Хычыуун, аны бла бирге уа къоркъуулу жаныуар

Бахчаларында кирпи жашагъаны уллуну, гитчени да къууандырады. Асыу тюрсюнлю жаныуар, чычханны, жилянны, гургунну, макъаны да ашайды. Ол бир жолгъа ауурлугъуну ючден бирин ашагъанын эсге алсакъ, заранлыладан иги кесегин къуруталлыкъды. Ауурлугъу бир килограммгъа жетмеген жаныуарчыкъ, къарынына мадар излеп, юч километрни къыдырады. Къачаргъа тюшсе уа, юч метрни бир секундха ётеди.

Болсада кирпини хайыры бла бирге хатасы да жетерге боллукъду. Алагъа чыртда тиерге жарамагъанын кёпле билмейдиле. Ол  къутургъан ауруу жайгъан жаныуаргъа саналады. Аны себепли адам, кесин бир тюрлю хатадан сакълар ючюн, андан узагъыракъ турса игиди. Сёз ючюн, аны кюндюз кёрсегиз, бютюн сакъ болугъуз. Нек дегенде ала уугъа жаланда кече чыкъгъан жаныуарладыла. Жукъламай айлана эсе уа, тынчайыргъа къоймагъан бир  заты барды. 

Алимле айтханларыча, аны юсюнде 5-6 минг ийне ёседи. Аладан жара алгъан адам лептоспироздан аурургъа боллукъду. Ол бауурну, бюйрекни эм нерва системаны да бузады. Бирде ауруу кесин талай айдан билдиреди.

Кирпини эт ашарча, тишлери эм узун тырнакълары  бардыла. Ол къапса, туляремия, энцефалит, сальмонеллёз дегенча жукъгъан ауруула тиерге боллукъдула. Аланы киринден да кёп жукъгъан ауруу эм къуртла жайылыучудула.

Дагъыда жаныуарны ийнелеринде иги кесек губу жашайды. Кирпиле бийик хансда баргъан заманларында аланы таракъча жыйып барадыла. Къуртла аны терисине ёталмасала да, тап тюшсе, башха жаныуарлагъа эм адамлагъа кёчедиле. Сёз ючюн, хансны юсюнде неда башха бир жерде къалсала, къан ичерге мадар излерикдиле. Жай кюнледе сабийле бахчада жалан бутлай айланнган заманда ол уллу къоркъуу салады. 

Поделиться: