Байрам кюнле къоркъуусуз ётерча

Статистика шартлагъа кёре жылны от тюшюу жаны бла эм къоркъуулу айына декабрь саналады, бегирекда аны ахыр ыйыгъы. Байрамгъа хазырланыу къазауатда адамла къоркъуусузлукъну юсюнден унутуп къоядыла, уллу кёллю болгъанланы юйлерин а «къызыл хораз» жокълайды. Алай болмаз ючюн, тийишли жорукъланы сансыз этерге жарамайды, дейдиле Къабарты-Малкъарны от тюшюуге къажау–къутхарыу службасында.

Сылтаула бу кезиуде аз жерден чыкъмайдыла. Кёбюсю назы терекчикни орнатханда, пиротехниканы хайырланнганда жорукълагъа бузукълукъ этиу бла байламлыдыла. Хатадан кери болурча, терекчик салып сабийлеге байрам къурагъанда, ол отоудан тышына эм азындан эки эшиги (кеслери да орам жанына ачылгъан) болургъа керекди. Терезелеринде темир буруулары болургъа жарамайды, отоу кеси да экинчи этаждан бийикде болмасын.

Назыны тюз, тап жерге орнатадыла, бутакълары къабыргъалагъа эмда отоуну башына жетмезча этедиле. Аны къатына жылытхан радиаторла неда аллай башха затла салыргъа жарамайды. Бутакъларына уа женгил жанаргъа боллукъ абериле эмда илляула тагъаргъа чек салынады. Тюбюне неда бутакъларына мамукъ жаярыкъ эсегиз, ары дери аны отну тыйгъан абериде тутаргъа керекди.

Отоуда фейерверклени, (оюн маталлы) чачдырыучу затланы, бенгальский отланы хайырланыргъа жарамайды. Эшикни жанында эмда отоуну ичинде отну ёчюлтюучю юч-беш зат (огнетушитель) болургъа керекди. Ала жокъ эселе уа, къатында отоуда эм азындан он челек суу салыргъа тийишлиди.

Къайда этилгени, качествосу да нечик болгъаны билинмеген пиротехникадан уллу хата келирге боллукъду. Жангы жыл байрам кюнледе, къыш каникулланы кезиуюнде больницалагъа бетлери, къоллары, юслери кюйюп тюшгенлени саны кёбейеди. Аны сылтауу уа – пиротехниканы хайырланнганда,  уллу кёллюлюк. Быллай затланы кёкге учхан тюрлюлери бютюнда къоркъуулудула: ала тапсыз жерге тюшселе, олсагъат от саладыла. Ахыр юч жылны ичинде жангы жылны белгилеген байрам кечеде Къабарты-Малкъарда аллай сылтау бла жыйырмадан артыкъ жерде от тюшгенди. Алада юч тамата инсанны эмда жети сабийни саулукъларына хата жетгенди.

Финский банялада (сауналада) да сакълыкъ керекди. Аллай объектле от тюшюу жаны бла эм къоркъуулудан бирлерине саналадыла. Банялада солургъа баргъанланы кёплери уа аракъы ичерге угъай демегенлерин эсге алсакъ,  къоркъуу бютюнда уллу болады. Сёз ючюн, бу юч жылны ичинде быллай жерледе он кере от тюшгенди. Насыпха,  алада бир адам да ачымагъанды.

Хурметли жамауат. Байрамыгъыз къууанч халда, хата-палах чыкъмай ётсюн,  деп тежейдиле службаны ишчилери. Алай дагъыда бир жерде от тюшгенни кёрсегиз а олсагъат окъуна адамланы тышына чыгъарып, «01», «101» неда «112» номерле бла сёлешип билдиригиз.

Улбашланы Мурат.
Поделиться: