«Къадар, хар замандача, кесини ишин этгенди»

Элбрусда жашагъан Элеккуланы Руслан бла Лена ариу юйюр къурагъанлы бир ненча жыл болады. Таулу жаш бла башха миллетли къызны сюймеклик хапарыды бу.

Лена Россейни бир шахарында ишлеген, жашагъан да эте эди, 2012 жылны жаз башында уа аны солуу кезиую башланады. Ишчи нёгерлерини бир къаууму бла ол кезиуню зауукълу ётдюрюрге алгъадан да умут эте эдиле. Сайлау а таулагъа тюшеди. Андан ары хапарын кеси былай айтады:

- Биринчи Европаны тауларына да тарта эди кёлюбюз. Жолгъа тебирерден алгъа бир ненча кюн къалгъанлай а, Кавказ ачылды, деген жангылыкъ келеди. Ол заманда Минги таугъа жол КТО-ну хатасындан жабылып эди. Къабарты-Малкъарны, айып этсегиз да, дунияда болгъанындан аз да хапарым жокъ эди. Жаланда «Элбрус» деп, Владимир Высоцкийни жырларында эшитген эдим.

Юйюрюм а жолоучулукъну къайры тутханыбызны билгенинде, къажау турадыла. Анамы эгечи узакъдан окъуна сёлешип, анам мени паспортуму букъдурурун тилегени эсимдеди. Алай мен ол кюнде анда болургъа кереклигими сездирген бир къаты кюч бар эди жюрегимде. Не болгъанын а кесим да айталмай эдим. Жолда сау кюнню бла кечени ётдюрюп, умут этген жерибизге жетебиз. Алайда тюшгенимлей окъуна, сейирге къалгъан эдим. Биринчи – къуршалагъан табийгъатны байлыгъы бла ариулугъу, экинчиден – хар къарагъан, кёрген жерде Кавказны ажашдырмай танытхан ышанлары, ючюнчюден а – тюшерге хазыр болгъан уллу ташны юсюнде тепсеуюм. Андан ары уа...

Бери келгенимде, бир адам бла шагъырей болур аз да умутум жокъ эди. Тынч, ариу къуралгъан жашауума ыразы эдим. Мындагъы эр кишиле бла танышыу, бютюнда кесимден гитче бла, эсиме да келмей эди. Алай къадар, хар замандача, кесини ишин этгенди.

Кёп керек тюйюл эди, от жагъаны къатында олтургъаныбызда арабызда къуралгъан ушагъыбыз, ёмюрде татыуу унутулмазлыкъ таулу шорпа бла жюрегиме ахыр кюнюме дери сингнген ышарыуу.

Ол Элеккуланы Руслан эди. Артда кеси айтхан эди, тюз кёргенинлей окъуна менден айырылалмазлыгъын сезгенин. Жашауну чырмаулу, ныхытлы жоллары бизге энди башлана эдиле. Бир ыйыкъ таулада солуп, къауумубуз бла юйге къайтабыз. Ёмюрде социал сетьлени кёрюп болмагъанма. Руслан бла арада байламлыкъны юзмез ючюн, ВК социал сетьге къошулама. Жюрегимде жаратылгъан чексиз сезим ючюн эрттеден келген ниетлерими да буза башлагъанымы ангылайма. Алай жаным, жюрегим, акъылым да мени жаланда ол ышарыуну иесине учура эдиле. Кенгден неда туурасындан къарагъан хар жанымда аны эслей эдим. Акъылым жаланда анга бёлюнюп, аны бла чекленип къалгъанын ангылайма.

Ол жыл окъуна, кюзню биринчи кюнюнде Руслан жашагъан жериме келеди. Бир кишиге хапарлай турмай, айтыууна кёре, жюреги атландыргъан ариу жолгъа ишексиз чыкъгъан эди. Аны миллетинде, жашагъан жеринде, аллай къылыкъла бла оноула къабыл кёрюлмеселе да, жюрек чакъырыууна къажау туралмагъанын айта эди. Намысны, адетлени да сыйларгъа кюрешсем да, билгенимча, алай сюймеклик чекге салыналмай эди.

Бизде солуп кетгенинден сора, Руслан бла юч айны тюбешмей, айырылып турабыз. Алай ол кезиуню хар кюнюнде да неда бирге болабыз, неда ёмюрлеге айырылабыз деген жаланда эки жол къалгъанын ангылай эдик. Дунияны ахыры 12-чи жылны 12-чи айыны 12-чи кюнюнде боллукъду дегенлей туруучу эдиле алгъын. Ол кюн мен а жангыз кесим автобусха минип, таныш жокъ, билгеним жокъ, баям, къадарыма ышанып, Къабарты-Малкъаргъа, Жангы жылгъа сюйгеним бла тюберге келе эдим. Андан бери биз арталлыда айырылмагъанбыз. Ол керти да огъурлу жыл болгъанды манга. Дунияны ахыр кюню угъай, мени жангы жашаууму, саулай да дуниямы жангыргъан, биринчи кюню эди.

Танышларым бла жууукъларым бек ачыулана эдиле манга, Русланны юйюрю бла жууукълары да алай. Уллу Аллах алай оноу этген эсе, къадарны, жазыуну тюрлендирир кючю кимни жетерик эди?

Андан бери 13 жылны мында, сюйген адамларымы араларында, жан нёгерими миллетине, жашагъан жерине, сёлешген тилине уллу хурмет эте жашайма. Дунияда бир насыплы бар эсе, кесими экинчиге санаяллыкъма. Бу огъурлу сюймекликде къызчыгъыбыз, Камилачыгъыбыз, ёседи. Сюймекликни кючю уллуду. Ол адамны эсинде болмагъан затла бла шарт тюбетеди.

***

Лена таулу адетлени, тёрелени, тилин да бек сюеди. Энди малкъар тилни кеси да ангылайды, алай сёлеширге уа алыкъа тили энди сына башлагъанды. Камилачыкъны ана тилинде сёлеше билирин излеб а ыйыкъгъа эки кере Тырныауузгъа энчи дерслеге жюрютеди. Ол тюйюлмюдю жюрекни жылытхын хычыуун юлгю, ана тилге сюймекликни юлгюсю. Угъай, жан нёгерине чексиз сюймеклигини кючю!