Узакъ ёмюрлюкню тасхаларына тюшюне

Къабарты-Малкъар къырал университетни алимлери терен къартлыкъгъа дери жашагъанланы генлерин (ДНК) тинтедиле. Ол  ишни Н.И. Вавилов атлы Битеулю генетика институт (ИОГен) бла келишим къурагъанларындан сора бардырып тебирегендиле. Ала районлада, элледе да болгъандыла. Специалистлени баш муратлары - адам улуну жашауун созаргъа эмда жыл санлары келгенлеге саулукълу, тири да болургъа болушургъады, деп билдиредиле вузну пресс-службасындан.  
Кавказда узакъ ёмюрлюлени   саны не заманда да аслам болгъанды.  Анга  мында таза хауа эмда аланы жашау болумлары себеплик этеди.  Шимал Кавказда къырал статистика службаны эсеплерине кёре, буруннгу жыл  Къабарты-Малкъарда жетмиш жылдан атлагъан 170 минг (неда 20 процент) адам бар эди.
Излем ишле КъМКъУ-ну химия бла биология институтунда Медицина-биология тинтиулени арасында барадыла. Алимле 2010 жылдан бери иги кесек ДНК  жыйгъандыла.  
- Бюгюнлюкде банкда аны 400  сакъланады. Этилген анализлеге кёре, ала кёбюсюнде 92-93-жыллыкъладан алыннгандыла,-деп билдиргенди проектге башчылыкъ этген КъМКъУ-ну физиология, генетика эм молекуляр физика кафедрасыны  таматасы  Анзор Паритов.  
Ол айтханнга кёре, сегиз жылны ичинде республикада  уллайгъанланы саны 5-7 процентге азайгъанды.  Аланы 100–ден жетмиши  тиширыуладыла, отузу уа эр кишиледиле. Андан сора да, Европада уллайгъанланы 42 проценти Шимал Кавказда жашагъанларын да белгилерчады. 
Асламысында адамгъа  терен къартлыкъгъа дери жашаргъа  экологияны болуму, ашы эм ата-бабаларыны генлери  себеплик этедиле. Бюгюнлюкде республикада эм кёп жашагъанла  Черек бла Зольск районлададыла.  Аланы кёбюсю кеси акъыллары, эслери бла  турадыла.
Тинтиу ишлеге жыйырма адам къатышады. Аладан сегизеулен университетдендиле. Бу жаны бла жетишимле болдурур ючюн   талай жылны кюреширге керекди.

 

Курданланы Сулейман.

Свежие номера газет Заман


15.10.2018
12.10.2018
10.10.2018
08.10.2018