Буруннгулу Грецияда къызчыкъланы къалай юйретгендиле

Юйюрде  жашчыкъла,  къызчыкъла да  болсала,  жети жылларына дери бир жерде ёсгендиле. Андан сора уа жашчыкъны  тышына жиберип болгъандыла. Къызчыкъланы уа эшикге  артыкъ кёп чыгъармагъандыла, ол анасы неда анга къарагъан тиширыу бла болмаса, кеси жангыз айланмагъанды. Бек башы уа жюн ишге, кюйюз согъаргъа, юй жумушланы билирча этиуге,  сабийлени ёсдюрюуге аслам эсин бургъандыла. Къызчыкъланы хазна окъутмагъандыла, болсада бир-бирледе жазаргъа, музыка  инструментледе ойнаргъа уа юйретгендиле, анга  да  артыкъ уллу магъана берилмегенди.

Грекли эр кишилеге  баш иесини айтханындан чыкъмагъан юй бийче эмда юйюр мюлкню жюрютген адам керек эди, алай бла аны айныууна эмда жамауат жашаугъа къатышыууна тыйгъыч салып болгъандыла.
 

Буруннгулу  Спартада уа къарыулу, кючлю болургъа  келир заманны аскерчилерин -жашчыкъланы угъай да, къызчыкъланы да, юйретгендиле. Спартачы къызла  гимназияда окъугъанларында,   сюнгюню эмда башха затланы не къадар узакъгъа ата билирге, секирирге, чабаргъа да  уста болургъа керек эдиле. Алай бла ала саулукълу жашчыкъланы тууарыкъдыла, деген оюм жюрюгенди. Дагъыда къызчыкъланы араларында Гераны хурметине тюрлю-тюрлю эришиуле къуралгъандыла. 

Болсада,  спортдан сора да,   спартачы къызчыкъланы тепсерге эм жырларгъа юйретгендиле. Ол да ала дин бла байламлы фестивальлагъа къатышырча эсепден этилгенди. Эрге уа ала белгиленнген  жыл санда - 18-25 жыллыкъларында  барыргъа керек эдиле. Ол заман, тиширыу  саулукълу сабий табарча деп, закон бла тохташдырылгъанды. Бек сейири уа алагъа юсюне кийген быстырладан сора биргелерине берне бермегендиле. Ол да ата юйюню ырысхысын чачмазча хыйсапдан эди. Эрге барса да,  къызны баш иеси аны кюндюз кёрмегенди. Ауукъ заман озгъандан сора,  ол эр юйюне келсе уа,   юй жумушланы тамамлагъанды. Алай башха грекли къызлача, согъуу эмда ийириу иш бла кюрешмегенди. Ала къулланы жумушларына саналгъандыла.

Таурухлада айтылгъанына кёре, спартанкачыланы бирин душманла тутханларында, анга сен не эте билесе деп соргъандыла, ол а,  кёп сагъыш эте турмай,  «эркинликли болургъа» деп жууаплагъанды. Аны ол жууабына бюсюремеген ие, къызгъа даражасына келишмеген жумушну этерге буюргъанды. Ол заманда къыз: «Сен асыры къызгъанчдан,  быллай затны сатып алгъанынга бек  сокъуранырса»,- деп,  кесин ёлтюргенди.

Жигит спартанкала эр кишилеге бир зат бла да ал безмезча, эр кишилени кийимлерича быстырланы кийгендиле. Жюзюк, сыргъа, минчакъ, билезик дегенча затланы  жюрютюрге сюймегендиле, духланы, бет бояуланы да хайырланмагъандыла. Битеу Грецияда аладан кючлю, тири тиширыула болмагъандыла. Ала афиначыладан иги да башха эдиле. Спартанчыла,  баш иелери тургъанлай,  башха эр кишиле бла да эркин сёлешгендиле, хапаргъа да киришгендиле. Ала Спартаны къызлары эдиле.

Жашлары къазауатха тебиреселе,  къууанып ашыргъандыла, эр кишиге тийишсиз иш этселе уа, не къаты судьядан да бек налат бергендиле, харам этгендиле, къазауатда ёлгенин эшитгенлери уа алагъа уллу ыспас эди. 

Ксенофонт бошдан айтмагъанды Грецияда спартанчыла бек саулукълу болуу бла чекленип къалмай, ариулукълары бла айырмалыдыла деп.