Сылтауланы ачыкълагъандыла, аланы кетерир амалланы да тинтгендиле

Байрым кюн Жаш тёлю арада «Ана тил жаш тёлю арада: тюрлю-тюрлю башламчылыкъладан бир халгъа келиу» деген ат бла Россейни халкъларыны бирлигини жылына жораланнган сессия ётгенди. Аны къурап бардырыугъа «Эльбрусоид» эм «Черкесский ренессанс» къошумчулукъ этгендиле.

Сюзюуге чакъырылгъанланы араларында тиллени тинтиу бла кюрешген алимле, устазла, асламлы информация органланы келечилери эм жаш тёлюню къаууму да бар эдиле.

Тюбешиуню башлай, КъМР-ни жаш тёлюню ишлери жаны бла министрини орунбасары Ахметланы Артур ана тилле бла байламлы хал бюгюнлюкде бек къайгъы этдирген кемчиликледен бири болгъанын белгилегенди. Аны тюзетиуню жолларын излер мурат бла келгенлеге да ыразылыгъын билдиргенди.

«Эльбрусоидни» Нальчикде бёлюмюню таматасы Аналаны Марат а аланы биригиу арт 10 жылны ичинде ана тилле унутулмазча этиу жаны бла къаллай жумушла тамамлагъаныны юсюнден билдиргенди.

– Кесигиз билгенликден, биз кёп белгили мультфильмлени бла суратлау фильмлени къарачай-малкъар тилге кёчюргенбиз. Бир ненча жыл мындан алгъа сабийлени араларында кеси тилибизни ангылагъанла кёбюрек эдиле. Бюгюнлюкде уа болум  жарсыулуду.  Сабийле  кёчюрюлген фильмлени тауча сёзлерин ангылаялмайдыла. Ол себепден, биз оюм этгенден, битеу эсни сабий садлагъа жюрюген тёлюге бёлюрге керекди. Арт эки-юч жылда ол жаны бла ишлейбиз. Кёп болмай тематикалы юйретиу карточкала да чыгъаргъанбыз. Ала да  ишибизге себеп болурла деп ийнанырыгъым келеди, – дегенди ол. 

Ызы бла уа «Черкесский ренессанс» биригиуню келечиси  жаш адамланы араларында бардыргъан тинтиулерини эсеплери бла шагъырей этгенди. Анда жаш адамла ана тиллерин осал не себепден билгенлерини сылтаулары   ачыкъланнгандыла. Алагъа кёре къаллай мадарла излерге кереклисин сюзгендиле.

Ызы бла уа малкъарлыла бла къабартылыла,  энчи къауумлагъа бёлюнюп, ана тилни къалай бла терен сингдирирге боллугъун тинте, жыйылыугъа деп жарашдырылгъан анкеталаны толтургъандыла. Ары келгенлени кеслерини оюмларын билдирир онглары да болгъанын магъаналыгъа санарчады. Ол анкеталаны толтургъан адамла, къауумлагъа юлешинип, жаш тёлюге не зат сейир боллугъун белгилегендиле. Сёз ючюн, бирикдирген эришиулени район эм шахар школланы араларында ётдюрюрге тынчды. Алада миллетни адет-тёрелери, тили, адабияты бла байламлы соруулагъа жууапла берирге тюшерикди. Ол а шёндюгю школчулада бла студентледе ёз тиллерине сейирни къозгъарыгъы баямды.

Усталыкъланы  ёсдюрюу жаны бла арада малкъар тилни бла адабиятны лабораториясына таматалыкъ этген Къонакъланы Люба бу сессияны къураугъа бла бардырыугъа тири къатышханладан бириди. Ол чертгеннге кёре, соруула бардырыу амал бла  ала жаш адамла тиллерин харкюнлюк жашауда хайырланыргъа сюймегенлерин ачыкълар муратлыдыла эм халны игилендирлик башламчылыкълагъа тынгыларгъа хазырдыла.