Ким болса да, айтхан затлагъа ийнанып, ахчагъыздан къуру къалмагъыз

Былтыр телефон бла сёлешген хыйлачылагъа адамла асламысында кеслери артха сёлешип,  алай алдана эдиле, деп билдиргендиле Россейни Банкындан.

Аманлыкъчыла,  адамлагъа сёлешип, кеслерин тюкенни, ашхананы, курьер службаны неда гюлле сатхан салонну ишчисича танытыргъа кюрешгендиле. Ызы бла заказ келгенди деген сылтау бла,  СМС жиберип, аны айтыгъыз,  деп къысхандыла. Ары уа бир бош затла ашырып, аны эшитгенлей а,  башха ауаз бла «сизге хыйлачы сёлешгенди»,  деп абызырата эдиле. Не зат этгенин ангыламай тургъан адамгъа,  олсагъат окъуна «Сизни «Госуслуги» порталыгъызгъа биреу киргенди» деген жалгъан СМС жиберип, ызына сёлеширча телефон номерни къойгъандыла.

Ангылагъан болурсуз, кертисин бла  ол порталгъа бир киши да кирмегенин, адамны аты бла кредит да алмагъанын. Ала уа,  къоркъуп, хыйлачыла жиберген телефон бла сёлешип, айтханларын этселе аланы ауларына тюше эдиле.

Аманлыкъчыла бирде полициячылача, бирде уа Россейни Банкыны неда къырал ведомстволаны келечилерича танытып кеслерин, адамны ахчасына къоркъуу барды деген сылтау бла аны тийишли счётха кёчюрюрге неда «инкассаторгъа» берирге чакъыра эдиле. Алай этселе,  ахчаларын сакъларгъа боллугъуна ийнандырып. Тюзю уа былай болгъанды: «къоркъуусузлу счёт» хыйлачыланы, жалгъан инкассатор да аланы адамлары эдиле. Алагъа алданыуну ахыры уа мынга келтиреди - инсан ахчасындан къуру къалады.

Иш аллайгъа жетсе, банкла адамны ахчасын кесине къайтарлыкъ тюйюлдюле. Нек дегенде  хыйлачылагъа аны ол кеси берген ушайды да. Алай полициягъа барыргъа уа керекди; следовательле аманлыкъчыланы табалсала, ахчаны къайтарыргъа боллукъдула.

Алай бла,  СМС кодла кимледен келгенлерине, ала неге керек болгъанына иги эс буруп къарагъыз. Эслилик сизни кёп чурумладан сакъларыкъды.

Банкдан неда «Госуслуги» порталдан ишеклик туудургъан билдириу келип, анда ол неда бу номер бла сёлешигиз деп айтыла эсе, алай этмегиз. Игиси – сизге аны жиберген организацияны телефон номерин кесигиз тапсагъыз. Сёз ючюн, банкны номери карточканы бирси жанына жазылып болуучуду.

Хыйлачыла къуру аны бла чекленип къалмайдыла. Бирде жалгъан видео неда аудио жибередиле, QR-кодла да ашырадыла – ала уа ётюрюк сайтланы ачып, адамны телефонуна аманлыкъ этерик программаланы орнатадыла.