Саулукълу жашау этер ючюн - «Жашил назылагъа»!

Адам, асламысында, жаш, къарыулу, субай заманында ёмюрде да алайлай турлукъ сунуп, къолумдан не этерге да келеди деп, кёп этмезлик ишин этеди: къарыуун аяулу жюрютмейди, саулугъуна уллу кёллю болады. Алай, жарсыугъа  элли– юч жыйырма  жыл толгъанда уа, оздургъан кемчиликлери кеслерин билдирип башлайдыла. Адам энтта да эс жыймайды, иш кёп чыгъа баргъаны сайын, кесине бакъдырыргъа, саулугъуна къаратыргъа заман табылмайды да, аурууу тереннге кете, хорлап къояды. Юйюрю жетгенден сора, энди бир солуюм дегенде уа, кеч болады, «Ёлмесенг да, къартдамы болмазса?», деген нарт сёзге ие бола, борбайларына таянады.

        Мен бу сёзлени кёп азап сынагъан, кеси къол къыйыны бла жашагъан, юй ишлеген, мюлк жюрютген, не ауур ишден да артха тура билмеген, таулу халкъны чынтты адамлыкъгъа тийишли къауумуну юсюнден айтама. Не ючюн? Бизни уллу къыралыбызны бек узакъ жерлеринден бери жыл сайын  адамла  келип, саулукъларына бакъдырадыла, дарман сууларыбыздан ваннала аладыла, гараларыбыздан ичип, зауукълукъ табадыла. Биз а бу сейирлик табийгъатыбызны байлыгъы бла хайырланалмайбыз, кесибизге бакъдырмайбыз, бир айгъа, эки ыйыкъгъа окъуна солуп, кеси саулугъубузну сакълаялмайбыз.

      Мен кесим сынамасам, бу затланы айта турлукъ тюйюл эдим. Манга операциядан сора  бир нёгерим бла  бирге  жыйырма бла бир  кюнню ичинде Долинскде «Жашил назыла» («Голубые елиде») солургъа, саулукъну кючлендирирге  тюшгенди. Ары дери да санаторийледе бола тургъанма, алай бу жолча ыразылыкъ сынамагъанма. Бир сёз бла айтханда, мында ишлеген таматаладан башлап медперсоналгъа, жумушчу адамлагъа дери солугъанланы кереклерин, жумушларын быллай жууаплылыкъ бла толтургъан кёрмегенме.

 Жашауда болуучусуча, хар ишни болуму аны башчысына кёре, борчун иги билгенине эм усталыгъына кёре болады. Аны себепли, бу ишни биринчи кюнден башлап, уллу къыйын салгъан уста врачны - Князланы Шаманны,  докторну юсюнден энчи айтыргъа сюеме. Аны иш чемерлиги, бийик хунери, адамланы саулукъларын жалчытыуда иш кёллюлюгю санаторийни хар мюйюшюнде, ичинде да кёрюнюп турады. Тышындан къарагъанда окъуна, беш къатлы юйню башына жетген кёк назы тереклеге сейир этесе, ала субай къызла кибик, кёзюнгю, кёлюнгю да жарытадыла. Юслеринде уа биринден бирине терк жортуп, тыйынчыкъла  айланадыла. Тереклени ариу назы ийислери санынгы тирилтедиле, ол хычыуун хауадан бютюнда терен солуругъунг келеди. Ол ариу тереклени орталарында тахталада кёп тюрлю ариу гюлле ёседиле. Арбазында уллу фонтан хауаны жангыртады, аны тёгерегинде олтуруп солургъа жарагъан шинтикле, унамасанг, гыллаучала окъуна бардыла.

Солугъанланы асламысы бу къудуретни ичинде сурат алдырадыла, ариу табийгъатны кёрюмдюлери бла ёхтемленедиле. Быллай тамашалыкъны ичинде бир кюн окъуна жашагъанны саулукъгъа уллу магъанасы барды, хар жерде да кирсизлик, ариулукъ, адамны кёлюн кётюредиле.

Санаторийни ичи уа бютюнда ариуду, тизгинлиди, тапды: киргенинглей, мрамор бла жасалгъан уллу зал, андан ары узун коридорла, къатапа кюйюзле салынып. Солугъанла тургъан отоулада хар кереклери биргелерине.

Мында дагъыда бир энчилик – процедураланы алыр ючюн, эшикге чыкъмайса, бир юйню ичинде барысын да тамам этесе. Лазерден, ультразвукдан, балчыкъ дарманладан башлап, йодобром, минерал суула, ингаляция, массаж, дагъыда башха тюрлю багъыула адамланы саулукъларына иги себеплик этедиле. Мында къаллай ауруулагъа багъар ючюн, бусагъатдагъы, жангы медицина аппаратланы хайырланадыла.

Адамлары уа? Халал жюрекли, ариу сёзлю, ишлерине уллу кёллю болмагъанла. Ала бла ёмюрден бери бирге жашагъанча, къысха заманнга шуёх болуп къаласа. Бек аламатды кеси саулугъунгу къоркъмай биреуге ышанып бакъдырыу.

 Ала кеслери да насыплыдыла. Бу санаторийде хайырлы, къууанч халда ишлерге битеу онгла къуралгъандыла: хар бири кесини усталыгъына кёре, тынч, къыйналмай, низамны бузмай кюрешедиле. Мени акъылыма кёре, бу болум, бек биринчиден, учрежденияны таматаларыны ишни къурай билгенлерини юлгюсюдю.

 Аш-суу бла жалчытханланы юслеринден айтмай къойсакъ, сурат толу болмаз эди. Аланы ишлери да бийик багъагъа тийишлиди. Азыкълары татыулуду, хар жолдан экология жаны бла таза продуктладан жангыларын этедиле: балдан, жаудан, кёгетден стол толу ашарыкъ барды. Беш-алты тюрлю ашарыкъдан хар кимге нени сюйгенине, сайлагъанына кёре бередиле. Сен ауузланып бошагъынчы, хар не жумушунгу этерге хазырдыла, ариу сёз бла, алгъыш бла ашырадыла.

Бу къыйын заманда бизни жашауубузда адамланы излемлерин толтургъан быллай санаторийде ишлеген Князланы Шаманнга, Къушхова Татьянагъа эм битеу медицина персоналгъа бла жумушчу къауумгъа жюрегими теренинден ыспас этеме эм ыразылыгъымы билдиреме! Ала узакъ ёмюрлю болсунла, жашаулары къууанчдан, жюреклери насыпдан толсун!

Саулукъну багъасы уа ахча тюйюл кёреме,  саулукъну багъасы – жашауду. Аны себепли, «Жашил назылагъа» келип, саулукъну кючлендирип кетерге  керекди.