Хаталы къурт

Сууалчан адамны эм жаныуарланы чархында тюбеген, ауузлары юч къаты эрин бла жабылгъан къуртладыла. Аланы бек кенг жайылгъанлары адамны чархында жашайды эм аскаридоз деген аурууну къозгъайды. Тиши сууалчанны узунлугъу 35-40 см, эркек сууалчанны 20-25 см. болады.

Сууалчанла адамны къара чегисинде жашайдыла, суткагъа 200 артыкъ урлукъ салыргъа боладыла.

Тазалыкъгъа бек сакъ болмагъан жерде сууалчанны урлукъларын чибинле, тараканла кёгетлеге, башха ашарыкълагъа  саладыла. Къолланы таза жуумагъан адам аны кир къоллары бла чархына кийирирге болады. Чархха тюшген урлукъ а адамны чегилеринде жыйны салады, чегини шытысына киредиле, андан да къаннга ётедиле, къара чегиледе урлукъладан уллу суууалчанла ёседиле. Ала кёп болсала, адамны тынгысыз этедиле, адамны чегилери тюйюлюрге да болады. Ол себепден  сууалчанлары болгъанына ишекли болгъан адам, оздурмай, анализ берирге, аланы къурутургъа амал излерге керекди.

Сууалчанладан иги жарагъан затладан бирине хыяр ташла саналадыла. Аны, ач къарангылай, бал бла къатышдырып ашагъан чархны сууалчандан тазалаугъа уллу себеплик этеди.

Сууалчанладан сакъланыр ючюн, къолланы, кёгетлени таза жууаргъа, этни иги биширирге, къууурургъа, къайнагъан не тазаланнган суу ичерге, сабийлени илляуларын терк-терк тазаларгъа керекди.

Адамны чархында сууалчаны болгъаныны биринчи белгилери: терк-терк баш ауругъан, къарыусузлукъ, арып къалыу, аллергия эм бетни ауруулу акълыгъыды.

Сууалчанны адамгъа заран келтириую даулашсызды: ала адамны къарыусуз этедиле, аш орунун къозгъайдыла, бауургъа, ёпкеге, бюйреклеге да заран келтиредиле.