Къаллай усталыкъла изленедиле?

Иш табалмагъанлагъа себеплик этер, адамлагъа бюгюнлюкде урунуу рынокда къаллай усталыкъла керек болгъанларын билдирир муратда Нальчикде Урунууну, иш бла жалчытыуну эм халкъны социал къоруулауну республикалы арасы «Ишчи жерлени ярмаркасын» дайым бардырыучуду. Анга иш бла жалчытхан организацияла, аланы араларында уа къырал, коммерциялы предприятияла,  кадрла бёлюмлерини келечилери да  къатышадыла, иш излегенле уа резюмеле толтурадыла.

Урунууну, иш бла жалчытыуну эм халкъны социал къоруулауну республикалы араны пресс-службасыны келечиси Мадина Токмакова билдиргенича, быллай ярмаркаланы ара кёп жылланы ичинде тёрели халда къурайды. Жангызда пандемияны кезиуюнде эки жылны бу иш бардырылмагъанды. Ярмаркалагъа, тёреде бола келгенича, предприятияны бла организацияны келечилери жыйылгъандыла, ол бусагъатда производстволада ишчи жерле аслам болгъанлары бла байламлыды. Ярмаркада аш-азыкъ, текстиль промышленность бла кюрешгенле да кёпдюле. Иш бла жалчытханла республиканы битеу районларындан да келедиле.

Анда студентлеге, ишлерге онглары болгъан сакъатлагъа да вакансияла бардыла, жангыдан юйрениуню ётерге да онг бериледи. Быллай ярмаркаланы борчлары адамланы жангызда иш бла жалчытыу тюйюлдю,  келишимлени толтурмай, жашырын халда урунууну азайтыуду. «Жашырын экономикадан» чыгъаргъа уа къыралда официал халда ишлегенлеге уллу себеплик этилгени, ахча берилгени кёллендиреди. Башхача айтханда, преприятиялагъа производстволарын «ауанада» бардыргъан алай файдалы болмайды, дейди Мадина Токмакова.

Юлгюге, аллай ярмаркаланы бирине къатышхан Нальчик сют комбинатны кадрла бёлюмюню келечиси билдиргенича, алада производство дайым кенгере баргъаны бла ишчиле керек боладыла. Ол айтханнга кёре, штатларында мингнге жууукъ адам барды. Алагъа ишге кирип, кёп да турмай кетгенле жокъдула, иш хакъларыгъыз игиди, айгъа эки кере заманында тёленеди, отпускнойла, больничныйле тийишлисича бериледиле, ишге аланы,   Урунуу кодексге тийишлиликде алабыз, адамланы битеу эркинликлери толтуруладыла.

Аскер-текстиль промышленностьда да тигиучюле излене эдиле. Арт кезиуде бу жаны бла сурам ёсгенди, ол угъай, Къабарты-Малкъар Къырал университетде текстиль жаны бла усталыкъ алыргъа сюйгенлени саны кёбейгенди. Урунуу рынокда ишчи усталыкъла аслам изленнгенлери да кёрюннгенди, иш бла жалчытханла алагъа айлыкъ орта эсеп бла иги болгъанын да айтхандыла. Бирси иш бла жалчытхан организацияланы келечилерини айтханларыны эсеплерине кёре, асламысында, сатыучула, водительле, сатыу-алыу аралада - менеджерле, кассирле, контролёрла, аш этиучюле, мектепледе бла сабий садлада - устазла эм юйретиучюле,  электрикле, слесарьла, электрогазосварщикле, электромонтёрла, жюк ташыучула, маркетологла, тракторчула, зоотехникле, аш этиучюле бла официантла, башха жерледе корреспондентле, водительле, программистле, социал ишчиле, тазалаучула эм башха усталыкъла керек эдиле.

Ишчи жерлени ярмаркасы энчи аскер операциялагъа къатышханлагъа эм аланы юйюрлерине къайгъырыу бла да къуралгъан эди. Анга иш бла жалчытхан организацияладан сора да, Социал фондну келечилери къатышхандыла, ала ветеранланы сорууларына жууапла бергендиле, башха социал организацияланы келечилери да консультацияла этгендиле. Бери саулай да республикадан аскерчиле чакъырылгъан эдиле.

Бу башламчылыкъ Ата журтну къоруулаучуланы фондуну жер-жерли бёлюмюню себеплиги бла бардырылгъанды. Иш излей келгенлеге анда сайлау уллу эди. Юлгюге, «Топаз-ЛТД» общество - къалауурла, Нальчикни солуу паркына -  тазалаучула, паркны айбатландырыу жаны бла устала, управляющий, «Экологистикагъа» - кассир-операционист, энчи техниканы водители, «Эльбрус» кондитер фабрикагъа - татлы ашарыкъла этиучю, упаковщик, котельняны оператору, глазировщик, «НЗРА» обществогъа – инженер-технолог, инженер-конструктор, литейщик эм кёп башха жаны бла ишчиле керек эдиле. «Сигма С.К» обществогъа связь оборудованияны эм электрооборудованияны монтажниклери, «Горзеленхоз» битимлеге бла гюллеге къарарыкъ адамны, «Спартак» стадионда да тазалаучула, трибунал аны тап халда тутуугъа жууаплы инсанны, техник-этектрикни, «Дарий» общество тигиучюлени, технологланы излегендиле.

Сюд приставланы федерал службаларыны Къабарты-Малкъарда бёлюмюню асламлы информация органла бла байламлыкъла жюрютюу жаны бла баш специалисти Баллиланы Алина билдиргенича, ала эркин болгъан ишчи жерлеге алырча адамланы резервин къурайдыла, быллай ярмаркалагъа жыл сайын къатышадыла. «Службада ишлегенлени айлыкълары уллуду, заманында тёленеди, ведомствону санаторийлеринде солургъа онг бериледи, социал эркинликлери къорууланадыла. Алагъа 18 жыллары толургъа, саулукълары службада салыннган излемлеге келиширге, орта неда бийик усталыкъ билимлери болургъа тийишлиди. Конституцияны къалай билгенлери да суралырыкъды. Ишге алырдан алгъа ала стажировканы ётерикдиле, ол заманны ичинде ала законланы, алагъа къаллай борчла салыннганларын билирге боллукъдула», - дегенди ол.

Алыкъа къайсы усталыкъда урунурукъларын билмегенлеге уа алагъа билимлерине, фахмуларына, саулукъ эм башха шартларына кёре къайсы иш игирек келишгенине тюшюндюрюрча тестированияла бардырылгъандыла. Кёбюсюнде аллай болушлукъну акъылбалыкъ болмагъанла излеучюдюле, алай абаданла да, жашауларында тюрлениуле сюйселе, хайырланадыла. Кеслерини ишлерин ачаргъа сюйгенлеге да ангылатыула этилгендиле.