талай айдан биз айырылабыз. Ол билгични экинчи кере орамда кёреме. Тюбешгенибизлей: «Болгъанды да мен айтханлай?» – деп сорады. Титирейме, алай бир зат да айтмайма анга. Андан бери кёрмегенме ол адамны». Марина: «Эрге барыргъа кёлленип тура эдим. Билгичге барама да, ол а жашны юй бийчеси да, сабийлери да бардыла, дейди. Ийнанмайма айтханына. Артда жаш бла сёз болабыз да, аны бла юйюр къурар акъылны къояма. Бу кюнледе уа бир танышым (жашны жууугъу) аны, кертиси бла да, юй бийчеси, сабийи да барды, дегенди.Тюз шёндю айырылгъандыла ала. Баям, мени тас этерге къоркъуп букъдургъанды ол бу ишни. Къалай болса да, ол билгични усталыгъына уа сейир этгенме». Халимат: «Мен Терекде бир билгичге баргъанма. Жашауумда битеу болгъан затланы бир ажашдырмай айтхан эди. Анам оруслуду, атам а – къабартылы. Билгич христиан динни тутханымы, жашчыгъым а муслийман болгъанын окъуна билген эди. Къайдан «окъуйдула» ала адамны ичин? Бек сейирди ол». Ахыр сёз
Поделиться:
Читать также:
10.11.2026 - 10:35 →
Халал къыйыны бошуна кетмегенди
10.11.2026 - 10:30 →
Таулу къызгъа саугъа – орус патчахны къолундан
10.11.2026 - 10:00 →
Къоркъуусузлукъну, жорукъларына тюшюндюрюу хайырланыргъа юйреннгендиле
10.11.2026 - 09:40 →
Айтхылыкъ суратланы автору
10.11.2026 - 09:15 →
Жигитлеге къайгъырыу бла
| ||



