Къасмакъ бла улёкъу

Къасмакъ – табийгъатда ёсген бек файдалы жемишледен бириди. Аны къызгъылдымгъа тартхан сары гогулары, кюзде, къышда да, къасмакъ къотурну бутакъларындан акъмай, кюнча жылтырагъанлай турадыла. Алада адамны саулугъуна жарагъан витаминле хазна къалмай барысы да бардыла.

Витамин С къасмакъда лимондан эсе 10 кереге кёпдю. Ол адамны иммунитетин кючлейди, адамны тархында вирусланы ёлтюреди.

Витаминлени А, Е эм В къауумлары адамгъа иги кёрюрге болушадыла, нерваларын кючлейдиле, давлениясын тюзетедиле.

Къасмакъда темир, магний, кальций эм калий веществола къан тамырлагъа кючлейдиле, тазалайдыла, жюрекге болушадыла.

Омега-3, 6 эм 9 кислотала бауургъа кёп файда бередиле. Къасмакъдан жарашдырылгъан жауну кёп хайыры барды. Анда башха аш-азыкъда аз тюбеген, адамны саулугъуна болушхан затла бардыла. Аны жауу жараланы, адамны къолларында, аякъларында териси жарылгъан жерлени сау этерге болушады.

Къасмакъда болгъан E витамин къарт болмазгъа жарайды, К витамин а къанны къалынлыгъын бираз жукъартады эм тазалайды.

Къасмакъны жауун косметикада да кенг хайырланадыла. Ол адамны терисине кюч береди, чачын жылтыратады. Дайым къасмакъны гогуларын ашагъан адамны аш оруну тюз ишлейди, холестирини тюшеди, къан тамырлары тутхучлу боладыла. Алай болса да, врач бла келишмей, гастрити болгъан, аш орунунда эрик сууу (кислотность) мардадан кёп болгъан адамгъа, къасмакъны аслам хайырланыргъа жарамайды.

Бурун заманда тюрк-монгол атлыла кеслерини атларына къасмакъ ашатхандыла. Ол алагъа къарыу бергеннге эм тюклерин жылтыратханнга санагъандыла.

Шаркъ къыраллада къасмакъны саулукъну, узакъ ёмюрлюкню белгисине тергейдиле. Тибетде аны «Гималайны эм таза кёгетине» санагъандыла эм аны дарманча хайырланып башлагъанлы 1000 жылдан атлагъанды.

Улёкъу

Кюз арты табийгъат кесини байлыгъын, тюрлю-тюрлю жемишлерин тёгюп башлагъан заманды. Аланы арасында энчи жерни  улёкъу  алады. Ол бийик болмагъан шинжили бутакъчыкълары болгъан, къып-къызыл гагулары бла  чырпы терекди. Эртте заманладан бери улёкъу, адамны жашаууна саулукъ къошхан жемишге саналады.

Ол чакъгъан заманда, аны ариу ийисли гюл жоккулары агъачлагъа айбатлыкъ бередиле. Болсада, улёкъуну файдалыгъы аны гагуларындады. Алада адамгъа саулукъ берген кёп затла бардыла.

Алимлени тергеулерине кёре, улёкъуда С витамин лимондан эсе он ёлчемде кёпдю. Анда В къауумну витаминлери, каротин, калий, магний, цинк да асламды. Аны къургъакъсытып, къайнагъан суугъа къуюп, сууугъандан сора сюзюп ичерге болады. Ол кесекледен ауругъанда да, адамгъа иги болады, саулай чархына кюч береди.

Бюгюнлюкде улёкъуну чайгъа къошадыла, биширип татыулу варенье этедиле.   Ташчыкъларындан сыгъылгъан жауну косметологияда хайырланадыла. Аны бетге кёп кере сюртген адам жашыракъ кёрюнеди.

Алайды да агъачха тереннге кирмей, табийгъат берген файдалы жемишни жыйып, къургъакъсытып, къыш узуну хайырланыргъа боллукъду.