Пенсияны юсюне къошакъ тёлеуле эмда алагъа тийишли болгъанла

Бизни къыралда пенсиячылагъа берилген тёлеу жыл сайын ёсе барады. Аны юсюне уа бир-бирле федерал неда регион субсидияла да алыргъа боллукъдула. Аланы ёлчеми хар инсаннга энчи тергеледи, кеси да жашагъан регионуна, ишчи стажына, жыл санына, сакъатлыгъына (ол бар эсе) неда аны жумушларына башхала къарагъанларына кёре болады. Къошакъ тёлеулени асламысын Пенсия фонд кеси тергейди, инсандан заявление излемей.

Абаданлагъа эмда I къауум сакъатлагъа

Жыл саны 80-ге жетген, сора 1-чи къауум сакъатлыгъы болгъан адамлагъа страховой пенсияны белгиленнген кесегин эки кереге кёбейтедиле:

• Тохташдырылгъан ёлчеми 9584 сом бла 69 капекди.
• Эки кереге аслам болгъан ёлчеми — 19169 сом эм 38 капек.
• Адамгъа къарагъаны ючюн къошакъ: аны юсюне энтта да 1413 сом.

Шимал регионлада стаж ючюн

Аллай къыйыныракъ жерледе кёп жылланы ичинде ишлеп тургъанлагъа да бардыла къошакъ тёлеуле:

• Къыйыр Шималда 15 жыл стаж ючюн — 50 процентге кёбейтиу (+4792 сом).
• Аны кибик районлада 20 жыл ишлегенлеге — 30 процент къошуу (+2875 сом).
• Магъаналы жангычылыкъ: бу къошакъла адам жашагъан жерин алышса да кетмейдиле, 2026 жылда 1 июльдан башлаб а аланы алыр ючюн, инсан къайда жашагъанына къагъытла бла шагъатлыкъ этерге керекмейди.

Уруннган элчилеге льготала

Аграр бёлюмде отуз эм андан кёп жыл ишлегенлени (тийишли усталыкъланы тизмеси барды) пенсияларына 2396 сом къошадыла. Адам шахаргъа кёчсе да, ол анга берилип турады.

Башхагъа къарагъаны  ючюн

Пенсиячы ишлерге онгу болмагъан юйдегилерине къарай эсе (сёз ючюн, очно окъугъан студентге, акъылбалыкъ болмагъан сабийлеге), аланы хар бири ючюн (ючден кёпге угъай) 3195 сом тёленеди. Бу къошакъ адам пенсиягъа чыкъгъаны бла берилип башлайды, алай иждивенец артда чыкъгъан эсе уа, документлени Социал Фондха жиберирге керекди.

Жигит-аналагъа жангы тёлеуле

Быйыл январь айдан башлап, «Жигит-ана» деген атха тийишли болгъан тиширыулагъа ай сайын 72403 сом тёленеди. Бу сыйлы даража пенсиячы тиширыугъа берилсе уа, анга (пенсиясыны юсюне) энтта да 36500 сом къошадыла.

Пенсияны МРОТ-ха жетдириу

Ишлемеген пенсиячыны къолайлыгъы регионда тохташдырылгъан МРОТ-ха (жашау этерге жараулу ахчаны эм аз ёлчемине) жетмей эсе, къырал ол башхалыкъны энчи социал тёлеу бла жабады.