Бу айда кюч алгъан законла, кийирилген тюрлениуле эмда жангычылыкълаЮйюрле, студентле эмда урунуу Юйюрлеге ипотека каникулла. Эки неда андан кёп сабийли юйюрле ипотеканы тёлеуню 18 айгъа дери тыяргъа (каникул алыргъа) боллукъдула. Баш излем: сабийледен эм гитчесине жыл бла жарымдан артыкъ толгъандан сора бу амал берилмейди. Биринчи жарым жылны ичинде процентле тергелмейдиле, андан къалгъан кезиуде уа борчу тенг юлюшлеге бёлюп жабаргъа жарарыкъды. Сабийлери болгъан студентлеге общежитияла. Студент юйюрлеге эмда сабийлери болгъан аллай окъуучулагъа вузланы общежитияларында энчи отоула бирсиледен алгъа берилликдиле. Алгъын ала бла эм биринчиден жангыз кеслери болгъан студентлени жалчыта эдиле, энди уа юйюрлени алгъа саладыла. Аны бла алагъа окъургъа, сабийлерине да къараргъа онг бериледи. СВО-гъа къатышханлагъа гарантияла. Организациялада уруннганланы санын азайтыргъа оноу этилсе, энчи аскер операциягъа къатышханланы ишден чыгъарыргъа жарарыкъ тюйюлдю. Аланы жерлери СВО-дан къайтханларындан сора да алагъа сакъланырыкъдыла. Юч жыллары толмагъан сабийлери болгъан тиширыуланы къоруулау. Иш бергенле ала бла келишимге сынау халда урунуу кезиуню къошаллыкъ тюйюлдюле энди. Документде аллай жазыу къалса да, быллай тиширыуланы «сынау кезиуню тапсыз ётген» сылтау бла ишден чыгъарыргъа чек салынырыкъды. Бу амал аналагъа урунуу рынокда себеплик этилир ючюн кийирилгенди. Къыйын болумлада хата сынагъанлагъа себеплик. Къыйын болум ючюн жашауларына неда мюлклерине хата тюшген ишчилеге жангы льготала берилликдиле: хакъ тёленнген бир солуу кюн эмда (ишчи заявление берсе) айлыгъы сакъланмай беш солуу кюн. Ахча эмда къоркъуусузлукъ Цифралы сом. Россейде ахчаны ючюнчю тюрлюсю - цифралы сом кийирилгенди. Ол бирси экиси бла тенг жюрюрюкдю, тийишли бохчаны банкланы приложенияларында ачаргъа боллукъду. Аны бла байламлы бар жумушла адамлагъа толусунлай хакъсыз боллукъдула. Универсал QR код. Тюкенледе кассалада бир QR код чыгъарыкъды. Ол кеси да башха-башха сервислени быллай кодларын алышырыкъды. Алыучу аны телефоннга тюшюрюп, тёлеу амалланы ичинде кеси жаратханын сайларгъа боллукъду: СБП, банкны приложениясы, рассрочка неда цифралы сом. Банк карталаны бир базасы. Битеу банк карталаны ара базасы къуралады. Ары, ол санда, жаланда онлайн-халда жарашдырылгъан, болжаллары чыкъгъан, сора Visa эм Master Card карточкала да тюшерикдиле. Бу жангычылыкъны магъанасы финанс хыйлачылыкъгъа къажау ишни кючлендириу бла байламлыды. Ахчаны кёчюрюуге контроль. Аны СБП эмда «Мир» картала бла ким къайры кёчюргенини юсюнден информацияны Росфинмониторинг банклагъа сёлешип турмай, тюзюнлей тёлеу карталаны Миллет системасындан алып башларыкъды. Аны хайырындан ишеклик туудургъан ахча жумушланы теркирек ачыкъларгъа эмда тыяргъа онг боллукъду. Азарт оюнлагъа къатышыугъа чек салыу. Быйыл 1 сентябрьден башлап хар ким да «Госуслуги» порталда неда МФЦ-да кесине казинолагъа эмда букмекер конторалагъа бармазгъа бир жылгъа чек салыргъа эркинди. Аны этген адамны аллай жерлеге къойсала уа, алагъа уллу тазир салынырыкъды, адам алада къоратхан ахчасын да кесине къайтарыргъа керек боллукъдула. Бу чеклениуге лотереяла эмда биржада сатыу-алыу кирмейдиле. Медицина Диспансеризацияны кенгертиу. ОМС бла хакъсыз тинтиулеге энтта быланы къошхандыла: жаулагъа анализ, жюрекде ишемия ауруу болур къоркъууну тергеу, къарын тамыргъа УЗИ, дерматовенерологга къаратыу. Аланы къайсысына да «Госуслуги» порталда жазылыргъа жарарыкъды. Тинтиуле бары да хакъсыздыла. Хакъ тёленнген медицина эмда МРТ. Энди иели клиникада МРТ этер ючюн врачдан къагъыт изленирик тюйюлдю. Андан сора да, хакъ тёленип берилген медицина жумушлагъа келишимни жерине бармай этерге жарарыкъды. Ол санда клиниканы сайтында, аны мобильный приложениясында, МАХ мессенджерде окъуна. Сервисле эмда жолоучулукъ Электропоездге билетни къайтарыу. Шахарланы тёгерегинде жюрюген поездлеге билетлени онлайн халда къайтарыргъа жарарыкъды. Башха излемле алгъынча аллайдыла: поезд тебирерге эки сагъатдан кёп къалгъан эсе, билетни толу багъасы къайтарыллыкъды, андан азгъа уа – жарымы. Къошакъ халда энтта да неллай бир ахча тыйыллыгъын компания кеси тергейди. Къонакъ юйге цифралы ID бла. Россей Федерацияны инсанлары къонакъ юйледе (50 эмда андан аслам жерли) тохтагъанда, тёрели паспортну орунуна МАХ приложенияда цифралы ID-ни кёргюзтюрге боллукъдула. Тыш къыралладан келгенлеге аллай онг берилмейди, гитче къонакъ юйледе уа бу амал 2028 жылда кийирилликди. Школ Школчулагъа жангы жорукъла. Дерследе энди смартфонланы, планшетлени эмда «акъыллы» сагъатланы хайырланыргъа (жашаугъа неда саулукъгъа къоркъуу болмагъандан башха кезиуледе) жарамайды. Биринчи классда окъугъанлагъа юйге дерсле бериллик тюйюлдюле. Бу амал аланы школгъа тюзелтирча кийирилгенди. Сора хар регионда онушар мектепде 2-8 классланы окъуучуларына ала кеслерин къалай жюрютгенлерине кёре белгиле саллыкъдыла. Аны юч даражасы боллукъду: «аламатдан» башлап «къылыкъсызгъа» дери.
Поделиться:
Читать также:
17.11.2026 - 10:15 →
Жол уллу кёллюлюкню тёзмейди
17.11.2026 - 09:05 →
Энчи предприниматель
16.11.2026 - 12:31 →
Жер-суу атларыбызны юсюнден билдириуле
16.11.2026 - 12:29 →
Саусузла аны энчи кёредиле
16.11.2026 - 12:25 →
Ауругъан малла заманында тинтилирча
| ||



