Жууукъ заманда Орус география биригиуню (РГО) дайверлери Сылтран кёлню тасхаларын ачыкълар муратда тинтиуле бардырлыкъдыла, кёлню энчилиги бла шагъырейленирикдиле эмда къыралыбызда чыгъарылгъан энчи оборудованияны да сынарыкъдыла.
- Быйыл биригиуню тинтиуле бардырыу жаны бла жолоучулугъу «Кавказны жер тюбюндеги къаялары» деген сейир проектден башланады. Суу тюбюнде жюзюуден Россейде бла дунияда атлары айтылгъан Юрий Кашин бла Константин Изотов Сылтран кёлде тинтиулени биринчи кере бардырлыкъдыла. Аланы башлардан алгъа ала Кавказны тау этеклеринде хауагъа юйренирикдиле. Сагъынылгъан кёлню жагъасында беш кюн чакълы турлукъдула.
Саулай алып айтханда, кюнню халына кёре проектге 8-10 кюн чакълы къоратыллыкъды. Ол кезиуде дайверле кёлню тюбюнде болумну суратха алдырлыкъдыла, видеогъа тюшюрлюкдюле, тинтиуле бардырыргъа деп таш, юзмез, башха затла да аллыкъдыла. Аны бла бирге сууукъ сууда эм къыйын хауа болумда аппаратураларын сынарыкъдыла.
Проект Орус география биригиуню Краснодар крайда бла Москвада бёлюмлерини башламчылыкълары бла бардырылады. Аны магъанасы Кавказны иги белгили болмагъан тау кёллерини къурамларын тинтиргеди, дайвингни айнытыргъады. Бу ишге илму жаны бла Россейни Пётр Ширшов атлы океанология институту себеплик этерикди, деп билдиргендиле Орус география биригиуню Краснодарда бёлюмюнден.
Эсге сала айтсакъ, Сылтран кёл Элбрус районда Сылтран-Башы бла Мукулан тауланы араларында 3200 метр чакълы бийикликдеди. Аны суу бла чыранладан саркъгъан шауданла жалчытадыла. Аны жылны узунунда кёбюсюнде буз басып турады. Тюрсюню кюнню халына кёре кёксюлдюм, жашилдимге тартаракъ да болады, сууукълугъу уа 8 градус жылылыкъдан ёрге кётюрюлмейди.