Бу айда кюч алгъан законла, жорукъла, тюрлениуле

Ата-анала юйюр тёлеуге заявление берирге боллукъдула, рейсге регистрацияны биометрия бла ётерге жарарыгъын сынап кёрлюкдюле, «Керти белги» товарланы энтта да бир ненча тюрлюсюне салынырыкъды. Жайны биринчи айында къаллай законла эмда жорукъла кийирилгенлерини юсюнден бу материалда айтабыз

Юйюр тёлеу

Ол 18 жылгъа дери (эмда сабий очно халда окъуй эсе — 23 жылына дери) эки эм андан кёп сабийи болгъан, кеслери да уруннган ата-аналагъа къырал болушлукъну жангы тюрлюсюдю. Тёлеуню алырча ма бу излемлени толтурургъа керекди:
• юйюрню къолайлыгъы ахчаны регионда жашау этерге жараулу эм аз ёлчемини 1,5 кересинден аз болургъа керекди;
• ата-ана экиси да — Россейни инсанлары эмда мында налог тёлеучюле болургъа, кеслери да официальный халда ишлерге эмда кеслерини да алиментле жаны бла борчлары болмазгъа тийишлиди.

Юйюр белгиленнген излемлеге келише эсе, ол тёлеуню алыугъа заявка берирге боллукъду. Быллай «налог кешбэкни» ёлчеми инсан тёлеген НДФЛ-ни ёлчемине кёре боллукъду. Россейни Социал фонду (СФР) саналгъан налогну 6 процент ставка бла жангыдан тергерикди, къалгъан башхалыкъны уа артха къайтарлыкъды. Тёлеуню алыр ючюн,  ата-ана кеслери СФР-ге неда МФЦ-гъа заявление бла барыргъа керекдиле. Аны онлайн-формасы «Госуслуги» порталда да чыгъарыкъды.

Тыш къыраллада счётлары болгъанлагъа

Россейни адамлары неда бизни къыралда дайым жашагъан тыш къыраллы инсанла, сора инсанлыкълары болмагъан, алай кеслери уа РФ-де 183 кюнден кёп тургъанла, битеу тийишли информацияны Федерал налог службагъа (ФНС) 1 июньнга дери берирге борчлудула. Счётларында ахчалары ары-бери жюрюгенини юсюнден отчётну ма была берирге керекдиле:
• Счётларын ЕАЭС-ге кирген къыраллада эмда Россей финанс информацияны бир-бирине билдирген башха къыраллада ачханла. Магъаналы шарт: отчётну счётда былтыр 31 декабрьде 600 мингден артыкъ сом къалгъан (неда тыш къыралланы ахчалары бла тергегенде,  аны тенгли бир) эсе берирге керекди.
• Счётларын Россей финанс информацияны бир-бирлерине билдирмеген къыраллада ачханла. Эс буругъуз, бу болумда анда къалгъан ахчаны эмда аны айландырыуну ёлчеми магъаналы тюйюлдю. Бу жумушну налог тёлеучюню энчи кабинетинде онлайн халда тамамларгъа боллукъду. Алай сюйсегиз а,  декларацияны къагъытда жазып, налог органнга элтип берирге неда ары заказной письмо бла жиберирге жарайды.

Самолётха - биометрия бла

Шёндю бу амалны сынам халда Пулково эм Шереметьево аэропортлада хайырланып башлагъандыла. Былай алып айтханда, энди алада пассажирле рейсге регистрацияны ётгенде паспортну орунуна биометрияны хайырланаллыкъдыла. Проект 2027 жылны 1 апрелинде бошаллыкъды. Аны эсеплерине кёре уа,  бу амалны къурагъанла быллай технологияланы хайырланыуну айнытыу эмда кенгертиу жаны бла оюмларын билдирликдиле.

Он жыллары толгъан сабийлеге поездледе онгла

Жыл санлары ондан атлагъан сабийле поездде кеслери бараллыкъдыла, таматала алагъа кёз-къулакъ болмай. Алай а быллай онг бусагъатда РЖД-ни жангыз 20 маршрутунда барды. Жолда сабийлеге поездни башчысы эмда проводник кёз-къулакъ боллукъдула. Поезд ол барлыкъ станциягъа жетгенде уа, сабийни заявленияда белгиленнген, кеси да аны аллына чыкъгъан адамны къолуна тутдурлукъдула. Бу жумушну багъасы 1500 сом боллукъду.

Быллай заявканы 10-16 - жыллыкъ сабийге жолгъа тебирерни аллында юч кюнден кеч къалмай жарашдырыргъа жарарыкъды. Поездге олтургъанда, билет алыннган, адамны ким болгъанына шагъатлыкъ этген документни, жууаплылыкъны юсюнден заявленияны кесин эмда эки копиясын (кассада бериледи), жумуш ючюн тёлеуню квитанциясын кёргюзтюрге керекди.

Водительлени къоркъуусузлукъларына жангы излемле

Биринчи жангычылыкъны башламчылыгъы МЧС-ден чыкъгъанды, ол от тюшюуге къажау низам бла байламлыды. Анга кёре, отлукъ къуйгъан станцияда улоудан чыгъып, колонканы къатында телефонну хайырланнган водительни жумушун жалчытмазгъа, кесини атын да къара тизмеге кийирирге боллукъдула. Алай терминалда QR-код бла тёлейме дегеннге уа, аллай чек салынырыкъ тюйюлдю.

Экинчи жангычылыкъгъа тийишлиликде уа водительле 1 июньдан башлап, улоуда европротокол деген къагъыт бланкны жюрютюрге керекдиле. Интернет болмагъан жерде ДТП болса, «Госуслуги Авто» приложениягъа кирип, аварияны юсюнден къагъытланы жарашдырыргъа амал боллукъ тюйюлдю. Европротокол а ма аллай кезиуде изленирикди. Башха жаны бла алып айтханда уа, бланк болмаса инсан жууапха тартыллыкъ тюйюлдю.

Къонакъла алыу бизнесде жангы стандартла

Жангы ГОСТ-ла отельлени, санаторийлени, солуу базаланы, кемпинглени эмда хостеллени ишлери бла байламлыдыла. Ала кёллендириу (рекомендация) халда кийириледиле эмда асламысында алгъадан бери болгъан мардаланы андан ары ачыкълайдыла: администратор бла связьгъа сау кюнню ичинде чыгъар онг, тышында тютюн тартырча энчи жер къурау, къонакъ юйню аптечкасыны ичиндегилерин белгилеу эмда башхала.

Андан сора да, турист инфраструктураны тыш къыралладан, сёз ючюн, Къытайдан келгенлеге келишдирирге чакъырылады: къонакъ юйде тилманч болса, аны ашханасында къытай ашла хазырласала, ол къыралда жюрюген картала бла тёлер амал болса игиди.

«Керти белгиде» жангы товарла

Бу айны биринчисинден башлап, товарла чыгъарыучула эмда аланы тыш къыралладан бизге ташыучула кофеге, цикорийге, аланы орунуна хайырланылгъан продуктлагъа, сора асыл балыкъны эмда бекре чабакъны ырхызына (икра) белги салыргъа борчлудула.