Абыннганнга болушлукъ керекди

Бусагъатда битеу да дунияда бек уллу жарсыуладан бири СПИД   болгъаны жамауатха баямды. Бу жукъгъан ауруу наркоманланы араларында кёп тюбейди: аланы бир шприц бла хайырланнган  кезиулери болады. КъМР-ни СПИД-ге эм инфекция ауруулагъа къажау арасыны врач-инфекционисти

Аппайланы Шамиль айтханнга кёре, бусагъатда саякъ айланнганла да ВИЧ-ни (вирус иммунодефицита человека)  жаядыла. Къанына ВИЧ сингнген адамны саны-чархы бир аурууну да хорлаялмайды, иммунитети жокъ болады, сора саусуз ауруууну ахыр кезиуюнде СПИД-ден къыйналады эм жашаудан замансыз кетеди.

Алай Шамиль  айтханнга кёре,  бу ауруу бла кёп жылланы жашаргъа да боллукъду, юйюрню чачмай, ишден да кетмей. Алай аны ючюн заманында дарманланы ичип турургъа керекди. Шёндюгю медицинаны хайырындан  къанларында  ВИЧ болгъан жаш тиширыула саппа-сау сабийле табадыла. Алай  жууаплылыкъны сезмегенле  эсепге заманында турмайдыла, дарманла ичмейдиле, сора балалары да ВИЧ бла тууадыла.

Бу жарсыулу болумда жаланда ала терс тюйюлдюле. Бизни жамауатыбыз абыннган, ажашхан адамлагъа  болушургъа ашыкъмайды, таш атаргъа, малтаргъа, бедиш этерге уа ёчдю. Быллай инфекциялары болгъанла къоркъуп, буюгъуп жашайдыла, онглары болгъанла башха шахарлагъа башларын алып кетедиле, анда да эсепге турмай, аурууларын осал халгъа жетдиредиле.

Алай ала барысы да бизни адамларыбыздыла. Атмырзаланы Тахир хажи: «Манга бир ВИЧ-инфекциясы болгъан адам келген эди. Тюнгюлюп, юйюрюнден да айырылып. Мен анга къолумдан келгенича болушхан эдим. Кёлленеди, ишинде жангыдан урунуп башлайды, артда уа юй бийчеси бла да жарашхан эди, бусагъатда сабийлерине бек иги ата болуп турады», - дегенди.

Инфекция ауруулагъа къажау араны поликлиникасыны башчысы Аминат Шомахова школлада, вузлада бу аурууланы юсюнден лекцияла кёп окъулгъанларын айтханды. Алай Аппайланы Шамиль  а  хар ыйыкъдан тёрт-алты адам къошулады бу къауумгъа, дегенди. Аны оюмуна кёре, болумну баш сылтауу къылыкъсызлыкъды.

Дагъыда бир жарсыу барды былайда: ата-анала жашлары неда къызлары наркотикле бла хайырланнганларын биле тургъанлай, аланы специалистлеге элтмейдиле, бакъдырмайдыла, жууукъладан-тенгледен къыйынлыкъларын букъдурургъа кюрешип жашайдыла. Наркоманнга уа, бир кюн болмаса да, башха кюн ВИЧ жугъаргъа болады. Ата-ана борчну толтурур ючюн, жаланда сюймеклик угъай, жигитлик да керекди.

Сабийни къапханнга тюшгенин эслегенлей, анга болушургъа  тийишлиди. Нальчикде Дубкиде больницада наркоманлагъа кюндюзгю  стационар ишлейди. Анда саусузну атын айтмай багъылыргъа онгу барды – ол биринчи кере тюшген эсе диспансерге. Саусузну уруннган жерине сёлеширик тюйюлдюле. Айхай, бизни адамларыбыз къырал берген багъыу амалла бла хайырланмайдыла. Баям, дарманладан сора психолог да керек болур былагъа, излерге керекди аны да.

«Точка опоры» жамауат организацияны башчысы Аслан Назранов СПИД-ден къыйналгъан бир-бирле  кеслерин ёлтюредиле, дегенди. Ол нени кёргюзтеди: жамауат аланы бир жанына тюртгенин, бырнак этгенин. Тыш къыраллада аллай заранынг болгъаны бедиш тюйюлдю, саусузлагъа битеу жамауат болушады.

Дуниягъа атлары айтылгъан алимле, жырчыла, артистле, врачла, устазла да бардыла ВИЧ-инфекциялары болгъанланы араларында. Бир инсанны да жокъду толу къорууу бу къыйынлыкъдан: больницалада къан къуюлгъанда жукъгъанла да аз тюйюлдюле. Аны себепли бир бирибизге болушуп жашагъандан сора башха амал жокъду.