Усталыкъны бла махтауну бийиклигинде

Атасын ыразы эте

Уллу юйюрню атасы Мисирланы Алий сабийлеринден бири окъуна врач болса сюйгенди. Аны гитчелигинден эшитип тургъан Аминат, школну бошап, вузгъа кирир заман жетгенде, медицина бёлюмден башхасын излемеди.

Алай аны дагъыда бир сылтауу болгъанды. «Орта Азияда жашагъаныбызда, балалагъа къарагъан оруслу врачха сукъланнганлай тургъанма. Керек болса, эрттеди, кечди демей, кимге да жетип къалыучу эди ол. Кеси уа асыры ариу айтхандан, ауругъаныбызны унутдуруп къойгъанча бола эдик. Къолу женгилден, уколу да ачытмагъанды. Гитчелеге багъыуну  аны ючюн да  сайлагъанма»,-дейди Аминат.

Эртте келген белгилилик

Ол университетни экинчи курсунда окъуна кёплеге уколла этип, капельницала салып, болушлугъун тийдиргенди. Эрттенликде сагъат алтыдан сегизге дери къоншуда ауругъаннга эс тапдырып, окъуууна андан сора баргъан кезиую да болгъанды.

Бир жол а узакъ бармай жашагъан оруслу ынначыкъ- Шура – къаты ауруду да, къызы  кече сагъат экиде чабып келди болуш деп.  Аминат  билгенин аямады, керекли уколла да этип, аурууун селейтеди.  Андан сора аны башха студентле бла Жанхотияны къатында  картоф жыяргъа иедиле. Шура уа: «Андан  башханы уколларын кётюралмайма»,- деп, аны орунуна жашларын жибергенди.

Кесини кёп бармазлыгъын ангылагъан ол уллайгъан тиширыу  туудукъларына былай дейди: «Бу къызны эгешча кёрюгюз. Юйде  къызчыкъ тууса, анга Аня (Аминатха дагъыда алай айтхандыла) деп атагъыз». Туудукълары Шураны осуятын толтургъандыла. Андан бери кёп жылла озгъандыла, алай бу эки юйюр къууанчда, бушууда да биргедиле, бир бирлерин  жууукълача жюрютедиле.

Чыдамлылыкъ

Ётгюр къыз медицина факультетни   къызыл дипломгъа бошайды. Ол заманда  жаш студентлени ишлерге башха, узакъ  жерлеге жибергендиле. Аминатха уа  Къазанда  больницаны  ёпкелери ауругъан сабийлеге бакъгъан бёлюмюнде ишлерге жол къагъыт бередиле. Юйю - узакъда,  иши – жууаплы, сынамы - жокъ. Не букъдурлугъу барды, бек къыйын кёрюннгенди. Больницада ишлегенле да  алгъа артыкъ жарыкъ тюбемегендиле. «Къайдан эсе да бир къыйыр жерден келген жаш къыз мында не врачлыкъ эталлыкъды», - дегенле  кёп эдиле.

-Кесими тыялмай  жилягъан кезиулерим  да болгъандыла,-деп эсгереди мени ушакъ нёгерим. – Алай жиляп турууум ахырысы бла да  кишиге керек  тюйюлдю деп,  кесими таукеллендирип ишлеп башлайма.   

Ма алай, аз-аздан, коллектив бла да келише, билимин, таукеллигин, адамлыгъын  да билдире, анга ышанып башларча этгенди таулу къыз. Кёп кезиуледе  кёргюзталгъанды ол ышанларын Аминат. Анга бир юлгю келтирсек да, тамам сунама. 

Бир жол бир сабийге къарап бошагъандан сора, анга больницада бакъмай жарамазлыгъын  айтады. Алай анасы унамайды, сылтаула этип, бу назик къызчыкъ не  билликди дегенча, аны айтханына бойсунмай, жашчыгъын алып кетеди.

Къыйын сынау

Экинчи кюн ол балачыкъ онгсуз болуп, аны ёлмей-къалмай больницагъа терк жетдиредиле. Таулу  къыз ол кюн къоркъгъанын бюгюн да унутмайды. Ойнагъанмы этесе, биреуню сабийини жашауу   къолунгда болса! Аны жууапха тартсала уа? Атасына бла анасына кесинден эсе бек  жарсыгъанды Аминат. Алай ол хар этген ишин, кимге не дарманны, къачан эм къаллай бир бергенин, кимге къаллай диагноз салгъанын  энчи дефтерине тюшюргенлей тургъанды. Билимин, заманын, къарыуун да аямай, жашчыкъгъа бакъгъанды.

Болсада  къоркъгъанына да тюбемей къалмагъанды. Саусуз баланы экиге айланнган  къарындашы уллу къуллукъда ишлегенди. Ол, комиссияны чакъырып, халны тинтирге буюргъанды. Насыпха, жашчыкъ, кёп къыйналгъан эсе да,  саулугъу  игиге айланнганды. Алай бла комиссия таулу къызны ётгюрлюгюне, ишини эбин билгенине шагъатлыкъ этип къойгъанды. Аны бла да къалмай,   Къабарты-Малкъар Республиканы Саулукъ сакълау министерствосуна ыспас къагъыт  жибергенди.

 Къайтыу

-Къазанда болгъан заманым   усталыгъымы ёсдюрюрге себеплик этгени бла бирге, жашауда кёп затха башхача къараргъа юйретгенди. Анда юлгю алырча врачла кёп эдиле. Аланы хайырындан артдан-артха  манга ышаныу ёсгенди.  Кетер кезиуюм жетгенде, ишчи нёгерлерим, саусузла да къалырымы тилегендиле, баш врач а бёлюмге тамата этерге окъуна  айтханды. Алай тойгъан жерден туугъан жер ахшы дегенлей, мен юйюме ашыкъгъанма. Вокзалгъа да мени ашыра кёпле келгенлери  бек хычыуун кёрюннгенди,-дейди Аминат, ол озгъан заманланы эсгере.

Къабарты-Малкъаргъа къайтханда, Мисирланы къызлары республиканы Саулукъ сакълау министерствосуну бёлюмлеринден биринде да бир ауукъ заманны  ишлегенди. Болсада кабинетде олтуруп, къагъытланы ары бла  бери аудуруп турууну ол жаратмагъанды. Адамлагъа, бютюнда бег а сабийлеге, болушлугъун тийдирирге сюйгенди. Алай бла 1979 жылда Долинскде «Жулдузчукъ» санаторийге педиатр-фтизиатр болуп  баргъанды. Ма андан бери анда ишлеп турады.        

Даража

-Мен санаторийге башчылыкъ этгенли алай кёп болмайды. Болсада мында болумну бек иги билеме. Манга дери мында анам уруннганды. Аняны да гитчелигимден таныйма. Аны бир заманда да ачыуланып кёрмегенме. Бизни барыбыздан да аны борчу жууаплыды эм къыйынды, алай болса да, аны тарыгъып неда дау этип бир да эшитмезсе. Саусуз сабийле аслам болсала, шабат, ыйых, байрам кюнледе да ишинден кетмейди, керек болса, отпускасын жартылай къоюп къайтыр,-дейди «Жулдузчукъну» заведующиси Елена Владимировна Кокутенко.

Санаторийде озгъан жылда быйыл да энчи аскер операциягъа къатыша тургъанланы  сабийлерини саулукъларын кючлендириу бардырылгъанды. Бусагъатда анда 150 жашчыкъ бла къызчыкъ  кечинедиле. Ала жыйырма бла бир кюн турадыла. Алагъа не жаны бла да тынгылы тинтиу бардырылады, керек болса, багъыу амалла да хайырланыладыла. Ол программа «Ата журтну къоруулаучулары» деген фонд бла бирге бардырылады. Анда, алагъа бакъгъандан сора да,  жазаргъа, харфла таныргъа, санаргъа, тишчиклерин, къол, бетлерин жууаргъа, башха затлагъа  да юйретедиле. Жарсыугъа, бир-бир ата-анала уа балачыкъларын бери келтирселе, унутуп къойгъанча, андан сора жокъламайдыла. Алагъа аналыкъны санаторийде ишлегенле этедиле. Аминат да аллайлагъа бютюн сакъды. Аны ючюн сюедиле аны балала, ма ол огъурлулугъу, адамлыгъы ючюн хурмет этедиле бирге ишлегенле да.

Ол врачлыкъ этип тургъанлы уа  элли жылдан иги да атлагъанды. Аны аты ахшы специалистнича айтылады, ишин билгени, анга жууаплы кёзден къарагъаны ючюн кёп саугъалагъа да тийишли болгъанды.  Алай бек уллу саугъагъа ол адамладан ыразылыкъ алгъанын, ата-анасы жашагъан заманларында ахшы иши, билими бла  къууандыргъанын, врач усталыкъны даражасын бийикде жюрютгенин санайды. Аны врач болурун сюйген атасы  аны бла ёхтемленирден къалмагъанды.