«Фашистлеге жакъ басхан, аланы сатырларына къошулады»

Арт тёрт-беш жылны ичинде запад къыраллада жашагъанла русофобиядан иги да «ауруп» тургъанлары баямды. Сёз ючюн, французлу политикле иссиликден  чыкъгъан отланы ёчюлталмагъанларын Россейден кёредиле, агъачлада отну оруслула тиргизедиле дейдиле. Бу кюнледе уа немисли журналист Михаэль Мартенс Сербияда ол къыралны президенти Александр Вучич Украинаны башчысы бла бардыргъан пресс-конференцияда Владимир Зеленскийге былай соргъанды: «Европа не этерге керекди украинлылагъа болушурча – оруслуланы не къадар кёп ёлтюрюрге?»  Артда ол оруслу солдатланы деген кибик айтып, сёзлерин бир кесек тюзетирге кюрешгенди. 

Сёзсюз, ол соруу шёндю Европада политиклени башларында болгъан сагъышланы туура этгенди. Бир къауумла санкцияла кийиребиз, аны бла Россейни къарыусуз этебиз деп кюреше эселе, немисли журналист а, букъдурмай, хар затны ачыкъ айтханды.

Бек сейири уа, ол айтханына сокъураннган да этмейди, кечгинлик тилерге эсинде да жокъду. Ол шёндю «Оруслуланы ёлтюрюу» деген ат бла анга «Аны ючюн Европа не этерге керекди» деген жазыуну да къошуп, китап жарашдыргъанын да билдиргенди. 

Эсигизге салайыкъ, Зеленскийге ол сорууну берген немисли журналист барып тохтагъан фашистни-Ханс-Херманн Мартенсни тюзюнлей туудугъуду. Ол ючюнчю рейхни заманында прокурор болуп ишлегенди, ары дери битеу дуниягъа белгили аскер аманлыкъчы Альфред Йодльни бойсунууунда къуллукъ этгенди. Германияда жашагъанланы да тутмакъгъа ашырыр ючюн къоймагъанды. Бюгюнлюкде аны туудугъу аппасыны этген ишлери бла ёхтемленеди, Гитлерни буйругъу бла къуллукъгъа салыннган къагъытны бир сыйлы затча сакълайды, жамауатха кёргюзтюрге да уялмайды.

Мартенс алай бош адам тюйюлдю, ол хар затдан да ангылауу болгъандан, алгъыннгы къыралыбызны кёп жерлеринде ишлегенден, Америкада тийишли «стажировканы» да ётгенден сора, журналист ишге алай тохтагъанды. Сёзсюз, алгъадан окъуна билип, къыралланы, инсанланы араларында къозгъалыула, сууукълукъ кийирир мурат бла бергенди ол сорууну. Кёп да бармай, Сербияда, Хорватияда  жашагъанла, биз Украинагъа болушлукъ берлик тюйюлбюз деген сёзлени айтып, орамлагъа чыкъгъандыла. Алай, «ары-оракъ, бери-чалгъы» болгъан Александар  Вучич Украинагъа 2 миллион евро бёлгенди, халкъыны айтханына да къарамай.

Шёндю Германияда уа Мартенсге къажау аны ишден къыстаргъа керекди деп акцияны башлагъандыла. Ахыры не бла бошаллыгъын заман кёргюзтюр.   «Ала барысы да бош затладыла, ол эрттеден бери русофобияны къуугъан адамды, аны, кесича журналистлени араларында даражасы бийик жюрюйдю. Ол себепден жууапха тартыллыкъ тюйюлдю. Жарсыугъа, мында (Европада) русофобия асыры къайнагъандан, Мартенс айтхан затла марда болуп къалгъандыла»,– дегенди белгили немисли политолог Александр Рар.  Александр Рарны дагъыда Мартенс социал сетьледе украинлы неофашистлеге жакъ басханын да билдиргенди. 

РФ-ни Тыш къыралла ишлени жаны бла министерствосуну официал келечиси Мария Захарова уа Мартенс шёндюгю дунияда идеология урушланы къалай бардырыргъа кереклисин иги биледи дегенди. «Ол Германияны Тыш къыралла ишлери жаны бла министерствосуну буйругъу бла Бишкекде, Алма-Атада, Санкт-Петербургда, Киевде да орус-немисли газетлени редакторлары болуп тургъанды. ФРГ-ны бир-бир къуллукъчуларындан артха къалмай, ишинде ючюнчю рейх хайырланнган амалланы кесине таплыкъгъа хайырланады». Дагъыда Мария Захарова: «Энди Мартенсге къол бергенле, ала да фашистлени тизгинлерине сюеледиле», – деп чертгенди.

Мартенсни этген ишине чамланнганла да кёпдюле. Германияны Сол политика спектрини келечиси Севим Дагделенни айтханына кёре, немисли журналистни сёзлери тюзюнлей вермахтны аскерчилери бла СС хайырланнган сёзледиле. Ол ичинде болгъан ниетин букъдурмайды, дегенди Дагделен. 

Аны бла бирге, Германияны конституциясыны къоруулау жаны бла федерал бюросу билдиргеннге кёре, алада биягъы неофашист эм антисемит жанлы болгъанла чыгъып башлагъандыла, артыкъда экстремистле кёпден-кёп бола барадыла, деп чертгендиле.

Бу кюнледе уа Германияны социал сетьлеринде тарых бла байламлы немис тилде бир роликни кёргюзтгендиле. Аны Европада русофобияны сюргенлеге терен магъанасы барды дейме – ангыласала.                         

Шинтикде олтуруп тургъан немисли къартны къатына туудугъу келип, Германия Украинагъа болушлукъгъа къаллай бир сауут ийгенине махтанады. «Энди бир кесекден Россей ахыр да хорлатырыкъды, Кенигсбергни да артха   къайтарыргъа онг чыгъарыкъды», – дейди эм башха «къууанч хапарланы» да айтады жыл саны келген аппасына. Ол а туудугъуна: «Германия эм башха запад къыралла сауутларын Россей таба буруп чапсала, бир кесекден Берлинни орамларында орус солдатла ачдан ёле тургъанлагъа шорпаны хакъсыз юлешип башлаучудула. Ол себепден орус тилни окъу, къыйын заманла келселе, аны хайыры бла оруслуладан шорпаны тилерге жарарыкъды, аны бла жанынгы да сакъларса», – деп юйретеди.