Малгъа, адамгъа да къоркъуулу

Къабарты-Малкъар бруцеллёз жайылыргъа къоркъуулу регионнга саналады. Ол себепден бюгюнлюкде   план бла малланы халлерин  тинтирча иш тири бардырылады. Аурууну къаллай хата келтирирге боллугъуну юсюнден Роспотребнадзорну Къабарты-Малкъарда   управлениясыны эпидемиология  надзор бардырыу жаны бла бёлюмюню таматасыны орунбасары  Карина Мурзаканова билдиргенди.

Ол айтханнга кёре, бруцеллёз  жаныуаргъа эм адамгъа да уллу хата салгъан, онгун алгъан, сакъатлыкъгъа окъуна келтирирге боллукъ къыйын аурууду.  Болсада  адамдан адамгъа  кёчмейди. Андан кёбюсюнде ууакъ малла къыйналадыла.

Ауруудан сакъларча, маллагъа заманында дарман салса игиди.  Ол бир жылгъа жетеди. Аны бла бирге мал орунну, арбазны да  тазалыкъда тутаргъа, дезинфекция этерге эм халине кёз-къулакъ болгъанлай турургъа керекди. Малны сатып алгъанда,  сатыучудан ветеринар документлени сураргъа борчлуду. 

Бруцеллёз жукъса,  гриппге ушайды:  температура  39 - 40 градусха дери кётюрюледи, бютюнда ингир алада бла кечегиде. Аны бла бирге безгек тиеди, сырты, къарыны ауруйду, жётел  башланады,  санлары ууады, ашарыгъы келмейди, къарыусуз болады,  жюрек эм къан тамыр аурууланы, нерва системаны, ич органланы да къозгъайды.  Болсада андан ёлгенле бек аздыла. Алай  жюреклеринде эндокардитлери болгъанланы бла  ара нерва системалары къыйын ауругъанлагъа   сакъ болургъа керекди.

- Бактерияла  малны тюгюнде, этинде,  шытысында, ашларында, жерде, сууда  эм башха затлада да  жашаргъа боллукъдула.  Ала сууукъгъа  аламат тёзедиле эм жылдан артыкъ жашайдыла. Адамгъа кёбюсюнде  къолу бла ауругъан малгъа  тийгенде, иги биширмей неда  къайнатмай  этин  неда  сютюн хайырланса жугъады.

Къайнатылмагъан сютде- 10, жауда -4, бишлакъда - 3, къаймакъда - 8-15, этде  12 кюн,  жюнде 1,5 жылдан 4 айгъа дери  чакълы жашайды.

Бузлатылгъан продукцияда  уа бактерияла ёлмей иги кесекни сакъланадыла. Аны себепли сютден бла этден этилген продуктланы  билген жерлеригизден, сынамлы тюкенледен, сатыу-алыу точкаладан алса керекди,-  дейди специалист.

 Карина Мурзаканова айтханнга кёре, былтыр республикада бруцеллёздан  алты адам ауругъанды. Ала бир юйюрню келечилеридиле.  Быйылны юсюнден айтханда да, жаланда бир шарт ачыкъланнганды.