«Аланы багъыу кючлери, сейирге къалдырады»

Бусагъатда халкъ амалла бла медицина  байланыпдыла. Энчи иели медицина аралада  алгъын хайырланмагъан амалла  бла багъадыла. Аладан бири къан ичген къуртладыла. Аланы юслеринден врач Холамханланы Халимат бла ушакъ этгенбиз.

- Къан ичген къуртла – биз бош ийнаннган затмыды, огъесе кертиси бла да болушамыдыла?

- Мен ишимде  ала бла хайырланама. Бу амалгъа магъанасызгъача къараргъа керек тюйюлдю. Аны илму медицина да женгдиргенди эмда пиявка кеси да дарманлыкълары болгъанланы  къырал реестрине тюшгенди. Бу къуртланы  кёп биофабрикалада чыгъарадыла (ёсдюредиле).

- Бир къоншуму  сырты къаты ауруп башлагъан эди. Бир зат да болушмай эди, жатып турургъа тюшдю. Ол энчи иели поликлиникада къан ичген  къуртланы кёрюп, аурууун селейтген эди.

- Пиявкаланы багъыу кючлери сейирге къалдырырчады. Ала жюрек ауруулагъа эм къан тамырлагъа, бауургъа, жиклеге, невралгиягъа, варикозгъа, геморройгъа эм башхалагъа  жарайдыла.

Аланы биофабрикадан сатып аладыла врачла.  Сёзге алып айтханда,  ала жарым жылгъа бир кере ашайдыла эмда  ашатыудан багъыугъа дери  тёрт айдан аз заман озмазгъа керекди: тойгъан къуртла къанны иги ичалмайдыла. Аны себепли багъыуну башлагъынчы, эки - юч айны ичинде аланы юч литрлик банкалада тутабыз.

- Некдиле  бу къуртла дарман? Биз да ангыларча айтчыгъыз.

-Пиявкала табийгъат жаратхан сейир жанладыла. Ала ферментлери эм  башха биоактив затлары болгъан тюкюрюклерин териден ётдюраладыла. Ол а къан уюшууланы къуралыуларына чырмау болады, къуралгъан эселе уа, аланы эритеди, бактерияланы бла вирусланы  ёлтюреди, къанны жюрюуюн, иммунитетни, алышыныу процесслени игилендиреди, ауругъан жерде жыйылгъан уулу затланы кетиулерине себеплик этеди. Аллай сейир кюч-къарыулары жаланда пиявкаланы барды.

Бир онбеш - къыркъ минут  озгъандан сора, ала къандан тойгъанлай, кетерирге керек болады. Алай аланы багъыу кючлери энтта да алты - сегиз сагъатны ичинде сакъланады, ол кезиуде жарачыкъладан къан чыкъгъанлай турады – аны бла бирге керексиз затла кетедиле. Ол  кезиуде пиявкала салыннган жерни  быстыр бла байлап турургъа тийишлиди.

- Баям, бу къуртла санда-чархда  иги болуугъа себеплик этген къорууланыу процесслени тирилте болурла. Алимле айтханнга кёре, адамны саны – чархы кеси-кесин сау этерге кючю барды.

- Хау, ол алайды. Иммунитет,  къалауурча,  адамны аурууладан сакълайды.   Аладан сора къалгъан жарачыкъла гитчечикледиле, 1,5-2 миллиметр, лупа бла къарасанг,  ала «Мерседесни» белгисине ушайдыла. Къан чыкъмай тохтагъанлай а, ала илинип тюшген жерчиклеге зелёнка неда башха антисептик жагъаргъа керекди.

Багъыуну багъасы  салыннган къуртлагъа кёре болады. Кёпле быллай багъылыудан  къоркъгъан этедиле, аны себепли биринчи кере аны  саусуз кёрмезча жерлерине салыучубуз. Сынау кёргюзтгеннге кёре   андан сора  саусузланы  токъсан процентини  къоркъгъанлары кетеди.

- Гирудотерапиягъа сейир нек ёсюп  барады?

- Хау, ахыр жыллада врачланы гирудотерапиягъа сейирлери ёседен-ёсе баргъаны хакъды.  Билемисиз, дарманланы кёбюсюне адам юйренип къалады, ала сау этмейдиле саусузну бир – бирде. Къуртла уа болушадыла.

Врачланы араларында да терапияны бу амалына  юйренирге сюйгенле да кёп болгъандыла, курслада ахча тёлеп окъургъа керек болгъанына да къарамагъанлай.

Бу жаны бла шагъатлыкъ къагъыт алгъандан сора, медикле кеслерини  специальностьлары бла ишлейдиле – терапевт, невролог, гинеколог, хирург, окулист эм башхала, алай аны бла бирге уа  багъыуда пиявкаланы хайырланыргъа эркинликлери барды. Минздравны гирудотерапия жаны бла  официал методика эсгертиулери  къагъытда белгиленипдиле.

Пиявкалада  жюзден артыкъ тири веществола бардыла, ала уа  саннга-чархха ахшыдыла.  Аланы магъаналылыкъларын, мингжыллыкъ  хайырланыудан сора да,  тыш къыраллада, бизде да илму тинтиуле шарт кёргюзтедиле.

Гирудотерапия жарашмагъан алай кёп адам жокъду. Бек биринчиден, ала анемиялары болгъанладыла эмда онкология аурууладан къыйналгъанладыла.  Дагъыда температуралары кётюрюлгенлеге,  туберкулёзлары эм бир къауум башха ауруулары болгъанлагъа къан ичген къуртланы салыргъа жарамайды.