Маданият

Желле жалай, жауунла да жууа чукуюн, аламы берген болурла ташха бу тюрлю сыфатны, огъесе эртте, бурун заманлада, аллай мазаллы адамламы жашагъандыла, быллай уллу ташны ишлеп, жонуп келтирип, тау башына орнаталгъан. Къалай-алай эсе да, Малкъар ауузларындан биринде, черекни онг жанында, бийик тау башында, уллу таш барды.

Журналистни жоллары кёп сейир адамла бла тюбешдиредиле. Аны ючюн сюеме мен бу усталыкъны. Мени да аллай тюбешиулерим кёп болгъандыла. Кертиди, бирле эсингде къаладыла, бирле уа – угъай.   Белгили россейли актёр эмда жырчы Александр Дьяченко бла тюбешиуюм, ушакъ этгеним да аллай унутмазлыкъ кезиулеримден бири болгъанды. 

Белгилисича, малкъар  халкъны къадры тынчладан болмагъанды. Алай къайсы болумлада да ол адамлыгъын, иш кёллюлюгюн, талпыныуун, жашаугъа сейирин бир заманда да тас этмегенди. Сейир тюйюлмюдю, журтларына къайтханлы бир ненча ай болгъан халкъ 1957 жылны 5 майында миллет газетни биринчи номерин чыгъаргъаны.

Ол жыллада аны баш редактору Кациланы Хабу болгъанды.  Коллективинде да  керти да тийишли адамла ишлегендиле. Аланы араларында  Макытланы Сафар, Тёппеланы Алим, Маммеланы Ибрагим, Токумаланы Жагъафар, Гайыланы Махти, Малкъондуланы Хамит, Зокаланы Зейтун, Махийланы Шаухал эм башхала. Сёзсюз, онючжыллыкъ тынгылаудан сора адамланы айтыр затлары уа бар эди.

Хар адамны жашау жолу энчиди. Бирде бек тюнгюлген кезиуде хар зат да тюрленип къалыргъа болады. Насыпны келир чагъын бир инсан да билмейди. Бюгюн бизни газет окъуучубузну керти хапарын басмалайбыз.

Бюгюн да, хар замандача, акъсакъал танг аласы бла тенг турду, арбазгъа чыкъды, нюрюн тёге тургъан кюннге къарады. Эки къолун анга узатды да, жюреги жылынды. Сора узакъ аламгъа кёз къарамын бурду да, дунияны жаратхан, кёп жылладан бери кюнню жарыгъын анга кёргюзтюп  тургъан, сыйлы Аллахха баш уруп, шукур, ыспас этди, махтау  берди.

Россей адабиятда бек белгили поэтледен бири Анна Ахматова туугъанлы бу кюнледе 130 жыл болады.

Мен, Мокъаланы Магометни кесин таныгъынчы, назмулары бла шагъырей болгъанма. Аланы терен магъаналарына, тилибизни байлыгъына, аны жыр макъамлы, ариу болгъанына да аланы окъугъандан сора эс буруп тебирегенме. 

-Бу юйден чыгъып кет! Атамдан къалгъан экиотоулу фатарым болуп тургъанлай, мени къызым юйюрю бла, ахча тёлеп, биреуню бир отоууна сугъулуп турады. Сени мында ийненг да жокъду, эшитемисе? Ким эдинг сен мени атама? Ол сени юй бийчесине санагъан эсе, паспортларыгъызда штамп нек жокъду?

Архитектор, поэт, жырчы, суратчы, огъурлу инсан, жашаугъа ачыкъ кёзден къарагъан керти шуёхум Сарбашланы Азнорну юсюнден дагъыда кёп ариу сёз айтыргъа боллукъ эдим. Алай жюрегине сау дунияны сыйындыргъан Аллахдан берилген фахму десем, былайда тамам сунама.

Россейни белгили назмучусу Александр Сергеевич Пушкин туугъанлы быйыл 220 жыл болады. Арада ёмюрле кетгенликге, бюгюн да  аны чыгъармаларын жерни къалайында да окъуйдула.  Ол ала бла къуру кесин угъай, саулай орус халкъны да ёлюмсюз этгенди.