Уу адамлыкъ ышанланы тас этдиреди

Наркотикле, ичги, адамны башын хайран этген башха затла да битеу аманлыкъланы, кир, къужур ишлени башламчыларыдыла. Жарсыугъа, бу уу бизни миллетге да жетип, жаш адамларыбызны бузгъанды, алагъа миллетде, халкъда бир заманда да болмагъан сылыкъ ишлени этдиргенди. Уудан эсиргенле къол тюплерине тюшгенлеге зорлукъ сынатадыла, этгенлерин-къалгъанларын билмей, кеслерини, жууукъларыны жашауларын бузадыла. 

Эсепге алыннган дарман

Дарманланы   саулукъгъа багъаргъа угъай, кеф болур ючюн хайырланнганла, жарсыугъа, кёпден-кёп болуп барадыла. Сёз ючюн, аллай дарманладан бири, атын сагъынмай къояйыкъ, керек болгъан саусузла эки жюзге да жетмейдиле. Да сора аптекалада ишлегенле, предпринимательле адамлагъа керек болмагъан дарманны келтирип, кеслерине къоранчмы этедиле? Не хазна!

Бу дарман адамны саулугъуна къаллай заран салады, аны ичген, андан эсирген кесин, жууукъларын да нек танымай башлайды? Врачла айтханларыча, анга адам терк окъуна юйренип, ансыз болалмай къалады. Биринчиден, ол эпилепсиягъа къажау дарманча чыгъарылгъанды, алай анга артыкъ бек жарамагъаны ачыкъланнганды. Аны мардасындан кёп ичгенни уа башы хайран болады, къуруда жукъусу келеди, тынчлыкъ тапмайды, ачыуланнганлай турады, жашаудан тюнгюледи. Андан сора да, адамны кёзлери аман кёрюп башлайдыла, жюрюшю тюрленеди.

Врачла айтханларыча, дармандан эсирген адам кесини халине, этген ишлерине да тюз багъа бералмайды, ол не этгенин-къалгъанын ангыламайды. Аллайла кюйсюз, огъурсуз боладыла.   Бюгюнлюкде къыралда болгъан законлагъа кёре наркоманнга ол кеси ыразылыкъ бермесе, зор бла багъаргъа жарамайды. Жууукълары, ахлулары адамларын сау этерге сюйселе да, ол кеси унамаса, врачла жукъ да эталмайдыла.  

Ичги – кир ишлени анасы

Исламда адамны башын хайран этген, аны санына заран салгъан затлагъа жууукълашыргъа жарамайды.  КъМР-ни къадийи Мисирланы Хызыр хажи бизге айтханыча, Къуранда, Мухаммат файгъамбарны, Аллахны саламы анга болсун, хадислеринде да ичги, адамны башын хайран этген затланы барысы да харам болгъанлары тохташдырылады. «Кёбюнде эсиртгенни бир тамычысы да харамды, деп айтылады хадиследе. Алай бла бир тюрлю ичги затны да хайырланыргъа жарамайды. Бюгюн а ала кёп тюрлюдюле: сыра, аракъы, чагъыр, башхалары да. Аланы хар бирини эсиртген кючлери башхадыла, алай ол тергелмейди, ала барысы да харамдыла. Аллах барыбызны да бу аманлыкъ ишледен кери этсин, ол жолда болгъанланы да тюзетсин», - дейди ол.

Къадий наркотикле ичгиден да аман болгъанларын чертеди. Дарманланы наркотикнича ичиу, уулу затланы ийисгеу, аланы уколча салыу, тютюнча тартыу – ала да барысы да бирча харам затладыла. «Къуранда адамны башын хайран этген зат битеу кир ишлени анасыды, деп айтылады», - деп къошханды дин къуллукъчу.

Сёзлерине шагъатха уа Мисир улу быллай юлгю келтиргенди. «Бу бизни ата-бабаларыбыздан келген таурухду, - дейди ол. -  Бир жашха не адамны ёлтюр, неда зыйна эт, неда аракъы ич, деп юсюне сюелгендиле. Ол мурдар къалай болайым, зыйна да къалай этейим, андан эсе аракъы ичейим да, жанымы къутхарайым, деп сагъыш этеди. Жаш, кеф болуп, башы кетип, адам да ёлтюргенди, зийна да этгенди. Ма ол магъанада айтылады адамны башын хайран этген, эсиртген, сезимин тюрлендирген затла битеу кир ишлени да анасыды деп».

Башларын ичгиден алмай, аракъы ючюн урларгъа, мурдарлыкъ этерге да угъай демегенле шёндю бизни миллетни бек уллу жарсыуларыдыла, деп чертгенди Мисирланы Хызыр. «Юсюн-башын да кир этип, хуна тюбюнде аууп айланнгандан эриши зат болурму? Бирле мен эсирмейме, адамгъа хата этмейме, бир азчыкъ уртлайма, деп да тохтайдыла. Алай ол кесине сылтаула излейди. Башында айтханымча, кёплюкде адамны эсиртгенни бир тамычысы да харамды», - дейди Хызыр хажи.

Наркотикле, ичги миллетибизни бузуп барадыла. Аны алайлыгъына даулашырыкъла да болмазла. Алай жаш адамла аланы аманлыкъларын кеслери ангыламасала, профилактика, ангылатыу ушакъла болушурламы? Дагъыда бу уулу затла эллерибизде, шахарлада да кенг жайылгъан эселе, сора он, жыйырма жылдан бизни миллет къаллай халгъа жетер

Тикаланы Фатима.
Поделиться: