Тереклени бутакъларын къышда да кесерге боллукъду

Кёпле бахчаларында тереклени бутакъларын кесиу бла жаз башында кюрешедиле. Ол да тюз болур: кюн жылы, жер къургъакъ, терек, битим да къыш жукъудан уянып башлагъан кезиу. Алай специалистле уа бу ишни шёндю окъуна тамамларгъа боллугъун белгилейдиле. Не бла хайырлыды ол – аны юсюнден айтайыкъ.

Къышда нек?

Ишни шёндю этиуню магъанасы бошуна тюйюлдю. Сууукълада терекле тынчайып, жукъуда турадыла, бутакълары кесилгенин артыкъ сезмейдиле. Дагъыда юслерин чапыракъ басмай, чырпылары бары да кёрюнедиле, аны себепли къайсысын кесерге боллугъу терк билинеди. Дагъыда агъач аз бузлап болса, женгилирек кесиледи, къабугъу уа жаралы болмайды.

Къачан этсе игиди?

Январьны ахырындан башлап, мартны аллына дери. Кюн чууакъ, къургъакъ болургъа, хауа уа -5 градусдан сууукъ болмазгъа керекди. Къыш бек сууукъ болгъан эсе, тереклеге тиймегиз, ишигизни хайырындан эс хатасы кёп боллукъду.

Къайсы бутакъланы кетерирге керекди?

Аланы кесип кетергенде, бу жорукъланы эсде тутугъуз:

1. Ауруулу эмда къургъакъ бутакъланы кетеригиз: аладан терекге хайыр жокъду, кеслеринден да ауруула жайылыргъа боллукъдула.
2. Терекни ич жанына ёсген чырпыланы кетеригиз: алай этсе,  хауа иги айланырыкъды, хар бутакъгъа да кюн жетерикди.
3. Былтыргъы бутакъланы къысхартыгъыз: аланы ючден бирине къысхартсагъыз, жангы бутакъла чыгъып башларыкъдыла.
4. Жаш тереклеге сакъ болугъуз: аланы бутакъларын къышны ахырында неда жаз башыны аллында кесерге керекди.

Кесерге уа къалай?

Къыпты бла быхчы бек жютю болургъа керекдиле. Кесген жер таза болса, терек аурумай къалады. Алайгъа уа жау маталлы абери жагъаргъа керекди.

Къышдан къоркъмагъан сортла

Алманы бир-бир тюрлюлери къышда ишлени иги тёзедиле: сёз ючюн, «Антоновка» эмда «Акъ налив». Башхаланы бутакъларын а, сёз ючюн «Мелба» деген жаз сортну, жаланда жаз башында къыркъыргъа керекди.

Бу да магъаналыды

• Жерни халине къарагъыз: къыш башланыргъа дери терекле суудан иги къанарча этигиз. Аны бла ала къыш сууукъланы иги чыдарыкъдыла.
• Ашыкъмагъыз: Бутакъланы кесиу – усталыкъды. Терекге хата салмазча,  аланы сагъыш этип кесигиз.
• Кюннге эс буругъуз: сууукъ кюнле болурун сакълай эсегиз, ишни жылы кезиуге къоюгъуз.

Алай бла тереклени бутакъларын къышда кесип къутулсагъыз, бахча жангы кезиуге заманында хазыр боллукъду. Бизни республикада да аны кёпле биледиле, ол себепден ишни шёндюден окъуна къолгъа алгъандыла.