Чыгъармаларын, огъурлулугъун да игилик бла сагъыннгандыла

Республиканы жамауаты озгъан ыйыкъда белгили къабартылы жазыучу, драматург, Къабарты-Малкъарны искусстволарыны сыйлы къуллукъчусу Аскерби Шортанов туугъанлы 100 жыл толгъанын белгилегенди. А. Шогенцуков атлы Къабарты къырал драма театр быллай жылы тюбешиулени сыйлы жериди.
Эсгериу жыйылыуну республиканы культура министри Мухадин Кумахов ачханды. Ол келгенлени Аскерби Тахировични жашау эм чыгъармачылыкъ жолу бла шагъырейлендиргенди. Жазыучу Москвада ГИТИС-де окъугъанын, 1939 жылда «Ауул батыр» деген биринчи сахна оюнун жазгъанын, анга кёре спектакль  салыннганын, Уллу Ата журт урушда къазауат этгенин, андан къайтхандан сора жашаууну ахырына дери Нальчикде Илму-излем институтда ишлеп тургъанын да белгилегенди.
Ызы бла сёзню филология илмуланы доктору, профессор Андрей Хакуашев алгъанды. Ол Аскерби бла кёп жылланы ишлегенин, шуёхлукъ жюрютюп тургъанын да айтханды. Шортанов Али Шогенцуков бла да бек иги болгъанын белгилей, Андрей Ханашхович бу ишни эсине тюшюргенди: «Уруш аллы жыллада Алини бир къауум заманнга жалгъан дау бла тутхан эдиле. Ол заманда аны тёрт сабийи бла юй адамын ала жашагъан жерден къыстап, ол фатаргъа башхаланы кёчюрген эдиле.  
Башхала сёз айтыргъа къоркъуп тургъанда, Аскерби таматагъа кирип, бу этилген ишде уллу терслик болгъанын ангылатып, фатарны иелерине къайтаргъан эди, ызы бла Али да жыйышхан эди Нальчикге». Аны чыгъармачылыгъыны юсюнден айта, Андрей Хакуашев «Ёмюрге дери» деген пьесаны, анга кёре къабарты театрда салыннган спектакльни юсюнден энчи эсгергенди.
Къабарты-Малкъарда Адамны эркинликлери жаны бла уполномоченный Зумакъулланы Борис, юбилярны юсюнден айта, ол аны атасы Мустафа бла шуёх болуучусун, озгъан ёмюрню 37-жылларында Зумакъул улуну жалгъан дау бла тутханда, ол аны юйюрюне этген болушлукъну ала бюгюн да унутмагъанларын чертгенди. Борис таматагъа къырал саугъа кеси къолу бла бергенинде, ол саугъадан эсе бек анга къууаннганын эсгергенди.
Юбилярны юсюнден дагъыда аны биргесине ишлеп тургъан, филология илмуланы доктору, профессор, КъМР-ни илмусуну сыйлы къуллукъчусу Адам Гутов хапарлагъанды. Ол Аскерби къабарты миллет адабиятны биринчи жазыучуларындан болгъанын, кёп жылланы ичинде элден элге жюрюп, халкъ чыгъармачылыкъны алтын бюртюклерин жыйып тургъанын айтханды. Аны Уллу Ата журт урушда алгъан саугъаларын да санагъанды: Къызыл Жулдузну ордени, Къызыл Байракъны ордени, Уллу Ата журт урушну I эм II даражалары орденлери, «За оборону Кавказа», «За победу над Германией», «За боевые заслуги» деген эм башха майдаллары. Адам Мухамедович айтханнга кёре, Аскерби Тахирович адабият бла кюрешгенлени бек ыразы этгени уа аны 1936 жылда «Къабарты фольклор» деген аты бла китап жыйышдыргъаныды.
Къарачай-Черкес Республикадан да келген эдиле къонакъла: жазыучу Жагъафар Дауров бла адыг миллет культураны келечиси Александр Охтов. Биринчи аны тёлюсю Аскерби Шортановну китаплары бла ёсгенлерин белгилеп, аны Россейни бла Къабартыны шуёхлукъларына аталгъан «Горцы» деген романыны юсюнден айтханды.
Къабарты театрны артистлери сахнада юбилярны «Киеулюкле бла келинлик» деген пьесасына кёр салыннган юзюкню кёргюзтгендиле. Анга КъМР-ни халкъ артисти, КъЧР-ни сыйлы артисткасы Людмила Шереметова, КъМР-ни сыйлы артистлери Вадим Мисостов, Жанна Тхашугоева эм Ахмед Хамурзов къатышхандыла. «Кабардинка» къырал академия тепсеу ансамбль, «Зори Кавказа» (балетмейстери Алла Шортанова – юбилярны къызы) дагъыда башха къауумла да жарытхандыла эсгериу ингирде сахнаны.

Кертиланы Сакинат.

Свежие номера газет Заман


20.11.2017
17.11.2017
16.11.2017
15.11.2017