Къышда агъач жаныуарлагъа хата болмазча

Минги тауда къышда къарны къалынлыгъы жарым метрге дери жетеди, анга кёре уа жаныуарла ашсыз къаладыла. Миллет паркны егерьлери кюн сайын алагъа аш бла хант туз саладыла. Аланы сейир, жууаплы да ишлерини юсюнден бизге журналист Дадуланы Тахир билдиргенди.

- Дайым да хазырлыкъда тургъан егерьни къаты бла хазна къайсы браконьер озалыр, дейди ол. - Алай сууукълада жаныуарлагъа, сёз ючюн, къабанлагъа, къоркъуу жангызда аладан келмейди, ала къарны тюбюнде хансны отлаялмайдыла. Жугъутурла бла къашха эчкиле ач болмасала да, алагъа бек керекли тузну уа табалмайдыла.

Жол жанында жаныуарлагъа аш салырча орунла бардыла, биринчилери отуз жыл мындан алгъа орнатылгъандыла. Былайгъа асламысында жугъутурла, эчкиле келедиле, аны бир отуз жыл мыдан алгъа салгъанбыз, деп билдиреди «Приэльбрусье» миллет паркны баш къырал инспектору Узейланы Юсюп. Эсеплеге кёре мында къашха эчкилени саны беш жюзге, жугъутурланы саны уа тёрт мингнге жетеди, алай ол тарихле ёсген да болурла, къышхы тергеуле алыкъа белгили тюйюлдюле.

Адыл сууда уа къабанлагъа ашарча жерле бардыла. Аланы тюнене толтуруп кетгендиле, болсада  бюгюннге зат къалмагъанды - къарда ызлары эсленедиле. Къабанла кезиу-кезиу ашайдыла: алгъа абаданлары, ызы бла гитчелери. Былтыр къабанланы саны тёрт жюз болгъан эсе, быйыл алты жюзге жетгенди. Тенглешдирип айтханда, республиканы битеу башха жерлеринде ала тёрт жюз бла элли боладыла. Алагъа ашаргъа арпа бла нартюх салынады, жаныуарла уа былайгъа тюшден сора сагъат тёртледе-бешледе келедиле. Туда уа эчкиле отлай турадыла, алагъа къаршы бараллыкъ тюйюлсе, асыры бийикдедиле, арада да уа дагъыда суу. Ала адамладан къоркъмайдыла, кеслерин юй жаныуарлача жюрютедиле.

Паркда онеки леопард да барды, инспекторла айтханларыча, ала тоюпдула, адамлагъа чапмайдыла, туристле аланы телефонларына окъуна алдыргъандыла. Жантуугъанны этеклеринде уа жугъутурла отлаучудула. Бюгюн ала кёрюнмейдиле, баям, бийигирек жерлеге кетгендиле.    

Миллет парк жюз минг гектар жерни алады, инспекторла анда къудуретге сакъдыла, аланы хайырындан паркда къаллай жаныуарла жашагъанларын, аланы саны  да эсепленнгенлей турадыла. Юлгюге, Османланы Аслан бу усталыкъда онбеш жылны ишлейди, Къазахстанда туугъанды, токъсанынчы жыллада туугъан жерине къайтханды. «Агъач жаныуарланы сюймегенни егерьге санаргъа жарамайды, бу ишни жюрек талпыныу бла тамамларгъа керекди. Туугъан жерибиз ариуду, табийгъаты сейирликди, жаныуарла уа бютюн кёп болсала, сюеме», - дейди ол.