Туристлени саны, инвестицияла, ишчи жерле да кёбейгендиле

Шимал Кавказда быйыл баш капиталгъа 16,3 процентге кёп инвестицияла этилгендиле, уруннганланы саны уа 1,5 процент къошханды. Андан сора да алыучулагъа товарладан беш процентге аслам жиберилгенди, аллай бирге кёп ишле эмда жумушла тамамланнгандыла, адамланы къолайлыкълары уа 8,1 процентге игирек болгъанды. Бу шартла бла Кавказ.РФ айнытыу институт шагъырейлендиргенди.

Андан билдиргенлерине кёре, айнытыу РФ-ни Правительствосу тохташдыргъан социал-экономика жаны бла тёрт эм магъаналы кёрюмдюде эсленеди.

СКФО-да туристлени саны да кёбейгенди. Быйылны аллындан башлап, сентябрьни ахырына дери округда курортлагъа 1,68 миллион адам келип солугъандыла. Ол кеси да былтырны кёрюмдюсюнден бийикди. Айнытыугъа жангы маршрутла къурала, комплексле да жангыртыла баргъаны себеплик этеди.

Сёз ючюн, Кавказ.РФ быйыл жаз башында Шимал Осетияда «Мамисон» курорт ачханды. «Эльбрус» эмда «Ведучи», сора «Архыз» да игиден иги бола барадыла. Дагъыстанда уа биринчи тенгиз курортну къурулушу башланнганды. Ол Каспий тенгизни жагъасында орналлыкъ комплексди, кеси да «Беш тенгиз эмда Байкал кёл» деген федерал проектге киреди.

Инвестициялы проектлени чеклеринде 6,9 минг жангы ишчи жерле къуралгъандыла; былтыр а аланы саны 5,5 минг эди. Ёсюу болуруна сервисле айныгъаны, производствола эмда туризм предприятияла ачылгъаны себеплик этгендиле. Тынгылы урунуу рыног а предпринимательствону онгдурады, жангы сервисле да къурайды.

Иели инвестицияланы ёлчеми 5,45 миллиард сомгъа жетгенди, быйылны ахырына дери аны юсюне энтта да 5,8 миллиард сом къошуллукъду. Асламысы Къарачай-Черкесде, Къабарты-Малкъарда, Чеченде эмда Шимал Осетияда бардырылгъан проектлеге бёлюнюрюкдюле.

Туризм эмда инвестицияла бла чекленип къалмай, СКФО-да адамланы жашау болумларын игилендириу инфраструктурагъа да тийишли эс бурулады. Быйыл тогъуз айны ичинде округда хайырланыугъа 52 тынгылы объект берилгенди. Ол санда ючюсю – билим бериу, сегизи – саулукъ сакълау, жетиси – мелиорация, экиси – маданият, ючюсю – транспорт инфраструктура, 27-си – жашау журт къурулуш, бири – коммунал бёлюмле бла байламлыдыла, сора кир-кипчик ташып жыйгъан бир полигон ишленнгенди.

РФ-ни Правительствосуну Председателини буйругъу бла Дагъыстанда, Шимал Осетияда эмда Ингушетияда энергетика эмда ЖКХ предприятияланы тынгылы айнытыу программала бардырыладыла. Эм магъаналы коммунал предприятияланы бирге къошуп регион операторла къурагъандыла, аланы жумушларыны багъалары уа жангыдан тергелип тохташдырылгъандыла. Къырал берген субсидияланы хайырындан адамлагъа ол жумушла учузуракъ турадыла. Регионла уа тийишли тёлеулени эм азындан 90 процентин жыяргъа борчлудула – регион программаланы излемлери алайды.

«Шимал Кавказда регионла туризмде, иш бла жалчытыуда, инфраструктураны айнытыуда ышаннгылы ёсюм кёргюзтедиле. Хайырланыугъа берилген жангы объектле, жангыртыла баргъан коммунал системала, мастер-планла жарашдырылгъаны да программа ишлегенине эмда аны хайыры болгъанына шагъатлыкъ этедиле. Быллай таукелликни сакъларгъа эмда магъаналы проектлени андан ары ишлетирге кереклиси баямды – инфраструктурадан башлап, туризм тийрелени айнытыугъа дери. Регионла эмда министерствола бирлешип мадар этгенлери жангы башламчылыкълагъа, инвестициялагъа, ишчи жерле къураугъа жол ачады», - дегенди РФ-ни экономиканы айнытыу министрини орунбасары Сергей Назаров.