«Болушургъа итиннген тенглериме ыразылыгъымы билдиреме»

Энчи аскер операция баргъан жерге гуманитар болушлукъну жибериу, алай бла жигит аскерчилерибизге болушлукъ этиу, аланы кёллерин кётюрюу да хорламны жууукълашдыргъан амалладан бириди. 

Къабарты-Малкъарны Парламентини депутаты Алтууланы Аслан батыр уланларыбызгъа дайым болушханлай турады. Аскерчилеге алай къайгъыргъаны ючюн ол РФ-ни Къорууланыу министерствосуну атындан 58-чи гвардиясыны командованиясындан бла энчи составындан, 503-чю мотострелковый гвардия полкдан, 19-чу дивизияны командованиясындан ыразылыкъ къагъытла бла саугъаланнганды. Аскерчилерибизге болушуп къалай башлагъаныны, алагъа не жаны бла себеплик изленнгенини юсюнден Аслан Ахматович бизни бла ушагъында билдиргенди.

- Энчи аскер операция болгъан жерге гуманитар болушлукъну жыйыу къалай къуралгъанын айтсагъыз эди.

- Ушагъыбызны башлай, бу ишде «гуманитар» деген сёзню арталлыда хайырланмагъанымы белгилерге сюеме. Къазауатда бизни эм ахшы, эм тийишли инсанларыбыздыла, Баш Главнокомандующий алагъа «элита» деп билип айтханды, ала мамырлыкъны сакълайдыла, биз а къолдан келгенича болушхан этебиз. Болушлукъну жыйыб а операцияны биринчи кюнлеринден башлагъанма, алгъа жамауат биригиулени юсю бла жиберип тургъанбыз.

- Асламысында не зат жибересиз? Болушлукъну жыйгъанда аскер бёлюмледен алагъа не керек болгъанын соруп, алай жыйышдырыргъа онг бармыды?

- Ал кезиуледе барыбыз да не тапханыбызны, ол керекмиди, тюйюлмюдю, жибергенбиз. Сёз ючюн, адамла татлы ашарыкъладан башлап тузланнган затлагъа дери жыйышдыра эдиле. Бусагъатда аллай затла керек тюйюлдюле, жангызда командование бла келишип, ыйыкъгъа бир кере аскер ашны бираз байыкъландырыр муратда картоф бла къакъ къой этни жиберебиз. Артда аскер бёлюмлени башчылары бла байламлыкъла тохташдырып, аланы тилеклерине, излемлерине кёре керек болгъан затланы ашырабыз. Турмушда хайырланырча суу, мылы салфеткала, къышда сууукъсурамазча жюн носкиле, жюн кёлекле жиберебиз. Тепловизорла, генераторла, коптерле, дронла, жау эслемезча аула – кёбюсюнде ала изленедиле. Аланы алгъанда да энчи къайсы тюрлюлерин хайырланырыкъларын сурашдырабыз.

- 503-чю, 121-чи полклагъа ёз полкларыбыз дейсиз. Нек?

- Аскерчилерибиз бла, башда сагъыннганымча, дайым да байламлыкъ жюрютеме, кече-кюн демей, алагъа себеплик этерге хазырма, ала да мени керти тенглеринча кёредиле. Саулай аскерге да болушурча онг жокъду, 503-чю полкда мобилизованныйлени 97 проценти республикабыздандыла. 31-чи инженер-сапёр полк, 346-чы бригада, 121-чи полк – алагъа не жаны бла тутхчулукъ этерге кюрешебиз. 

Битеу бу иш республиканы Башчысы Казбек Коковну атындан тамамланылады, аскерге болушууда ол алгъадан да бийик излемле салгъанды, биз аны сокъурандырыргъа эркин тюйюлбюз. Аны атындан тенглерими болушлукълары бла 121-чи полкну мекямыны тышын жангыртханбыз, ёлген аскерчилеге тынгылы эсгертме орнатханбыз, дронланы тыйгъан ау бла жапханбыз, аны хайыры бла дронла мекямгъа хата салмай, ол ауну юсюнден чачыллыкъдыла.

- Болушлукъну жыйгъанда башха адамла, жамауат биригиуле бла байламлыкъ жюрютемисиз? 

- Былайда, эм алгъа, тенглериме ыразылыгъымы билдирирге сюеме. Дайым да жанымда туруп, не жаны бла болушлукъ этерге хазырдыла, аскерчилеге болушлукъну жыйгъанда кёп затны сатып аладыла, сора келтиредиле. Бусагъатда операция баргъан жерге жюкню жетдириу тынчыракъды. Алгъа бу жумуш чурумлу болгъан эсе да, шёндю командирге сёлешип, жюкню хазыр этгенибизни билдиреме, ол дежурный офицерни бла водительни жибереди, алай бла жыйгъаныбыз тюз да бёлюмге жетдириледи. Битеухалкъ фронт бла дайым да байламлыкъдабыз, аны башчысы Евгений Бакаев чынтты патриотду.
 
- Аскерчиле кеслери алларына уа сизден болушлукъ излеяллыкъмыдыла? Сора ёлген неда жаралы болгъан аскерчилени юйюрлерине уа болушамысыз?

- Хау. Юлгюге, боюнуна жаралы болгъан Турбо (аскерде аты) саулугъуна къаратырча болушлукъ тилегенди. Аскерчиге граждан больницада къаратыу чурумлу ишди, анга республиканы клиника больницасында операция этдирир ючюн, аскер прокурордан къагъыт алып, бакъдыргъанбыз. 

Манга белгисиз тас болгъан аскерчилени жууукълары да келедиле, аланы табар ючюн аналарыны ДНК-ры керек болуучуду. Бир аскерчибиз да табылмай къалмазына къошумчулугъуму этеме. Сёз ючюн, Л. аскерчини юйюрюне жашларыны ёлюклерин бери келтиртирге, асыраргъа, артда уа алагъа тийишли тёлеулени алыргъа болушханбыз. Неда бирси аскерчини анасы юйлерини башындан суу акъгъанын жарсып билдиргенди, тенглерибиз бла барып, ремонт этдиргенбиз. Манга къайсы аскерчи да сёлешаллыкъды, телефонну алмай къоймайма, таныймамы адамны, танымаймамы, къолдан келгенича болушургъа итинеме.

- Бу ишни тамамлауну дагъыда башха, патриот-ниет жаны барды деп, алай сунама. Сизни оюмугъузгъа кёре, бусагъатдагъы болум, аскерчилеге болушуу адамланы бирикдириуде къаллай магъананы тутады? 

- СВО-гъа адамы къатышмагъан хазна эл, адам къалмагъанды, кимни жашы, къарындашы, къоншусу. Борч бирди – эркин жашауубузну, мамырлыкъны, жалынчакъсызлыкъны сакъларгъа. Ол мурат бла жамауатыбыз аскерчилеге болушурча бирикгенин, айхай да, кёребиз. Аны магъанасы уа, сёзсюз, уллуду, хорларыбызгъа уа аз да ишеклигим жокъду. Биз излеген бирди – тыш кючлеге бойсунмай, башхала бла тенг жашаргъа. 

- Бусагъатда, тышындан кючле къыралыбызда ырахатлыкъны бузар ючюн уллу къыйын салгъан кезиуде, патриот сезимлени кючлеуню, жаш тёлюню ата-бабаларыбызны туугъан жерге кертичиликни ниетлеринде юйретиу магъанасы.

- Алгъаракълада эгечим, ол Акъ-Сууда мектепни директоруду, болушлукъ жыйгъанды, аны алыргъа келген аскерчиле уа сабийле бла ушакъ бардыргъандыла. Гитчеле алгъа бир кесек уялсала да, артда аскер жашауну, операцияны юсюнден соруула бергендиле, алагъа былай тюбешиуле, кертиси бла да, сейир болгъанларын кёргенбиз. Аллай патриот дерсни Гуманитар-техника колледжде, Нальчикни тогъузунчу мектебинде да ётдюргенбиз, алагъа келген аскерчиле эки сагъатны ичинде жаш адамланы сорууларына жууапла бергендиле, аскерчи жашауну энчиликлерини юсюнден айтхандыла. Былайда бир затны белгилерге керекди, тогъузунчу мектепде сабийле гимнни ариу, шатык жырлагъанлары ёхтемлендирген этгенди. Патриот концертле дайым да къурайбыз. Патриотизм инсанны къанында болургъа керекди, жаш адамлагъа уа тюз жолну кёргюзтюрге тийишлиди. Биз барыбыз да деменгили Россейни халкъыбыз, ол бирликни бузаргъа бир кишиге онг бериллик тюйюлдю.