Илму

Къабарты-Малкъар къырал университетни алимлери медицина имплантатлагъа жараулу темирча  къаты  полимерле жарашдырадыла. Ала  титандан эки кереге женгилдиле эм бек  иссилеге, сууукълагъа да  тёзюмлюдюле. Ол санда сууда батмайдыла эм отда да кюймейдиле.

РАН-ны Къабарты-Малкъарда илму арасыны алимлери «Акъыллы сабан» деген жангы амал къурагъанды. Айтханларына кёре, ол эллилеге нартюх ёсдюрюрге себеплик этерик затды, кеси да сабанланы тинтгенде эмда болгъан кемчиликлени ачыкълагъанда шёндюгю цифралы амалланы хайырланады.

Химия илмуланы кандидаты, КъМКъУ-ну «Прогрессив материалла  эмда аддитив технологияла» арасыны полимерлени синтезлери бла байламлы бёлюмюню тамата илму къуллукъчусу Байкъазыланы Артур алимлик жолунда бардыргъан тинтиуле бюгюнлюкде  бу жаны бла кюрешген кёплеге сейирдиле. Ол илмуда бу бёлюмню айныууна этген къошумчулугъу ючюн 2024 жылда КъМР-ни Башчысыны  премиясына тийишли болгъанды.

Филология илмуланы докторлары Мусукланы Борисге бла Борис Бижоевха «Къарачай-Черкесни илмусуну сыйлы къуллукъчусу» деген даражалы ат берилгенди. Ол саугъалары бла алимлени Черкесскде КъЧР-ни Башчысы Темрезланы Рашид алгъышлагъанды.

Кёп болмай Къабарты-Малкъар къырал университет бла «Радий» илму производство предприятие эм Агропромышленный комплекс бла байламлы продукцияны къоркъуусузлугъу  бла  качествосун тинтген федерал араны (ЦОК АПК) бёлюмю   бирге илму-сынам   консорциум къураргъа келишгендиле.

Гергъокъаланы Джамиля филология илмуланы кандидатыды. Бюгюнлюкде КъМКъАУ-ну тыш къыраллы тиллени усталыкъ халда окъутууну педагогикасы эмда психологиясы кафедрасыны доцентиди. Эки уллу монографияны, студентлеге юч окъуу китапны, къыркъ чакълы магъаналы илму статьяланы да авторуду.

РФ-ни бийик профессионал билим бериуюню ишчиси Текуланы Мусса жаш тёлюню эм алгъа малкъар, ызы бла орус тиллени жашырынлыкъларына, энчиликлерине да юйретип келгенли энди 65 жылгъа жууукълашханды. Биз, аны къолунда окъугъанла, устазыбызны усталыкъ даражасы, жумушакъ къылыгъы ючюн хурметлейбиз эмда багъалайбыз.

Къабарты-Малкъар къырал университетни алимлери медицина имплантатлагъа жараулу темирча  къаты  полимерле жарашдырадыла. Ала  титандан эки кереге женгилдиле эм бек  иссилеге, сууукълагъа да  тёзюмлюдю. 

Прикладной космонавтиканы, космогонияны эм молекулалы биологияны мурдорун салгъан, белгили совет эм россейли айтхылыкъ алим, физика-математика илмуланы доктору, РАН-ны академиги, Ленин эм Демидов атлы премияланы лауреаты, Ленинни орденини кавалери Энейланы Магометни жашы Тимургъа бюгюн 100 жыл толлукъ эди. Малкъар халкъны айтхылыкъ келечисини  битеудуния космонавтиканы айныууна этген къошумчулугъун ачыкълагъан статьяны бизге СССР-ни, РФ-ни эм КъМР-ни къырал саугъаларыны лауреаты, РФ-ни бла КъЧР-ни илмуларыны сыйлы къуллукъчусу, РАЕН-ни академиги, профессор Абшаланы Магомет жибергенди.

Белгили алим, жамауат эм илму къуллукъчу, РФ-ни илмусуну сыйлы къуллукъчусу, Россей илмуланы академиясыны Къабарты-Малкъар илму арасыны къурагъан, техника илмуланы доктору, профессор Пётр Ивановну битеусоюз, ызы бла уа битеудуния белгилилиги кибернетикада бла математикада «Къыйын системаланы алгебралы моделированиясы» деген жангы илму ызны, илму школну къурагъаны эм ол жарашдыргъан ата журтлу техника телекоммуникация эм программа амалланы мурдорларында СССР-де биринчи болуп къуралгъан автоматизация халлы интерактив регион управление системала (АСУ) бла байламлы болгъанды.  Аллай регион АСУ-ланы къурау, ала уа кеслерини заманларындан кёп алгъа баргъанла эдиле, бюгюнлюкде да Россей Федерацияда изленнгенлей турадыла. Хурметли тенгини юсюнден бу материалны бизге филология илмуланы доктору Улакъланы Махти жазып жибергенди.