Эл ипотека

Элде юй сюерге неда сатып алыргъа сюйгенлеге талай жылны тийишли ипотека программа ишлеп тургъанды – «Эл ипотека». Былтыр а ол тюрлендирилгенди. Къысха айтханда, бу кредитни энди ким сюйсе да алаллыкъ тюйюлдю: аны излемлери башхаракъ болгъандыла, банкла да алыучулагъа энчи кёзден къарап башлагъандыла. Программаны ким хайырланыргъа боллугъуну, ахча неллай ставка бла берилгенини эмда башха энчиликлени юсюнденди бу материал.

Кимлеге бериледи?

Эл ипотеканы сурамы болгъан хар кимге да юлешген заманла кетгендиле. Энди ол керти да излеми болуп, аллай жерледе жашагъан эмда ишлеген инсанлагъа бериледи. Жангы жорукълагъа кёре ала тёрт къауумгъа юлешинедиле:

1. АПК-да уруннганла: элчиле, трактористле, ветеринарла, жарашдырыучула эм башхала.

2. Элде социал бёлюмде уруннган специалистле: устазла, врачла, маданият ишчиле, жер-жерли самоуправление органланы келечилери.

3. Агропромышленность бёлюмде къармашхан энчи предпринимательле.

4. Энчи аскер операциягъа (СВО) къатышханла эмда аланы юйдегилери, сора анда ёлгенлени жангыдан юйюр къурамагъан юйдегилери.

Баш излем: кредит аллыкъ (СВО-гъа къатышханланы санамай) адам аны ишин этгенден сора, элде,  эм азындан, беш жылны урунургъа керекди. Андан сора да,  хар жарым жыл сайын анга шагъатлыкъ этип турургъа борчлуду.

Тарихле

Ставка: бир жылгъа 3% (чеклеге жууукъ тийреледе - 0,1%).

Ёлчеми: 6 миллион сомгъа дери. Кредитни юйдегилени экиси да ала эселе - 12 миллионнга дери.

Болжалы: 25 жылгъа дери (ахчаны алгъан кезиуде инсаннга 75 жылдан кёп болмазгъа керекди).

Биринчи тёлеую: 20 процентден башланады (бирде уа 30 процентден). Мында ана капиталны неда къырал берген башха тюрлю субсидияланы хайырланыргъа жарайды.

Жаланда бир: программаны бир кере хайырланыргъа боллукъду. Ары дери (2023 жылда 23 декабрьден сора) башха тюрлю льгота ипотека (юйюр, ИТ…) алгъан эсегиз, мынга жол жабылыпды.

Не зат алыргъа жарайды (эмда угъай)?

Программаны жаланда адам саны 30 мингнге жетмеген элледе эмда шахарлада хайырланыргъа боллукъду.

Чек салыннган жерле бла объектле: Москва, Санкт-Петербург, Москва область, кёп фатарлы юйле, терек бахчачылыкъ биригиуле (СНТ).

Быланы уа жарайды:

- Хазыр неда ишлене тургъан юй. Адамдан ала эсегиз ол - 5 жылдан, предприятиядан неда организациядан а – 3 жылдан эски болмазгъа керекди.

- Къурулушуна юлюшлю келишим (ДДУ) бла къатышхан юйде фатар. Излем: ол мурдорлу эл тийрелени биринде, кеси да бешден артыкъ къатлы болмагъан юйде болургъа керекди.

- Юйню къурулушун подряд келишим бла этерге (кесигизни участкада неда сатып алыннган жерде), ол санда ишлене тургъан жашау журтну къурулушун эбине жетдирирге.

- Заводда жарашдырылгъан хазыр юйню жеринде жыйыу (аны мурдоруна керек болгъан материалланы санамай).

Объектге къаты излемле: дайым жашаргъа жараулу, инженер системалары болгъан (суу, жылыу, чыракъла, канализация), ёлчеми мардасындан (юч неда андан кёп адамы болгъан юйюрде хар бирине да 18 квадрат метрден башланады) аз болмагъан. Къурулушну болжалы кредит берилген замандан башлап эки жылдан озмазгъа керекди.

Энчиликле

Ахчаны аллыкъ адамгъа хар неда женгил кёрюне болур, алай банклагъа уа эл ипотеканы бериу кёп жаны бла къоркъуулуду. Нек дегенде, элде къурулушха кёз-къулакъ болгъан къыйынды, аны ючюн бир-бир финанс учрежденияла бу программагъа къатышыргъа унамайдыла.

Экинчи чурум а – мардаладыла. Бу программагъа сурам бек уллу болгъаны себепли къырал берген субсидияла терк тауусуладыла. Ачыкъ юлгю: 2024 жылда заявкаланы алыуну кюзню аллында окъуна тыйып, жангыдан а озгъан жылны ортасында башлагъандыла. Кесин да алыучулагъа излемле къатыракъ болгъанындан сора.

Учуз ставканы тас этмез ючюн бу затлагъа эс буругъуз:

1. Ишден кетиу. Белгиленнген бёлюмледе ишге алты айны ичинде орналмасагъыз, ипотеканы проценти Ара Банкны ключевой ставкасына дери кётюрюлюрге боллукъду.

2. Прописка. Юйню сюегенден неда сатып алгъандан сора, 180 кюнню ичинде анда жазылыргъа борчлусуз.

3. Болжалдан чыгъыу. Юйню эки жылны ичинде ишлемесегиз, ставка кётюрюллюкдю. Бу жаны бла жаланда низамсыз подрядчиклеге тюбегенлеге эмда СВО-гъа къатышханлагъа онг бериледи.

Былай этсегиз игиди:

1. Сиз сайлагъан эл (тийре) бу программагъа киргенин банкда билигиз.

2. Кредит тарыхны «Госуслуги» порталда тинтигиз (ол хакъсызды).

3. Бу документлени жыйыгъыз: паспорт, ишлеген хайырны юсюнден справка, урунуу китапчыкъны копиясы неда урунуу келишим (эм азындан, 5 жылгъа болжалы бла).

4. Объектни сайлагъандан сора, аны багъасын тергегиз эмда заявканы беригиз (онлайн неда къолдан-къолгъа).

Ахыры

2020 жылны аллындан башлап, былтыр апрель айгъа дери быллай 100 минг чакълы кредит берилгенди хайырланыучулагъа. Ол санда 86 процентине хазыр юйле сатып алыннгандыла. Эм уллу сурам Приволжск эмда Ара федерал округлада болгъанды.

Алай бла эл ипотека кесини жашауун быллай жерле бла байларгъа сюйгенлеге керти да аламат амалды. Бу программагъа къатышыу заман аллыкъды, аны кесини да кёп излеми барды. Алагъа хазыр эсегиз, учуз кредитге юй алыргъа неда сюерге боллукъсуз.