Нек тёзмейле адамла бир бирлерине?

Ариу умутла, жарыкъ ниетле бла юйюр къурау хар инсаны да къадарында эм магъаналы ишледен бириди. Насып бергени бла ол инсаннга жууаплылыкъ да салады, къыйын кезиуде тёзюмлю, сабыр, жашау нёгерге жумушакъ болургъа. Баям, аны ким да ангылайды. Алай эсе да, юйюрле чачылгъаныны юсюнден арт кезиуде дайым эшитебиз. Къаллай сылтаула айырадыла адамланы бир бирден, жокъмуду къарыу алагъа бир кесекни тёзюп, андан ары бирге жашаргъа. Аны юсюнден биз айырылыуну сынагъан адамланы араларында соруу бардыргъанбыз, ол аланы энчи жашаулары бла байламлы болгъаны себепли уа  атларын тюрлендирип жазгъанбыз.

Алай бла Мариям былай эсегереди: «Бир бирни окъууда кёрген эдик, кёп да турмай жашны манга сейири болгъанын ангылайма. Сёлешип, тюбешип башлайбыз, жашаугъа къарамыбыз, сагъыш этгенибиз алгъа бирча кёрюнеди. Болсада, ол ашыгъышлы оюм эди. Бир-бир шартларын жаратмагъаныма тюшюне барама, алай жюрекге не оноу. Акъылым къой десе да, ол бир юйюр къурайыкъ дегенде, жюрегим анга тартып, ыразылыгъымы бергенме. Он жылдан артыкъны бирге жашагъан эсек да, насып а терк бошалгъан эди. Жашыртын ышанларын букъдурмай тебиреди, аз да сылтау болмай тургъанлай, хыны сёлешир, сёз берсе, анга ие болмаз. Тышында жашау юйюр жашаудан тынчыракъ кёрюнюп. Сабийлени тутар ючюн, ким да биледи, аз ахча керек тюйюлдю. Алай аланы кереклерине къараргъа сюймегенди, башха тиширыуладан а ахчасын аямагъанды, аны шарт билеме. Жууукъла, жамауат да, сабийлени эсгертип, тёзюп жашарымы излегендиле. Алай мен тиширыу ёхтемлигими малтаргъа сюймедим».

Аслан а мен неде жангылгъан эдим десегиз, юйню къайын анамдан узакъ болмай алгъанымда, дейди. Ол къаршылыкъданмы болур эди, къуру да юй жашауубузгъа къатышханлай, оноу этгенлей турургъа излегенди. Эри ишде заманда, аналары къызларына кеслерича акъыл юйретирге кюрешедиле, аны кесимде сынадым. Хау, юйюрде чыкъгъан даулашлада жангыз бир адам угъай, экеулен терсдиле. Экинчи къаугъа уа ахча бла байламлы эди. Юйюрюмю затдан керекли этмез ючюн, къарыууму аямагъанма, ач-жаланнганч бир заманда да болмагъандыла. Алай мен нёгерге сайлагъан тиширыу бек ариу жашау этерге, миллионла, миллиардла келтирими сюйгенди. Сабий ахчаны асламыракъ тёлеп башлагъанларында, арабыз бютюн бузулгъанды. Хар эсине тюшгенден юйюне, башха жууукъларына барып, алада кюнле бла туруп, артха къайтып. Алай этгени къуру да къайтарылып тура эди. Онгу болса, хар кюнден да алай айланып турлукъ эди. Мен а аны ол халин жаратмагъанма. Дагъыда ачыуландыргъан бир зат – юйюбюзде, эки отоулу фатарда, къуру да аны жууукълары жыйылып тургъанлары. Кесибиз да гитче юйюр тюйюл эдик, юч сабий да бар, бизге, къауум-къауум болуп,  дайым келип, кече къалып тургъан къонакъланы къошугъуз. Келселе уа, ыйыкъла бла туруп.   Мен ишден арып, бир кесек солуюм, ашайым, жукълайым деп юйге келсем, анда уа къуру да тыш адамла, жунчумай болмайса. 

Фатиманы уа баш иеси бла нёгерлери танышдыргъандыла.

- Сёлешиуню кёпге созмай, талай айдан юйюр къурагъанбыз. Бир бирни ангылап, ариу жашап да тебирегенбиз, сабий да туугъанды. Алай биринчи кюнден башлап кеси юйюрюбюзге оноу этерге онгубуз болмагъанды. Не гитче затны да, сабийге абери алгъандан башлап  бир-эки сагъатха тышына чыкъгъаннга дери, къайынладан соруп этерге керек эди. Сора этген жумушума, ашыма къуру да бир сылтау тапханлай, ол былай тюйюл, ол алай тюйюл деп. Битеу ауурлукъну манга салгъанларын сагъынмай окъуна къояйым. Эрим ариу айта, тёз дей, мен да анга тынгылай, бир кесекни мычыгъанма. Бу хал тюрленмезине тюшюнюп, экибиз да жаш адамла, баш туталлыкъбыз, кел энчи жашайыкъ деп да тилегенме. Алай ол бу тилегими толтуралмагъанды, андан сора даулашла, бир бирге къычырыу кеслерин сакълатмагъандыла. Кёлюмю басып, тёзерге кюрешсем да, сабийим къуруда бир бири бла тюйюшюп тургъан ата-ананы кёрюп ёсерин сюймегенме. Айырылгъаныма сокъуранмайма, алгъа къыйналгъан эсем да, бусагъатда уа тынчды, - деп белгилейди тиширыу.    

Муслимни юйюрю чачылгъаныны сылтауу уа юй бийчеси кесин тапсызыракъ жюрютгени болгъанды. Атасына тапсыз сёлешгенде, ол, таматача, анга тюз акъыл юйретирге, сабыр этерге кюрешгенди. Анга тёзалмагъанлай, ол мени бла кесин тапсыз жюрютгенди деп, болмагъанча ётюрюкле къурап, келип эрине жалыннганды. Муслим ийнанмагъанды, болсада, кел айтханынгы детекторда къайтарып кёр дегенинде уа, бийче кеси унамагъанды. «Атамы юсюнден аллай жалгъан хапар айтхан артда уа не этерик эди?.. Сора, кредитле алып, аланы уа манга тёлетирге излеп. Эр киши не кёп да ахча келтирсин, тиширыу аны жер-жерине тап жоя билмесе, ол юйюрде берекет биз заманда да боллукъ тюйюлдю. Айырылгъаныбызда да сабийлени кёргюзтмезге кюрешеди. Иш этеме деп кюрешсем, аланы сыйыраллыкъма, аны жаны артыкъ иги болумлада жашамайды», - деп жарсыйды ол.    

Салима бизни айырылгъаныбызны сылтауу недеди десегиз, таукел айталлыкъ тюйюлме, деп жууаплайды. Юйден ахча, башха мюлк къорап башлагъан эди. Ойнагъанмы этгенди  огъесе уулу затладанмы хайырланды, тиширыу билмейди. Анга эм ачыу тийгени уа жууукълары ол халисин билип букъдургъанлары болгъанды. Баям, юйюр къураса тюзелир деп ышана эдиле. Алай юйретирге, тюз жолгъа сабийни салыргъа боллукъду, уллу киши аллай затлагъа бериле эсе, ол аны сайлаууду. Алай эсе да, ол эрин тюзетирге, сагъышларын юйюр жанына бурургъа кюрешгенди. Ол а аны бютюн ачыуландыргъанды, къол кётюрмеги эди дей эди, къызынса. Болалмагъанды. Аны ючюн тиширыулагъа айтырыгъым, эрге барырдан алгъа жашны не къадар иги таныргъа кюрешигиз, ишеклик туудургъан не аз ышаннга да эс буругъуз, ол уллу жангылычдан сакъланыргъа болушурукъду, деп юйретеди.