Налоглада тюрлениуле

Федерал налог службаны Къабарты-Малкъарда бёлюмюню Жамауат советини жыйылыуунда быйыл налог сферада кийирилген жангычылыкъланы юсюнден сёлешгендиле. Бизнес бла кюрешгенлеге неда аны ачаргъа умут этгенлеге аланы билмей жарарыкъ тюйюлдю. Тюрлениуле не бла байламлы болгъанларын айтайыкъ.

«Женгиллендирилген» халда тёлеуде жангычылыкъла

Налогну алай тёлеучюлени НДС бла байламлы тюрлениуле сакълайдыла. Женгиллендирилген (УСН) халда тёлеуню асламысында гитче бизнес сайлайды. Ол алагъа не бла хайырлыды десегиз – бир налог бир ненчасын жабады. НДС а товарны неда жумушну багъасыны юсюне къошакъ налогду – аны алыучу тёлейди, алай бюджетге уа бизнес кёчюреди.

УСН бла ишлегенле алгъын НДС-ни тёлемеучю эдиле. Алай энди уа болум тюрленнгенди. Аны ючюн бизнес жангычылыкъланы магъанасын ангыласа игиди. Сёз ючюн, НДС-ни бир-бирде тёлемезге боллукъду: ким, къалай эмда къачан – аны жик-жиги бла тинтирге керекди. Сора УСН бла ишлегенлеге, аны чеклеринде къалырча файда тюшюрюу жаны бла жангы мардала тохташдырыллыкъдыла.

Вычетле бла ставкала: бизнес налогну къалай азайтыргъа эмда 5-7% НДС-ни къалай хайырланыргъа боллугъуну юсюнден жыйылыуда жик-жиги бла айтып ангылатхандыла.

Къагъыт жумушлада да тюрлениуле сакълайдыла: счёт-фактурала эмда контроль чекле бла ишлеуде жорукъла башха боллукъдула.

Энчи предпринимательлеге патентле: файданы мардасы азайтылады

Быллай предприниматель (ИП) бизнесни бир тюрлюсю (чач къыркъыу, ашхана, жюкле ташыу дегенча) бла кюреширге хакъ тёлеп, къыралдан эркинлик алып, ишлеген файдасы ючюн а налог тёлемей эсе, аллай налог болумгъа ПСН (патент система) дейдиле. Жыйылыуда айтханларына кёре, бу системаны хайырланыуда мардала азайтыла барлыкъдыла. Быйыл ол - 20, 2027 жылда – 15, 2028 жылда эмда андан ары уа 10 миллион сом бла чекленирикди.

Андан кёп ахча ишлегенле патентлеринден къуру къаллыкъдыла. Алай тюкенни уллулугъу, сатыу баргъан жерлени неда ишчилени саны азайсала уа, предприниматель аны юсюнден налог органнга билдирип, андан учузуракъ патент алыргъа боллукъду. Ары дери багъаракъ патент ючюн тёленнгени бла аны башхалыгъын да кесине къайтарлыкъдыла.

Эсепге туруу къагъытланы унутугъуз

Алгъын бизнес неда ИП ачханда налог орган ариу къагъытда басмаланнган тийишли свидетельство (ИНН бла бирге) бериучю эди. Быйыл биринчи январьдан башлап ол тёре унутулгъанды. ФНС-ни келечилери айтханларына кёре, аны орунуна энди налог тёлеучюлени бир реестринден (ЕГРН) алыннган электрон выписка хайырланыллыкъды. Анда адамны аты бла тукъум атлары, туугъан кюню эмда ИНН боллукъдула. Документге налог орган кючлендирилген электрон къол салыу бла шагъатлыкъ этерикди. Законда айтылгъаныча, аны къагъытха чыгъаргъанда неда PDF-файл кибик хайырланнганда, кючю тёрели документдеча боллукъду.