Чыгъармаларындан огъурлулукъ, халаллыкъ урадыла

Бу кюнледе Нальчикни «Гранд Кавказ» атлы къонакъ юйюнде  Александр Янинни сурат кёрмючю ачылгъанды. Ол художникни 60-жыллыкъ юбилейине аталады. Анда къыркъ сурат барды. Аланы уста бу арт жыллада ишлегенди.
Юбилярны юсюнден бир-эки сёз. Ол, Нальчикде жашаса да, туугъан а Владивостокну тийресинде орналгъан Артём атлы гитче шахарчыкъда этгенди. Орджоникидзеде художестволу училищеде окъугъанды. Живопись, графика жанрлада ишлейди.  Россейни художниклерини, сурат этиу искусствону халкъла аралы Юнеско ассоциациясыны  да члениди. 
Республикалы, зоналы, битеуроссей эм халкъла аралы кёрмючлеге  1994 жылдан бери къатышады. Стамбулда эки кере, Дондагъы Ростовда, Бештауда, башха шахарлада да аны экспозицияларын кёпле кёргендиле.  Александр Эдуардовични ишлери Тюркде, Францияда, Испанияда, Италияда, Швецияда, Израильде, Къытайда, Японияда, Австралияда, Америкада, башха къыраллада да энчи иели коллекциялагъа киргендиле. 
Бек биринчиден, кёрмючню бир энчилиги барды - ол къарагъан адамны жюрегин жумушакъ, умутларын къанатлы этеди. Къайсы суратны алсанг да, андан жылыу урады, огъурлу кёзле къарайдыла. Техникасы бирди – живопись. Александр Эдуардовични ишлерини жанр жаны бла магъаналары кенгди – анга импрессионист (ол-бу  затха кесини къарамын кёргюзтген) не реалист (керти сурат этген), не сюрреалист (кертини бла фантазияны арасында ишлеген) деп айталлыкъ тюйюлсе.
Алада сен таныгъан, кюн сайын кёрген ол жан кийирген затла бла бирге фантастика, жарыкъ, адамны кёлюне тиймезлик  лакъырда да барды.  Бу суратла художникни кесини  ич дуниясы  къалай таза болгъанын белгилейдиле да, алагъа къарарыгъынг келип турады.
Чыгъармаланы арасында эсингде турлукъла кёпдюле. Ма олтурадыла эки жаш адам бир салкъынлыкъны тюбюнде, бир бирден къарамларын букъдура.  Сен а ангылайса бу сюймеклик болгъанын, аны чексиз тазалыгъын да. Акъсакъ къаргъа, аны гыржын бурхула бла сыйлагъан,  жашауу келген тиширыу бла къаргъа бир бирине хапар айтадыла. Эшитмейсе, алай билесе ала татлы эсгериулеге кетипдиле.  
Кюз артына аталгъан суратла орус поэт Александр Пушкин бла байламлыдыла. Биринде - назмучу табийгъатда стол артында олтуруп, аллында къагъыт, къалам,  арлакъда кюз агъач отча жана.  Экинчисинде – кюз агъачны башында учады поэт, къучагъын кенг жайып. Ючюнчюсюнде – ол акъ атны къучакълап сюеледи, экиси да мудахдыла, аланы артларында уа алдаулу ариу кюз кюеди…
Джоконданы суратына къарай келип, къалкъып къалгъан тиширыу тюшюнде аныча ышарады. Майданда оюну, сёзю бла халкъны кюлдюрген клоун а, кеси жангыз къалгъанында, ачы жиляйды…  
Ол кеси айтханнга кёре, художник огъурсузлукъну сюймейди, аны ишлеринде халаллыкъ хорлайды. Нек десенг жашау алайсыз да къатыды, хурметсизди.
Бир фахму башхасын туудурады – Булат Окуджаваны жырларына этилген суратла къауум боладыла. Аланы хар бири анда айтылгъан магъананы тутханы уа тюз да къарагъанынглай билинеди. «Дежурный по апрелю» деген сурат а энчиди – жаз башы жаланда табийгъатха угъай, жюреклеге сингнгени кёрюнеди анда.  
Александр Эдуардовични хар сураты да ма аллай, философия магъаналы хапар айтады. Къартлыкъны, сюймекликни, табийгъатны ариулугъу да биргедиле алада.  Энди мен да билеме, аны суратларын, усталыкъ ызын башхала бла ажашдырыргъа онг жокъду.
 

 

Мусукаланы Сакинат.

Свежие номера газет Заман


14.11.2018
12.11.2018
09.11.2018
07.11.2018