Игилени эсгериуню къууанчы чексизди

Тюнене Нальчик шахарны Музыка театрында белгили поэтибиз Къулийланы Къайсынны 100-жыллыгъына аталгъан къууанчлы ингир болгъанды. Аны Къабарты-Малкъарны культура министри Мухадин Кумахов ачханды. Бек биринчиден, ол ары келгенлени къонакъла бла танышдыргъанды. Ала уа Москвадан, Къарачай-Черкесден, Ставрополь крайдан, Башкъортостандан, Чувашиядан, Чеченден, Дагъыстандан, алгъыннгы Совет Союзну хар жерлеринден Тюркден да келген эдиле. Кесибизден а анда республиканы оноучулары - КъМР-ни Парламентини таматасы Татьяна Егорова, Правительствосуну Председатели Мусукланы Алий, КъМР-ни Башчысыны Администрациясыны таматасы Мухамед Кодзоков, Къабарты-Малкъарда федерал инспектор Владимир Канунников, Правительствону Председателини орунбасары Таймураз Ахохов, Нальчик шахар администрацияны таматасы Арсен Алакаев, Чегем районну администрациясыны таматасы Артур Текушев, жазыучуланы союзларыны таматалары, поэтни ахлулары-жууукълары бар эдиле.
Мухадин Кумахов ХХ ёмюрню айтхылыкъ поэти Къулийланы Къайсынны жашау эм чыгъармачылыкъ жолуну юсюнден айтханды. Къырал атагъанлыкъгъа, «Халкъ поэт» деген сыйлы атны анга окъуучулары бергендиле бек биринчи деп,  ажайып назмучуну поэзиясына жаланда бизде угъай, саулай дунияда да бийик багъа бергенлерин айтханды. Къайсын битеу жашагъан адам улуну къууанчы эди деп, министр аны назмуларындан тизгинле окъугъанды.
Ызы бла сёзню Россейни Жазыучуларыны союзуну правленини биринчи секретары Геннадий Ивановха бергенди. Ол, Къайсынны поэзиясы сау къыралны рухий байлыгъы болгъанын чертип, аны бюгюн да къалай излегенлерин айтханды. Поэтле – жер адамлары, ёмюрлюк тюйюлдюле. Алай, асыугъа, ала ауушханда да, иги, керти сёзлери жашап турады деп белгилегенди.
Анатолий Парпара уа, Лермонтов атлы халкъла аралы фондну председатели, Лермонтовну, Пушкинни сохтасы таулу Къулийланы Къайсынны сёзю ёлюмсюз болгъанын, къайсыбызны да юйлерибизге кирип, анда жылыуун къойгъанын айтханды.
«Новый ключ» деген китап басманы директору Вадим Рахманов, Къайсынны эрттегили шуёху, аны бла тюбешгенини, ишлегенини, ол къалай жарыкъ, таза ниетли адам болгъанын эсгергенди.  
Байрамда Москвада Дмитрий Бакинден, Арменияда Эдвард Милитоняндан келген телеграммаланы окъугъандыла.  
Къыргъызстандан келген Айдарбек Сарманбетов белгили таулу поэтни аны туугъан жеринде къалай сюйгенлерин, къалай багъалагъанларын айтханды. Къыргъыз жазыучуланы орус окъуучу бла танышдыргъан Къулийланы Къайсын болгъанын чертгенди – сюргюнде ол аланы Жазыучуларыны союзунда ишлеп, кёчюрмечилик бла кюрешгенин, дуниягъа белгили Чингиз Айтматов аны кесини устазына санагъанын да айтханды. Ызы бла, къыргъыз къарындашларыны тилеклерин толтура, жазыучу Шауаланы Хасаннга саугъала бергенди.
Бизни уллу поэтибизни къазах халкъны атындан С. Муканов атлы адабият музейни директору Адилгазы Кайырбеков бла китап басмачыланы «Казыгурт» корпорацияларыны таматасы Тимургалди Копбаев алгъышлагъандыла. Ала къазах халкъны атындан аны жашы Ахматха миллет кийимле кийдиргендиле.
Азербайджандан келген Эльдар Исмаилов а, «Мир Азербайджана» деген журналны баш редактору, таулу халкъны бла аны миллетини арасында кёп байламлыкъла болгъанын чертгенди. Къайсын аланы да ёхтемликлери болгъанын, ол тукъуму бла окъуна алагъа келишгенин айтханды.
Татарстандан Рафис Курбанов Къайсынны назмулары жети тилде чыкъгъандыла деп къууандыргъанды жыйылгъанланы. Башкъортостанны келечиси – жазыучу Заки Алибаев быллай поэти болгъан халкъ аны бла ёхтемленирге боллукъду, аллай насыпны хар бир миллет да сынамайды дегенди.
Валерий Тургай, Чуваш Республиканы халкъ поэти, Къайсынны уруш жыллада жаралы болуп, алада Чебоксары шахарда госпитальда жатханын, алгъаракъда, поэтни эсгере турурча, атын, анда болгъан заманын да мермер ташда жазып, аны мекямны къабыргъасына такъгъанларын айтханды.  Адамгъа жюрегин алай толусунлай ачхан, халал, жандауурлу назмучуну  чуваш халкъда намысы бек бийикде жюрюгенин да чертгенди.
Исхакъ Машбаш, Адыгеяны Жазыучуларыны правленини председатели сёз алгъанда, анга берилген намыс уллу къарсла бла белгиленнгенди. Машбаш Къайсынны эрттегили шуёху эди. Аны сёзю да артыкъ жылы эди.
Алтайлы жазыучу, «Солнышко» сабий журналны баш редактору Александр Тепуков таулу назмучуну сёзю алагъа къаллай бир жууукъ болгъанын, кёчюрмесиз окъуна ангылашыннганын айтханды. Ол игиликни юсю бла Къайсынны сёзю малкъар халкъны алагъа да къарындаш этгенин къууанып белгилегенди.
Дагъыда къууанчлы ингирде Дагъыстанда Жазыучуланы союзуну таматасы Магомед Ахмедов, Чечен Республиканы Жазыучуларыны союзуну правленини председатели Канта Ибрагимов, къарачай назмучу Акъбайланы Азрет, Ставрополь крайны  Жазыучуларыны союзуну таматасы Александр Куприн сёлешгендиле.
КъМР-ни, КъЧР-ни да халкъ поэти Зумакъулланы Танзиля битеу да республиканы атындан къонакълагъа ыразылыгъын айтханды. Къулийланы Къайсынны акъ сёзюню магъанасы бир заманда да азаймазын, аны назмулары унутулмазларын белгилегенди.
Ызы бла концерт программа башланнганды. Аны Къабарты къырал драма театрны актрисасы, КъМР-ни сыйлы артисти Фатима Чехмакова бардыргъанды. Атмырзаланы Эльдар сахнада «Ах, мой Чегем» деген жырын айтханды, аны бла бирге экранда суратла да кёргюзтюлюп тургъандыла. Дагъыда жыр айтханла кёп эдиле – КъМР-ни сыйлы артистлери Тёппеланы Алим, Ауес Зеушев, Мамайланы Фатима, Мусукаланы Руслан, Жашууланы Башир, жаш жырчыла Габаланы Тенгиз, Жаникаланы Эльдар, Гергъокъаланы Халимат, Жаболаны Замира, Къабардокъланы Зухура эм башхала.
Уллу поэтни онгмаз, сёнгмез назмуларын а КъМР-ни сыйлы артисти Жолабланы Тахир, Жаппуланы Лейля, Атталаны Азнор, Заммаланы Амина, Инна Багова, Мызыланы Аубекир, Кантемир Шипшев эм башхала айтхандыла.
Беппайланы Эльдар а, атасы жырлаучу «Узун жыл» деген жырны айтып, ол жарыкъ бетли жырчыбызны эсибизге тюшюргенди. Игилени сагъыннган къууанчлы ингир жарыкъ халда баргъанды.

Кертиланы Сакинат.

Свежие номера газет Заман


16.11.2017
15.11.2017
14.11.2017
13.11.2017