Маданият

Бизни ёхтемлендирген, халкъ сыйын энчи кёрген Зумакъулланы Танзиляны, КъМР-ни, КъЧР-ни да халкъ поэтини, РФ-ни М. Горький атлы Къырал саугъасыны, Чуваш Республиканы Эмине атлы миллет саугъасыны лауреатыны

Абдул-Керим аман жашамайды. Башындан жауун жаумайды. Жашы биргесинеди, пенсиясын келтиредиле ай сайын. Аны да сакъларгъа тюшмейди. Да неге сакъларыкъды, къоратхан окъуна эталмайды толусунлай сора – кереклисин тапдырыучу келини бир жанына сал деп къояды.

Бусагъатда Россейде патриот ниетде юйретиуге аслам эс бурулады эм аны тынгылы бардырыр ючюн кёп амалла хайырланыладыла. Аладан бири музей ишни  къурауду.

Къайсы тилни алсанг да, аны кесини заман бла байламлы эски, жангы тарыхы болады. Ол бусагъатда хайырланнган, хайырланмагъан сёзлеге бёлюнеди. Ёмюр жолларында жашау болумла тюрлене баргъанлары сайын, аланы айтдыргъан затлача, бир-бир сёзле унутуладыла, башхалары киредиле тилибизге. Алай айныйды къайсы тил да. 

Бу гитче элчикде христианлыла, муслийманла да жарашып жашайдыла. Килиса, межгит да бар. Ёлгеннге бирден жиляйдыла, къууанчда да бирча жарыйдыла. Алай болмай да къалай, бир бирни юсюнден билмегенлери жокъду сора.

Байзуллаланы Джамиля  Быллымда туугъанды, ёсгенди, мектепни да мында алтын майдалгъа тауусханды. Бийик билимни алыргъа Къабарты-Малкъар къырал университетни Химия факультетине киргенди, «химиядан устаз» деген усталыкъны алып чыкъгъанды. Анасыны ызы бла бара, урунуу жолун туугъан элини мектебинде башлагъанды, алай анда кёп ишлемегенди. Элни ол кезиуде башчысы Ёзденланы Масхутну жашы Хасан аны Быллымны Культура юйюню директору болургъа чакъыргъанды. Алай бла ол Быллымны Маданият юйюне башчылыкъ этеди.

Тынч жашамагъанды Нафисат. Да, аны заманында ким тынч жашагъанды? Алай а неге да тёзерге кюрешгенди. Бусагъатдагъыла былай женгил, тёзюмсюз болгъанларына сейир этеди ол. Айтама десе уа… Кимге айталлыкъды, кесини къызы, биринчи сюймеклигиме тюбегенме деп, эки сабийин да баш иесине атып, хапар билдирмей турса?

Кёп ахшы адамлары, фахмулары болгъанды, насыпха, малкъар халкъны. Биз да аланы атларын сагъыннганлай, жашау эм чыгъармачылыкъ жолларын эсгергенлей турабыз. Ол дайым керекли, магъаналы да ишди деп да базынып айтырчады.

Автобус а, тюзледен ётюп, тау ауушха кирди. Аны эки жанындагъы бийик тауланы, къалын агъачланы ариулукъларына да эс бурмай, ол эки тиширыу хапарларын къыздырадан-къыздыра барадыла. Бираздан Фаризатны къатына олтургъан тиширыу да баш иесин эсине тюшюрдю. Алай ол да аны юсюнден ариу сёз айтып къыйналмады. Хапарда айтылгъаннга кёре, ала да бир къауум жылдан бери айырылыпдыла. Эки тиширыуну хапарлары бошалгъандан сора, автобусну шошлукъ бийледи. Аланы айтханларын эшитгенле, баям, хар бири да бирер сагъыш эте болур эдиле. Юйюрню чачаргъа уа жангыз бир сёз да жетеди, деген акъыл мени башыма да келди.

Эрттенликде вокзалгъа келип, автобусха минип, элге кетер заманыбызны сакълайма. Мени ызымдан кирген экеулен, эр киши бла тиширыу, жашаулу адамла, мени аллымда жерлеге олтурдула. Тиширыу жол нёгерин алгъа жиберди да, ол олтургъандан сора, жан-жанына да къарап, аны къатына чёкдю.