Кадрла къытлыкъны кетериуню амалларын сюзгендиле

КъМР-де сакъатлыкълары болгъан адамлагъа усталыкъ  бериу, ишге салыу жаны бла проект бардырылып башланнганды.

 Къабарты-Малкъар къырал университетде сакъатлыкълары бла саулукъларында къыяулары болгъан сабийлеге билим берир, алагъа усталыкъ сайларгъа, жамауат жашаугъа къошулургъа болушур эмда иш бла жалчытыу соруулагъа жораланнган стратегия сессия болгъанды. Тёрт профильли бёлюмню ишлерини эсебине кёре 2026-2027 жыллагъа жораланнган жол карта жарашдырылгъанды.

Бу проектни инклюзив бийик билим берген  эмда жаш адамлагъа алгъан усталыкъларына кёре иш табаргъа себеплик этген «Управленияны къырал университети» федерал къырал бюджет учрежденияны координация арасы КъМР-ни Жарыкъландырыу эм илму министерствосуну болушлугъу бла къурагъандыла.

Секциялагъа  къошулгъанла сакъат, къыйын ауруулу сабийлеге тохтаусуз билим бериуге эмда профессионал ыз къураугъа энчи эс  бёлгендиле.

Министерствону профессионал билим бериу эм илму белюмюню таматасы Марьяна Абазованы айтханына кёре, билим бериу амалланы  жарашдырыу, тапландырыу аланы баш борчуду. «Окъутуу-юйретиу иш сабий садладан башланнганы хакъды. Андан ары уа, билим алгъан жоллары тынч ётерча, этерге керекди.  Алай, окъуу  учреждениялагъа кирип, аланы бошагъандан сора иш табарча этиу бизни баш борчубузду», - дегенди ол.

Битеу трекледе белгиленнген баш кемчиликледен бири - энчи специалистле  табылмагъанларыды. КъМКъУ-ну инклюзив билим бериу управлениясыны билим бериу политика бёлюмюню таматасы Ностуланы Людмила билдиргеннге кёре, кадрланы  жетишмегенлери,  жаланда билим бериуде  угъай,  башха жерледе да сезиледиле. 

- Битеу къыралда энчи специалистле керекдиле: дефектологла, сурдопереводчикле, логопедле. Кёбюсю, энчиликлери болгъан сабийлени ёсдюрген юйюрлеге къырал специалистлени, энчи секторгъа барадыла. Андан сора да, ведомстволаны араларында байламлыкъны кючлендирирге тийишлиди. Хар структураны онгларын бирикдирип, битеулю кемчиликлени кетериуню амалларын  мажарыргъа керекбиз, - деп чертди Ностуланы Людмила.

Сессиягъа къатышханла бек уллу кемчиликге  транспортну  жетишмегенин санагъандыла. Секциялада медиа кенгликде жангы проектле да керекдиле деген  оюмгъа келгендиле: ишчи  программаланы  бла проектлени юслеотнден халкъны билими азды. Белгилисича, республикада талай программа бардырылады, ол санда  мобил профориентациялы автобус эмда иш бериучюлени субсидиялары бла байламлы да. Алай а кёб  ата-аналаны аланы юслеринден хапарлары окъуна жокъду.

- Бизни колледжле жыл сайын ишчи усталыкълагъа юйретиу программаланы бюджетни хайыры бла бардырадыла. Жарсыугъа, республикада болгъан онгланы кёпле хайырланмайдыла, ол себепден бирикген информация ресурс керекди, — деп чертгенди Марьяна Абазова. Бу платформа ата-аналагъа эмда энчи  адамлагъа не къадар ачыкъ болурга кереклисини юсюнден айханды ол.

Марьяна Абазова жол карта мартны аягъына къуралыргъа, ишни биринчи эсеплерин а июньда окъуна сюзерге кереклисин да къошханды. Аны бла бирге мындан ары да быллай ишлеге къуру ата-аналаны угъай, сакъатлыкълары болгъан адамланы кеслерин да тири къошаргъа кереклисин белгилегенди.

КъМР-де «Сакъатлыкълары неда къыяулары болгъан сабийлеге  бла жаш тёлюге  бийик билим алыргъа эм андан ары иш бла жалчытыргъа себеплик этер ючюн окъутуу  жолларын къурау» деген федерал пилот проект жашауда эки жылны бардырыллыкъды, деп билдиргендиле университетни пресс-службасындан.