Бир бирни сюе, сыйлай билиудю эм магъаналы бу дунияда»

Шёндю къырал керти диннге берилгенлеге бир тюрлю чырмау этмейди. Алай бу огъурлу ишни ызындан кёп юйюрледе бир бирни ангыламаулукъ, гурушхалыкъ эсленеди. Нек? Ата-анала совет жыллада, ол заманны идеологиясында ёсгендиле. Сабийлери уа - динлеге, ийнаннган адамлагъа жол ачылгъан кезиуде.

Белгилисича, таматаланы бла балаланы араларында  бир бирни толу  ангылау бир заманда да болмагъанды. Хар тёлюню кесини энчи къадары аны бла бирге дуниягъа, жашаугъа энчи къарамы.  Абаданланы бла жашланы жоллары башхаракъды. Алай аланы байламлыкълары юзюлсе уа, хар зат да оюллукъду, тозурарыкъды.

Жарсыугъа, шёндю террактланы асламысын дин бла байларгъа кюрешгенле кёпдюле. Аны  эшитген ата-анала сабийлери намаз этип  башласала,  къоркъадыла. Яникой элни иймамы Элеккуланы Хасан айтханнга кёре, бир-бирле жашларыны неда къызларыны намазлыкъларын кюйдюредиле. Жашын кеси бла столгъа олтуртуп, аракъы ичиртгенле да болгъандыла. Сабийни жанына къоркъгъан, элгеннген адам не зат да этерикди, баласын къорууларгъа кюрешип… Бизни республикада, битеу дунияда  да болгъан ишледен сора ол жарлы ата-аналагъа ким таш атар?..

Муслийманланы дин управлениясыны башчысыны болушлукъчусу Анджела Амшукова айтханнга кёре, къызлары хиджап кийселе, кёпле ыразы болмайдыла: телевизорда шахидкаланы кёргенлеринден сора ала динден къоркъгъан этедиле. «Алай ийнаннган адам бек алгъа башхаланы сюйген, алагъа хурмет этген, игилик излеген, таза ниетли инсанды,-дейди Амшукова. –Ата-анала уа  дин сабийлерин жамауатдан айырлыкъ сунадыла.

Ачыкъ айтыргъа керекди: бир-бир интернет ресурсла кертиси бла да  жаш адамланы тюз жолдан тайдырадыла. Сабийни къылыгъында тюрлениуле эслегенлей, таматала, мычымай, уялмай, бизге айтыргъа керекдиле.

Абаданланы асламысында дин жаны бла билимлери болмагъаны себепли  балалары бла тап сёлешалмайдыла. Биз алагъа болушаллыкъбыз. Манга  бир ненча кере анала келгендиле. Андан сора школда окъугъан къызлары бла тынгылы ишлегенбиз. Шукур, бусагъатда ала вузлада жетишимли окъуйдула».

Хау, бюгюнлюкде жаш адамланы диннге сейирлери уллуду, алай ала ышаннгылы, билимли адамдан угъай, Интернетде излейдиле сорууларына  жууапла. Анда уа ёлюмге жиберирге, отха тюртюрге хазырла кёпдюле.

Бир-бир юйюрледе ийнаннган жашла, къызла ата-аналарын сиз намаз нек этмейсиз, деп къыйнап башлайдыла. Алай,  Элекку улу айтханнга кёре, адамны  ийманнга жюреги ачылыргъа керекди. Абаданланы жокъду эркинликлери сабийлерине намаз этерге  буюрургъа, балала да эркин тюйюлдюле таматалагъа оноу этерге. Ол хар кимни кесини энчи ишиди. Сёзсюз, дин жаны бла билимни жайгъан уллу сууапды. Жаланда Ахматланы Назир хажини телевиденияда бериулерини хайырындан къаллай бир адам диннге, ийманнга келгенди.  Кеслерини ыразылыкълары бла.

«Жарсыугъа, бир-бир жаш адамла иймансыз ата-аналарына иги болмайдыла. Ол терсди. Мухаммат файгъамбарны (Аллахны саламы анга болсун) жууукъ тенги Абу-Бакрны къызы муслийман динни тутханды. Бир жол анга къарт анасы къонакъгъа келгенди, ол а мажюсю болгъанды. Къыз,  Мухаммат файгъамбаргъа  барып: «Мажюсю анама къалай  къараргъа  керекме?»-деп соргъанды. Ол: «Сый, хурмет эт, ол сени анангды»,-деп жууаплагъанды. Бу сёзлени унутургъа  жарамайды»,-деп эсгертеди ушагъыбызда Анджела Амшукова.

Атмырзаланы Тахир хажи уа: «Бир жол манга бир адам келип: «Юйюм къыйынлыкъдан толуду, сабийлерибиз, кесибиз да къуру ауруп турабыз»,-дейди. Анасын не заманда кёре баргъанын сорама да, ол а: «Он жыл болады аны жокъламагъанлы»,-дейди. Мен анга хар ыйыкъдан аны бла тюбеширге, кюн сайын  а телефон бла селешип саулугъун сураргъа буюрама. Бир ауукъ замандан ол: «Сау бол, жашауубуз тюрленди, юйюме къууат да  къайтды»,-деген  эди. Атасына-анасына хурмет этмегенни турмушу аламат къураллыкъ тюйюлдю»,-дегенди.

«Жди меня» деген  бериуде сабийликлеринде атылгъанла ичгичи аталарын-аналарын излеп тапханларындан сора къаллай насыплыла болгъанларына сейир этесе. Бардыла дунияда ийманлары, адамлыкълары,  сюймекликлери болгъан инсанла…

Къатындагъыланы кёрюп болмагъан, алада жаланда аманны кёрген, ауузундан эриши сёзден сора башха зат чыкъмагъан, кир ниетли адам иймансызды, кюн сайын намаз этсе да. Таулуланы алгъын аппаларын-ынналары эсгерсек, ала къаллай огъурлула эдиле. Кимге  да ариу сёз тапхан, аманны-игини да жашаугъа тийишдире билген, къуруда алгъышла айтхан нюрлю акъсакъалларыбыз.

Ма ала эдиле диннге кертичиле. Бюгюнлюкде уа мурдарлыкъдан артха турмагъанла ийманлылабыз деп сюеледиле. Ол жалгъан сёздю, ётюрюкдю. Жамауатха, эллилеге, ата-анагъа, битеу дуниягъа да сюймекликди  ийманны баш шарты.

Жарсыугъа, бир-бир таулу юйюрледе сюймеклик таркъая барады. Юй бийчелери бла айырылгъандан  сора кёп атала жылла бла сабийлерин кёрмейдиле, билмейдиле. Айырылыу къан къаршылыкъны, ол борчну жокъ этмейди, ата-аталай, сабий а сабийлей къалады.

Башында айтылгъан затла жюрек такъырлыкъдан бла билимсизликден чыгъадыла. Къаллай дунияды биз жашагъан кезиу - ата – ана баланы жюрегине сыйынмагъан, анга  да ата жюрекде жер табылмагъан?.. Къуранда «окъу» деп  жазылыпды. Буруннгудан келген сыйлы адет-тёрелерибизни, шёндюгю  дунияда билимни да алыргъа  борчлубуз биз.