Кесини къарыуу бла тогъай жолланы табаргъа кюрешмей

Таулуланы араларында, ауанада тургъанча, алгъа чыкъмай, менсинмей, кеслерини ишлерин къаугъасыз, сабыр, тынгылы  бардыргъанла кёпдюле. Улбашланы Азнорну уланы Сахадин аладан бириди. Ол алтмыш беш жыл мындан алгъа Къазахстанны Талды-Курган областыны Къаратал районуну Сталинни атын жюрютген колхозунда туугъанды. Бешжыллыкъ жашчыкълай ата-баба журтуна къайтып, Къашхатауда ёсгенди, окъугъанды, жашайды. Аны урунуу жолу бюгюн кёплеге юлгю болгъаны сёзсюздю.
Малкъар халкъны ийнагъы жырчы Азнорну бла Кючмезланы Гитчени къызы Ариуканы юйюрлерине биринчи сабий къууанчын келтиргенлери да Сахадин. Мухадин бла Светлана уа аны ызындан туугъандыла. Аны атасы бла анасы кёчгюнчюлюкде болгъандыла бир юйюрлю. Биринчи заманны ачысы, сындырыуу, учуз этиую кетгенден сора малкъарлы тойла анда да баргъандыла, жырла  айтыла, къобуз тартыула эшитиле.
Ол жарыкъ, къонакъны сюйген ата-ананы къолларында не жумушну да этерге хазыр Сахадин музыканы сюйюп ёсгени сейир тюйюлдю. Ол окъуй тургъанлай, искусстволаны школунда къобуз, гитара согъаргъа да юйреннгенди. Болсада  юрист болургъа сюе эди – тюз адамланы къорууларгъа, терслени жууапха тартыргъа. Ол вузгъа кирир ючюн а, эки жыл урунуу стажынг болургъа керек эди.
Аны сакълай турмай, артда кесим Ростовда сюйген жерге кёчерме деп, школну бошагъанлай, Сахадин Къабарты-Малкъар къырал университетни тарых бёлюмюне алыннганды. Алай  умут – тау башда дейдиле. Ол излегенча болмады.
Урунуу жолун Тырныаууз шахарны профессионал-техника училищесинде директорну орунбасары болуп башлагъанды. Анда бир бёлек заман ишлегенден сора аны Совет (Черек) районну билим бериу бёлюмюне чакъырадыла. Бир кесекден а «Космос» кинотеатрны директору этип саладыла. Ол анда 1981 жылгъа дери уруннганды. Культура ишни сюйген, билген да жашны аллай уллу къуллукъгъа салгъанла сокъуранмагъан эдиле.
Болсада эрттеги умуту кесин билдире кетип, тынчайтмай, ол республиканы ич ишлеринде къуллукъ этерге сюйюп, ары кетеди. Улбаш улун уголовный розыскны инспектору этип, Тырныаууз шахаргъа жибередиле. Бир кесекден не жумушну да изленнгенича тынгылы тамамлагъанны анда таматаны экинчиси, ызы бла спецкомендатураны башчысы этедиле.
Ол заманда таулу жашха отуз жыл да болмай эди, къыйын эди иши. Тутмакъла бла ишлеген не заманда да къоркъуулуду. Бютюнда сени къолунгда бир кере угъай, къайтып-къайтып тутулгъанла болсала.  Ол чакъда керекдиле санга жигитлик, таукеллик, билим, профессионал усталыкъ да.
Сахадин анга берилген борчланы къалай толтургъанын билген къыйын тюйюлдю -  нёгерлерини, тутулгъанланы да  ичлеринде аны намысы бек бийикде жюрюгенди. Ол затны аны таныгъанла бюгюн да эсгередиле. Анда куреше тургъанлай, Ич ишлени министерствосуну академиясында окъуп, экинчи бийик билим алгъанды.
Совет идеология кетип, Къабарты-Малкъарда, саулай къыралда да къыйын кезиуле башланнганда, Улбаш улу1991 жылда  Нальчикге, юйюрю болгъан жерге, кёчюп, ич ишлени бёлюмюне  следователь болуп киреди. Анда жыл чакълы да ётгюнчю, аны ич ишлени министрини буйругъу бла, милицияны таматасы этип, Элбрус районнга кёчюредиле. Ол къуллукъда жаш беш жыл ишлегенди. Аны адамлыгъыны юсюнден хапарла уа тохтамайдыла. Къуллукъ, ахча, байлыкъ дегенча, кёпле алданнган затланы излемей, тюзлюкню жолунда баргъанына кёп затла шагъатлыкъ этедиле.
1996 жылда аны Нальчикге кёчюрюп,  законсуз наркотикле жюрютгенлеге къажау кюрешген бёлюмде таматаны орунбасарыны къуллугъуна саладыла. Кёп да бармай  ол бёлюмге башчылыкъ этип башлайды. Анда бир къауум заман кюрешгенден сора,  участковый милиционерлени бла сабийлени юсю бла ишлеген подразделенияны таматасыны экинчиси этедиле.
Сахадин солуугъа полковник чыны бла кетгенди. Россейни бла бизни республиканы Ич ишлерини министерстволары аны къыркъдан артыкъ кере махтау къагъытла, майдалла бла саугъалагъандыла. Ол бусагъатда Черек районну администрациясында ишлейди.
Бир тюрлю махтаугъа тийишли эр кишини къатында аны ол даражагъа чыгъаргъан тиширыу турады дейдиле. Ол оюмну тюзлюгюн Улбаш улуну юйдегисини юлгюсюнде кёрюрге боллукъду. Сахадинни эки къызыны анасы Чеченланы Къанаматны къызы Маринаны республикада, андан тышында да таныйдыла. Ол врачды. Кёп жылланы  заманлары жетмей туугъан къагъанакъланы саулукъларына къарагъанды. 1966 жылдан 2005 жылгъа дери Къабарты-Малкъарда Саулукъ сакълау министерствода ишлегенди. Анда сабийликни, аналыкъны къоруулагъан бёлюмню таматасы, министрни орунбасары да болуп тургъанды.
Маринаны болушлугъу жетген сабийлени саны жюзле бла саналады. Аны иги ишлеринден бири – ол биринчи болуп, Москваны иги клиникаларындан жюреклеге къарагъан сабий хирургланы бери чакъырып, аллай болушлукъ керекли болгъанлагъа  мында операцияла этдирип башлагъанды, бизни больницалагъа керекли аппаратураланы да табаргъа себеплик этгенди.
Сахадин бла Марина бирге къыркъ жыл чакълы жашайдыла, эки къыз ёсдюргендиле.  Тамата  Марианна врачды.  Заманындан алгъа туугъан сабийлеге къарагъан арада ишлейди. Милана уа «Медиа-КБР»  учрежденияда  экономистди. Улбашланы жашауларын жарытханла уа аланы тёрт туудукъларыдыла. Бу юйюрде тёлюден-тёлюге ёте келген жандауурлукъ, халаллыкъ, жарыкълыкъ, насып жашайдыла. Алай болуп турсун!

 

 

Мусукаланы Сакинат.

Свежие номера газет Заман


11.12.2017
08.12.2017
07.12.2017
06.12.2017