Инфляция деген не затды?

Инфляция деп товарланы эмда жумушланы багъалары дайым ёсе баргъан затха айтадыла. Аланы бирлери иги да багъа болургъа, башхалары - учуз, ючюнчюлери уа тургъанларыча турургъа боллукъдула. Багъала уа  асламысында  рынокда сурамгъа эмда товарла бла жумушла нечик жетгенлерине неда азлыкъ этгенлерине кёре боладыла.

Сёз ючюн, Къабарты-Малкъарда озгъан октябрьде сурам азайгъаны ючюн, тыш къыраллада солуугъа путёвкала учузуракъ болгъандыла. Сомну сыйы кётюрюлгени да этгенди анга къошумчулукъ. Алай тахта кёгетле бла жемишле уа кёбюрек туруп башлагъандыла. Нек дегенде, бахчалада ёсген продукция азайгъанды, теплицалада битген (багъаракълары) а асламыракъ болгъанды.

Башха юлгю. Бизни республикада быйылны аллындан башлап, сегиз айны ичинде тауукъ жумуртхала тохтаусуз учуз бола бара эдиле. Ол кеси да производство кёбейгени ючюн. Алай сентябрьде уа аланы багъасы кётюрюлюп тебирегенди. Не ючюн? Къанатлыланы жайыу бла кюрешген фабрикала ашлагъа эмда башха затлагъа кёпден-кёп къоранч этгенлери себепли. Аны уа ала багъаланы юслерине къошхандыла. Октябрьде да болум алай болгъанды.

Жылы юс кийимлени сатыу рынокда да иш алай эди. Предприятияла кеслерини сырьёгъа эмда иш хакълагъа этген къоранчларын продукцияларыны багъаларына кёчюргендиле. Тюклю тонлагъа уа сурам ансыз да кётюрюлгенди, жылны кезиу жетгени ючюн.

Россейни Банкыны Къабарты-Малкъарда бёлюмюню башчысы Аслан Калов: «Салкъын кюнле келгендиле, аны ючюн жылыракъ кийинирге керекди. Ол себепден жылы юс эмда аякъ кийимлеге октябрьде сурам ёсгенди. Ол нени кёргюзтеди: багъала къуру сатыучуладан угъай, алыучуладан да къаладыла, сурам ёсе эсе, биринчилери багъаланы кётюредиле.

Ол башха жанына да ишлейди. Къабарты-Малкъарда быйыл октябрьде смартфонла, инструментле, оборудование, электроника эмда техника учузуракъ туруп башлагъандыла. Алай болгъаныны сылтауларындан бири – сурам азайгъанды. Адамла бир бек изленмеген товарланы сатып алыргъа ашыкъмайдыла, аны ючюн энди кредитлени да артыкъ алмайдыла. Ол да бошуна тюйюлдю.

Россейни Банкы 24 октябрьде ключевой ставканы азайтханды, алай ол энтта да бийикдеди. Аны себепли вкладланы эмда кредитлени ставкалары да уллудула. Адамла уа, аны кёрюп, ахчаларын жояргъа ашыкъмайдыла. Ма аны ючюн товарлагъа бла жумушлагъа сурам азаяды. Иш алай болгъанын кёрюп, къоранчлары ёсюп баргъанлыкъгъа да къарамай, алыучуларын тас этмез ючюн, компанияла багъаланы артыкъ кётюралмайдыла.

Бийик ключевой ставка инфляцияны шошайтыргъа болушханды. Энди уа Банк аны андан ары да тынч-тынч азайта барады. Ол аны ашыгъыш этмейди, инфляция энтта да тюшерча. Не десек да,  ол шёндю энтта да бийикди».

Октябрьде Къабарты-Малкъарда инфляция 7,4 процент эди. Саулай къыралда уа ол андан аз уллуракъды – 7,7 процент. Россейни Банкы этген мадарланы хайырындан келир жылда инфляция Россейде 4-5 процент болургъа, андан арысында уа тёрт процентден озмай сакъланыргъа керекди.