Тереклеге дарман эмда семиртгич салыр кезиу

Бахчагъызда жемиш терекле бар эселе, кюзде иги тирлик алыр ючюн, шёндю алагъа тынгылы къараргъа керексиз. Кюн жылыннгынчы окъуна эски бутакъланы кесип кетерирге, къабукъларын тазаларгъа, тытыр сюртюрге кереклисини юсюнден алгъаракълада жазгъан эдик. Энди уа дарман эмда семиртгич салыуну къайгъысын этерге тийишлиди.

Дарман дегенде, аланы себиу хауа он-онбеш градусха жылыннганы бла башланады. Аланы ичинде заранлы затланы, жууаланы, аурууланы къыргъан эмда къурутхан затла боладыла. Сёз ючюн, «Децис», «Фуфанон», «Искра», «Инта – Вир», «Хорус», «Актелик». Быллай препаратланы бирлерин къуру кеслерин, башхаларын а бир-бирлери бла къатыш этип чачаргъа жарайды – аны юсюнден аллындан билсегиз иги боллукъду.

Терек чакъгъынчы «Препарат 30+» деген суулу, жау маталлы затны чачадыла. Ол къышны чыдагъан къурт-къумурсхаланы эмда аланы балаларын тунчукъдуруп ёлтюреди, кеси да бутакъланы жуугъан этгенча аз-маз тазалайды.

Аны ызындан а, заранлы жууаланы эмда бактерияланы къырыр ючюн, багъыр купорос бла тытыр къатышны чачаргъа керекди. Бу затны сюйсегиз кесигиз ма былай хазырларгъа боллукъсуз: 300 грамм купорос бла 300-450 грамм тытырны къатыш этип. Тюкенде уа ол «Бордосс суу» деген ат бла сатылады.

Дарманланы экинчи кере терек чагъып бошагъандан сора себедиле, кеслерин да къургъакъ кюн. Ол кезиуледе къурт-къумурсхала жангыдан тириледиле, заранлы жууала да ёсюп башлайдыла. Бир бек кючлю препаратланы хайырланыргъа керекмейди. Эм игилери уа ма быладыла: «Лепидоцид», «Битоксибациллин», «Фитоверн», «Аковирн», «Скор», «Хорус», «Актелик». Быллай затланы жаз башында эки кере хайырланыу - терек бахчаны сау жылны ичинде къоруулайды дерге боллукъду.

Энди уа семиртгичлени юсюнден айтайыкъ.

Алма терекни тёгерегинде аланы бошуна жайып къояргъа жарамайды. Алай этилсе, жауун жуууп къоярыкъды неда ол затланы хайыры кырдыкга кетерикди. Дагъыда къарны юсюне мешхут тёгерге керекмейди. Нек дегенде къар эримей аслам заманны турлукъду. Ол да иги тюйюлдю.

Семиртгичлени апрельде жаяргъа тийишлиди, алай быйылны жаз башы хазна жылы болмагъаны ючюн, шёндю да жарарыкъды. Кеслерин да жерни азмаз терен къазып неда абери бла тешип алай къуядыла. Алай этилсе, бу затланы хайыры 2-3 жылгъа дери жетеди.

Бир уллу неда орта ёсюмлю терекге жарым килограмм чакълы азот семиртгич, бар эсе уа, беш челек мешхут тёгерге керекди. Терек артыкъ тирилирге сюймегенин эслесегиз, ол чагъып башлагъанда бир чыккыр суугъа 300 грамм сульфат калия, бир килограмм суперфосфат, бир челек мешхут къуюп, барын да къатышдырып, ыйыкъ озгъандан сора аз-аздан къуюгъуз.

Майны ахырында уа алманы тюбюне азоту болгъан угъай, калий эм фосфор къошулгъан семиртгичледен жаядыла. Бу затла терекни иги чакъдырадыла, тирликлилигин да игилендиредиле.