Суратлада – кюзню таурухлары

Бу кюнледе КъМР-ни Миллет музейинде Суратчыланы республикалы биригиуюню келечилерини «Кюзню таурухлары» деген кёрмючю ачылгъанды. Быйыл ол нарт эпосха, таурухлагъа бла тарыхлагъа эм тюрлю-тюрлю халкъланы жомакъларына аталгъанды. 

Къабарты-Малкъарны маданият министри Мухадин Кумахов, кёрмючню жыл сайын сакълагъаныны юсюнден айтып, тюбешиуню ачханды. «Суратчыларыбыз Россейде эм андан тышында да кёрмючлеге терк-терк къатышадыла, усталыкълары бла къараучуланы керти да сейирсиндиредиле. Бюгюн кёрмючде да ким да жаратырча суратла бардыла», - дегенди ол.

Россейни халкъ суратчысы Заурби Бгажноков миф, мифология бла мистерия бюгюнлюкде искусствода алчы жерлерин алгъаныны юсюнден айтханды. «Бюгюн бизни суратчыларыбыз мифологиягъа кеслеринден бир зат къошалгъандыла, мен анга бек къууанама эм коллективим бла ёхтемленеме», - деп къошханды ол. 

Илья Репин атлы суратлау академияны факультетини деканы Илья Зорькиннге да сёз берилгенди. «Мен билмей тургъанлай тюшдюм бу кёрмючге. Кавказгъа биринчи кере келгенме, табийгъатыгъыз бек ариуду. Бизде, Санкт-Петербургда, Кавказны темасы жууукъду, нек дегенде бизни академиябызда профессионал мастерскойну башчыларындан бири Хамид Савкуевди. Мен сизни чыгъармачылыкъ жашауугъузну бек жаратама эм сейирсинеме», дегенди ол. 

Суратчы Акъкъызланы Имара кёрмючге эс бёлген адамланы кёргенине къууаннганын билдиргенди. Ол коллегаларын байрам кёрмюч бла алгъышлагъанды. «Быллай кёрмючле тюбеширге, ахшы сезимлени туура этерге, кесинги юсюнгден айтыргъа эм шуёхларынгы юслеринден кёп сейир затла эшитирге онг бередиле», - деп къошханды.

Россейни Суратчыларыны союзуну Къабарты-Малкъарда бёлюмюню таматасы Жанна Канукова, суратчыла жылны ичинде хазырланнган кёрмючню магъанасыны юсюнден хапарлагъанды. «Кюзню таурухлары» быйыл нарт эпосха бла мифлеге жораланнганды. Белгилисича, суратчыла ата-бабаладан бери бу затлагъа таяна, аладан илхам излеп келедиле. Дунияны, аламны да бу затлагъа таяна ачыкълап тургъанды фахмулу адам. Аны уа Кавказны нарт эпосу тыпыр ташыды, дерге боллукъду, - деп ол бу байрамны къурагъанлагъа ыразылыгъын билдиргенди.

Ахматланы Леуанны да чыгъармаларын да кёрюрге боллукъ эди кёрмючде. «Бу Россейни суратчыларыны республикалы биригиуюню тёрели кёрмючюдю. Хар жыл сайын аны магъанасы тюрленеди. Мен быйыл бери нартла бла байламлы алты графика ишими бергенме: «Сосурукъ», «Ёрюзмек», «Сатанайны урлауу», «Нарт оюнла», «Алтын чабакъны урлау», «Нарт Уя»», - дегенди суратчы. 

Бу арт кезиуде кавказ миллетле энчиликлерин андан ары айнытыргъа итинедиле. Аланы бек биринчи нарт эпосха таяна, аны бла хайырлана этерге боллукъду. Нарт эпосда дуния башында адам улугъа багъалы болгъан затла адамланы бирикдиредиле.

Бир бирлерин ангыларгъа болушадыла. Ала уа бюгюнлюкде искусствону биринчи мурдорудула эм таянчагъыдыла.