Къарындашланы ачы къадарлары

Басхан ауузунда Гирхожан элинде Этезланы Чотай бла Хурайма, сабийлерин да ёсдюре, тынч-ырахат жашай эдиле. Урушну аллында жыллада окъуна къызлары Жамийни бла жашлары Абдулну окъургъа жибередиле. Абдул Москвада билим алгъанды.

Анда окъууун бошагъандан сора, элине къайтып келип, сабийлени окъутуп тургъанды. Уруш башланырдан алты ай алгъа школну директору эди.

Абдулну 1942 жылда жазда чакъырадыла урушха. Аскерчи болуп немис-фашистле бла къазауат этип тургъанды. 1943 жылда Курск шахар тийресинде Постниково эл ючюн бардырылгъан сермешде ёлгенди. Кеси да ол элде асыралгъанды. Аны тамата лейтенант чыны бар эди, взводну командири эди.

Абдулну урушха бармазгъа броню да болгъанды. Алай ол Ата журтун сюйген, анга кертичи адам эди. Къагъыт жазып, кеси ыразылыгъы бла кетгенди ол урушха. 

Чотайны сабийлеринден эм тамата Къасай эди. Уста мараучу. Ол да къазауатха кеси кетгенди. Жарсыугъа, аны чууу да чыкъмай къалады. Абдул а къагъыт жаза, хапарын билдире тургъанды. Ахыр къагъыты уа Курск шахар тийресинден келген эди.

Юйде уа атадан-анадан сора юч эгеч къаладыла: Жамий, Сайхат эм Нюржан. Жамий, башында сагъыннганыбызча, Пятигорскда окъуп келгенди. Андан къайтхандан сора, элде школда ишлеп тургъанды.
Кёчгюнчюлюкню кезиуюнде уа Чотай, юйдегиси, къызлары да Мерке районну Мерке элине тюшедиле. Урушдан сора жашларым юйге къайтып бизни тапмасала, къыйналырла, деп жарсып тургъанды. Жашларына асыры жарсып тургъандан, ары баргъандан сора, алты айдан дуниясын алышханды. Жашладан а бир тюрлю хапар жокъ.

Бир жол а быланы юйлерине бир къарыусуз, амалсыз эр киши келеди. Анга иги къарайдыла, юсюн алышадыла, ашатадыла. Абдулну бла Къасайны суратлары уа къабыргъада тагъылып эдиле. Ол адам алагъа къарай кетип, Къасайны атын да айтып, муну таныйма, концлагерьде бирге тургъанма. Он адам болуп андан къачаргъа деп тургъаныбызлай, Къасай тифден ауруп, ёрге туралмай къалгъанды. Къалгъанларыбыз къачабыз, экеулен къутулабыз, бирсилени уа ёлтюрген эдиле, дейди. Къасайны къадары алай белгили болады.

Кёп жылла мындан алда «Чегемские вести» газетде концлагерьде ёлген чегемлилени тизмелери басмаланнганды. Анда Этезланы Чотайны жашы Къасайны да аты белгиленип эди.