Анга саусузларыны бюсюреулери неден да багъалыды

Кёп болмай Акъ-Сууда жашагъан Созайланы Ахузат, редакциягъа сёлешип, врач Толгъурланы Айшатны юсюнден жазарыбызны тилейди.  

«Мындан талай жыл алгъа анам, къыйын ауруп, больницагъа тюшеди. Анда анга Толгъурланы Айшат  багъып башлайды, Ол анамы терк окъуна аягъы юсюне салгъан эди. Андан бери, къайсыбыз ауруп къыйналсакъ да, болушлукъ излеп, аны аллына барабыз. Алгъаракълада уа  баш ием, ауруп, жётел этип, этини къызгъаны да кетмей кёп турады. Врачлагъа да барады, ала айтхан дарманланы да ичеди. Ахырында ёпкенге рак ауруу тийгенди дегенлеринде, къолларын  бошлап, жашаудан тюнгюлюп къалгъанча болады, ишден да кетерге тебирейди.

Юйде сабийле, мен да анга: «Айшатха да бир бар, башха врачлагъа да тюбе, ала айтханны да эшит», - деп, аны  тынчайтмай тургъанбыз. Кёп врачлагъа баргъанды. Барысы да бир аурууну айта эдиле. Ахырында  Долинскде Пирогов атлы орамда республикалы клиника-медицина-хирургия арагъа барады. Айшат анда ишлейди. Ма анда аны, бизни да насыбыбыз тутады. Жашаугъа ышаныулукъ берген, жётелин, башха врачла салгъан диагнозну да кетерген Толгъурланы Хасанны къызы Айшат болгъанды. Жашаууму ахыр сагъатларына дери анга Аллахдан насып, саулукъ да тилеп турлукъма», - дейди Ахузат. 

Аны тилеги бла Айшат бла тюбешеме. Ол жыл саны келген врач болур деп алай сунуп тургъанма. Болсада, кабинетине киргенимлей, стол артында сюйдюмлю, жарыкъ бетли тиширыуну кёреме. Ол, ёрге къобуп, манга шинтикни кёргюзте: «Олтуругъуз, тынгылайма, не затыгъыз къыйнайды», - деп соруп башлайды. Мен жумушуму айтама. Къатына да къоймайды. «Менден эсе иги, эрттеден бери ишлеген врачла бардыла, аланы юслеринден жазыгъыз», - деп, къаты болады. Болсада аз-аздан биз ушакъгъа киришебиз.

Айшат сабийлигинден окъуна Нальчикде жашагъанды. «Къуш уясында нени кёрсе, учханында аны этер» деген сёз барды таулулада. Толгъурланы юйлеринде ишни сюерге, аны тынгылы тамамларгъа, къатындагъылагъа не заманда да, къаллай болумда да хурмет эте, болушлукъгъа келирге  юйретгендиле. Баям, къызны врач болур мураты да андан башланнган болур эди. 

Мектепни бошагъандан сора, Айшат Къабарты-Малкъар къырал университетни медицина факультетине киреди. Анда бюйреклеге багъыуну сайлайды. «Бир ауруу да иги тюйюлдю, алай нефрология уа бек къыйынладан бириди деригим келеди. Мен медицинада ол жанын да аны ючюн сайлагъанма. Бюйреклери ауругъанлагъа бакъгъан да тынч тюйюлдю», - дейди врач.

Окъууун бошар заманнга уа  Айшат медицина аны жашау халы болгъанына тюшюнеди.

– Юйюрюм мени таянчагъымды, илхамланыуумду. Баш ием, эки жаш, къыз да бардыла. Ала барысы да бийик билим алгъандыла. Къыз бла жашладан бири тиш докторладыла, башха жаш а предпринимательлик бла кюрешеди. Аланы хар бирини да сайлауларына ыразыма.  Мени оюмума кёре, хар адам да жюреги жаратхан усталыкъны алыргъа, ишин тынгылы тамамларгъа эмда кесини жолу бла барыргъа  керекди, - дейди  Айшат.

Биринчи ишлеп башлагъан жери уа Айшатны Нальчикде биринчи номерли клиника больницада терк болушлукъ берген бригада эди. Ол жылла анга билимин, усталыгъын да ёсдюрюрге уллу себеплик этгендиле. Анда ишлей, аурууну тюз тохташдырыу, терк амал табыу эмда не къыйын болумдан да чыгъа билиу керек боладыла.  

Андан сора уа Айшат шахар больницада саусузланы алгъан бёлюмде ишлегенди. Бир жылдан а ол багъыу учрежденияда врач-терапевт болгъанды. 

Кёпню билирге, саусузлагъа бютюнда тынгылы болушлукъ этерге сюйген къыз 1991 жылда ишин республикалы больницаны реабилитация бёлюмюнде бардырып башлайды. Бусагъатда уа, айтханыбызча, республикалы клиника-медицина-хирургия арада ишлейди. Медицинада къыркъ жылдан артыкъ заманны ишлей, Айшат иги кесек сынау жыйышдыргъанды, кёплеге билими, усталыгъы бла да болушханды. 

Болсада биринчи ишчи кюнлерин а унуталмайды. Сёзсюз, ала къайгъылы, гурушхалы эдиле. Эсинде кёп къыйын, къууанч сагъатла да къалгъандыла. Саусузладан бири да аны эсинден кетмейди. «Аз-маз жётелчик тийип, иги кесекге дери кетмей къыйнайды. Не этерге билмейме», - деп тарыгъып келеди жашаулу тиширыу. Ол «жётелчигине» артыкъ эс бурмагъанды, ол а  къыйын ауруугъа айланнганды. Алыкъа уллу сынауу да болмагъан жаш доктор аны  аягъы юсюне салыр ючюн, кёп кечелени жукъусуз ётдюргенди, кёп китапланы, журналланы окъуп чыкъгъанды. Аны ёлюмден къутхаралмагъан эсе да, жашауун  беш-алты жылгъа уа создургъан эди.  

–Бир-бирле, келип: «Терк окъуна арып къалама, санларым тюшюпдюле, бир затым а аурумайды, не болгъанын а ангылаялмайма», - дейдиле. Алагъа къарай, заманларын иги да оздургъанларына жарсыйса. Аллай гитче затладан чыгъадыла уллу палахла, аны себепли врачла барыбыз да: «Эринмегиз, жыл саныгъыз  къыркъдан озгъандан сора, поликлиникагъа барып, саулугъугъузну тинтдиригиз, заманында ачыкъланнган аурууну хорлагъан иги да тынчды», - деп эсгертгенлей турабыз», - дейди  врач.

Кёп жылланы медицинада жетишимли ишлеп келгени, усталыгъы, терен билими, сайлагъан ишине жюреги бла берилгени ючюн Толгъурланы Айшат КъМР-ни Правительствосуну, РФ-ни эмда КъМР-ни Саулукъ сакълау министерстволарыны сыйлы грамоталары бла белгиленнгенди.  

Биргесине ишлегенле да аны адамлыкъ шартлары, билими, усталыгъы ючюн да  намысын-сыйын кёредиле. Алай анга саусузларыны бюсюреулери, ыразылыкълары неден да багъалыды. Аны сайлагъан усталыгъыны жолу – медицинагъа къуллукъ этиу, саулукъ сакълауну айнытыугъа къолундан келгенича  юлюшюн къошуу. Башда айтылгъан шартла уа жигитими  айырмалы да, ыспаслы да этедиле.