Сабийлени муратларын толтургъандыла

 Жангы жылны аллында "Муратланы назысы" деген уллу жандауурлукъ  акция бардырылады. Анга КъМР-ни Эл мюлк министерствосу да тири къатышады. Аны магъанасы къыйын болумгъа тюшген эм сакъат сабийлени байрамны аллында кёллерин алыргъады. Быйыл ведомствону таматасы Хасан Сижажев эм  орунбасарлары да  онтёрт гитчени саугъалагъандыла.

Сабийлени муратлары бир бирге ушамагъанды, аны себепли алагъа  саугъагъа тюрлю-тюрлю затла буюрулгъандыла: спорт бла кюреширча кийимле,   кроссовкала, тебиретирге жарагъан шинтик, элекрон конструктор, сёлеше билген гинжи  эм снегокат. Аны бла бирге аланы барына да   татлы ашарыкъла да берилгендиле.

КъМР-ни Эл мюлк министерствосуну келечилери сабйилени  ыразы эталгъанларына кеслери да къууаннгандыла. Гитчелени кёзлери жарыгъанын кёрсенг огъурлу ишинги магъанасын бютюн  бек ангылайса, деп къошхандыла ведомствону келечилери.

Кюзлюкледе иги болум сакъланады

Эл мюлк араны Къабарты-Малкъарда бёлюмюнден билдиргенлерича, кюзлюкледе иги болум сакъланады. Сабанлыкъланы 10-15 сантиметрге къар басханыны хайырындан битимле юшюмезча къоруулайды. Анга кёре тамырларында +0,4 градус сакъланады. Аны бла бирге ала суу бла да кереклиси тенгли бир жалчытыллыкъдыла.

Болсада бир-бир жерледе эрттерек жетген къылкъылыланы чапыракълары къоркъуннгандыла. Алай ол кёп тюбемейди. Битимлени болумларын игирек тинтир ючюн,  управленияны келечилери аланы тамырлары бла лабораториягъа алгъандыла. Анда болумлары бла толуракъ шагъырейленирикдиле. Толу  эсепле уа кюн жылыннгандан сора чыгъарыллыкъдыла.

Эсге сала айтсакъ, бюгюнлюкде республикада кюзлюк сабанлагъа 65 минг гектар чакълы жетеди. Ол толусунлай  бирси жылланы кёрюмдюсюне келишеди.   Мюлклени барысында да ГОСТ-ха келишген кеси урлугъубузну хайырланадыла. Жерни кючлерча минерал семиртгичле да салынмай къалмайдыла. Заранлы жаныуарладан бла аурууладан къорууларча мадар да этиледи.

Саулай алып айтханда, Россейни эл мюлк арасыны  келечилери мындан арысында да сабалыкълада   дайым тинтиуле  бардырлыкъдыла. Ала  жерчиликде уруннганлагъа не заманда да   болушургъа хазырлыкъларын билдиредиле.   

Жерчилик  файдалыды

Не заманда да Къабараты-Малкъарны  агропромышленный комплекси (АПК)  экономиканы магъаналы бёлюмюне  саналгъанды. Бюгюнлюкде да ол тири айный  барады. Сёз ючюн, былтыр нартюхден, будайдан эм арпадан 1 миллион бла 200 минг тонна орулгъанды. Ол буруннгу жыл бла тенглешдиргенде,  4 процентге кёпдю. Сагъынылгъан кезиуде тахта кёгетледен 1 миллион тоннагъа жууукъ жыйылгъанды.   Ол санда картофдан – 160 минг тонна. Саулай алып айтханда, тирликни 1 миллион бла 100 минг тоннасы жемишле бла наныкъладыла. Мында да 7,5 процент ёсюм эсленеди.  Аны бла республика былтыргъы рекордун бузгъанын да белгилерчады. 

Тирликге къошула баргъаны бла аланы сакъларча жерле да ишленедиле. Бусагъатда бир жолгъа жемишледен 360 минг тонна сакъларгъа жарайды. Дагъыда  сугъарылгъан жерлени  да  кёбейте барадыла. Бусагъатда аллай мадар 7 минг гектар чакълы бирде хайырланылады.

Малчылыкъ бёлюм бла байламлы продукцияладан да иги кесек  продукция  чыгъарылгъанды.  Аш-азыкъ эм жарашдырыу промышленностьда да жетишимле игидиле.  Эл мюлк бёлюм  бла байламлы 106 процент ёсюм эсленеди.

Жашил къудорудан тирлик къууандырады

Былтыр Къабарты-Малкъарны консерва заводлары жашил къудорудан  57,5 миллион  чакълы консерва чыгъаргъандыла. Ол буруннгу жылдан  20  процентге кёпдю. 

Жашил къудору 4 мингден аслам  гектарда ёсдюрюлгенди. Бир гектардан 37,4 центнер чыкъгъанды.  Мында да 7,5 процент ёсюм эсленеди.  Тенглешдирип айтханда, ол былтыргъы ёлчеминден хазна тюрленмегенди.  Кесини да аслам кесеги заводланы иеликлеринде битеди. Консервала хазырлау жаны бла республика арт юч жылда Шимал- Кавказ федерал округда  биринчи жерни алады.

 Алай бла республика Шимал-Кавказ федерал округда тахта кёгетледен, жемишледен эм наныкъладан консерва продукцияны асламысы  жарашдырылады. Ол санда аны  Шимал-Кавказда къудоруну 90 проценти  Къабарты-Малкъарда ёсгенин кёребиз. Къыралны алып айтханда,  консерваланы 14 проценти бизни регионнга жетеди. Алай бла  республика экинчи жерни алады.

Техника къоллу болгъандыла

Быйыл жылны  башындан бери Къабарты-Малкъарда эл мюлк предприятияла бла организацияла эм башхала да 121 трактор, мирзеу оргъан, мал аш хазырлагъан  10 комбайн эм иги кесек тюрлю-тюрлю оборудование да   сатып алгъандыла. Ала барысы да жангыладыла, деп билдиргендиле республиканы Эл мюлк министерствосуну пресс-службасындан.

Жангы техниканы бла оборудованияны хайырындан  кезиулю сабан ишлени къысха заманда чырмаусуз эм тынгылы тамамларгъа  онг табылады.